Шымкентте жаңа перинаталдық орталық тұрғызылуда: ана мен баланың денсаулығына — жаңа кепілдік

28 қыркүйек 2026 жыл. Қазақстанның оңтүстігіндегі ірі мегаполис — Шымкент қаласында маңызды да игілікті құрылыс жұмыстары қызу жалғасуда. Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша Акжайық шағын ауданында 200 орынға арналған, халықаралық стандарттарға сай заманауи III деңгейлі перинаталдық орталықтың іргетасы қаланып, қабырғалары биіктеуде. Бұл жоба жай ғана медициналық нысан емес — ол оңтүстік өңірдегі миллиондаған отбасы үшін сенімді болашақтың символына айналмақ.
Перинаталдық орталықтың 6,2 гектар жерде орналасатыны, аумақта дайын инженерлік инфрақұрылымның бар екені — жобаның ерте кезеңнен-ақ жан-жақты ойластырылғанын дәлелдейді. Үш қабатты ғимаратта зертхана, асхана, бақылау-өткізу пункті, қазандық, медициналық газдар станциясы мен шаруашылық аймағы көзделген. Сонымен бірге 123 жеңіл автомобильге, 16 бірлік әкімшілік көлікке және 8 жедел жәрдем машинасына арналған тұрақ, 120 текше метр көлеміндегі су резервуары, автокөлік дезинфекциясына арналған алаң және саябақ зонасы жайластырылады. Мұның бәрі орталықтың тек медициналық ғана емес, логистикалық та жағынан толыққанды жұмыс істейтінін қамтамасыз етеді.
Шымкент — Қазақстандағы туу көрсеткіші ең жоғары қалалардың бірі. Соңғы он жылда қаладағы халық саны тұрақты өсіп, бүгінгі таңда 1,3 миллионнан асып отыр. Туркістан облысының шекаралас аудандарын қосқанда бұл аймақта 3 миллионнан астам адам тұрады. Мұндай жоғары демографиялық қысым жағдайында перинаталдық қызметтерге деген сұраныс та пропорционалды түрде артып келді. Денсаулық сақтау министрлігінің деректері бойынша, Шымкентте жыл сайын орта есеппен 25–30 мың бала дүниеге келеді, бұл республикалық деңгейде де жоғары көрсеткіш болып есептеледі. Осынша сәбидің өмірге салауатты қадам жасауы үшін ана мен баланың денсаулығын сақтайтын заманауи орталықтың маңызы зор.
Шымкент қаласының денсаулық сақтау басқармасының бас дәрігері Серік Жақсыбеков бұл жобаның маңыздылығын атап өтті: "Біз бұрыннан-ақ жаңа перинаталдық орталықтың қажеттілігін сезіп келдік. Қазіргі жұмыс істеп тұрған мекемелеріміз халықтың өсіп жатқан сұранысын толығымен қамти алмайды. Жаңа орталық ашылғаннан кейін ана өлімі мен нәрестелер өлімінің алдын алу мүмкіндігіміз айтарлықтай артады. Бұл — тек медицина саласындағы жетістік емес, бұл — болашақ ұрпақтың алдындағы міндетімізді орындау" деді ол.
Жаңа орталықтың ерекшелігі — ол III деңгейлі мекеме болып белгіленгенінде. Мұндай деңгей өте күрделі жүктілік патологияларын, мерзімінен бұрын туылған нәрестелерді емдеуге, сондай-ақ жоғары қауіпті жүктілікті басқаруға мүмкіндік береді. Отандық және халықаралық стандарттарға сай жоғары білікті акушерлік және неонатологиялық көмек осы орталықтың ұйытқысы болмақ. Сарапшылардың бағалауынша, мұндай нысанның ашылуы Шымкент пен Туркістан облысының тұрғындарына медициналық қызметтің қолжетімділігін кемінде 40 пайызға арттырады.
Өңірлік акушер-гинеколог, профессор Айгүл Нұрмағамбетова жобаны мақтаулы бастама деп бағалады: "Халықаралық деңгейдегі перинаталдық орталық — бұл тек жаңа ғимарат қана емес, бұл жаңа философия. Бұл жерде жүктілік пен туылу процесін нәрестенің алғашқы тыныс алуынан бастап, оның ерте даму кезеңіне дейін кешенді бақылауға алу мүмкін болады. Ең бастысы, мұндай орталық ауыр жағдайлардағы нәрестелерге өмір сыйлайды — интенсивті терапия бөлімдері мен заманауи жабдықтар арқасында" деп нақтылады ол. Профессордың пікірінше, орталық ашылғаннан кейін өңірдің неонатологиялық ғылыми базасын да дамытуға мүмкіндік туады.
Тарихи тұрғыдан алғанда, Қазақстанда перинаталдық орталықтар желісін дамыту 2008 жылдан бастап жандана түсті. Сол кезеңде ана мен баланы қорғау бағдарламасы аясында бірқатар облыстарда заманауи орталықтар ашылып, нәрестелер өлімінің деңгейі елеулі төмендеді. Бүгінгі Шымкент жобасы осы ұлттық стратегияның жалғасы болып табылады. Алайда бұрынғылардан айырмасы — жаңа орталық толыққанды цифрлық медицина инфрақұрылымымен жарақталады, телемедицина арқылы алыс аудандармен байланыс орнатуға мүмкіндік береді деп күтілуде.
Жергілікті тұрғындар да бұл жаңалықты үлкен үмітпен қарсы алуда. "Мен үшінші баламды осы жаңа орталықта туғызуды армандаймын. Жасы келген туыстарым бізге медицина жетімсіз кезде қалай қиналғандарын айтып беретін. Енді мемлекет мұндай мекемені салып жатыр — бұл өте дұрыс шешім" деп бөлісті Акжайық тұрғыны, екі баланың анасы Зарина Сейткали. Оның сөздері — бұл жобаның жай ғана статистикалық нысан емес, нақты адамдар өміріне тікелей ықпал ететін маңызды шешім екенін тағы бір рет дәлелдейді.
Орталықтың пайдалануға берілуімен бірге жаңа жұмыс орындары ашылатынын да атап өткен жөн. Дәрігерлер, мейіргерлер, зертханашылар, техникалық персонал — барлығы қосылғанда 500-ден астам мамандық орны пайда болады деп болжануда. Бұл Шымкент үшін экономикалық тұрғыдан да оңтайлы жаңалық. Денсаулық сақтау саласына инвестиция — бұл адами капиталға инвестиция, ол ұзақ мерзімді перспективада барлық салаларды дамытуға ықпал етеді. Жобаның толық аяқталу мерзімі жақын жылдарға жоспарланған. Шымкент перинаталдық орталығы — аймақтың медицина тарихындағы жаңа бетті ашатын, ана мен баланың өміріне берік тіреу болатын мекеме.