ШЫМКЕНТТІҢ ӨНЕРКӘСІП ӨСІМІ ІРІ ӨНДІРІСТЕР МЕН ЖАҢА ҚУАТТАРДЫ КЕҢЕЙТУГЕ ҰЛАСЫП ОТЫР — 15–21 ҚЫРКҮЙЕК АРАЛЫҒЫНДАҒЫ НЕГІЗГІ ҮРДІСТЕР

15–21 қыркүйек аралығында Шымкенттің өнеркәсіптік күн тәртібінде екі түрлі процесс қатар көрінді. Бір жағынан, қаланың жалпы өндірістік көрсеткіштері жоғары динамиканы сақтап отырса, екінші жағынан, ірі кәсіпорындар өндірістік қуатын кеңейтуге дайындалып, жаңа өндірістік жобалар пайда болуда. Бұл өнеркәсіптің жай ғана көлем жағынан емес, құрылымдық жағынан да өзгеріп келе жатқанын көрсетеді.
16 қыркүйекте жарияланған қаңтар–тамыз қорытындысы бойынша Шымкентте өнеркәсіп өнімінің көлемі 1 125,9 млрд теңгеге жетіп, бір жыл ішінде 12,4%-ға артқан. Өңдеу өнеркәсібінің өсімі 11,7% деңгейінде қалыптасты. Сол кезеңде негізгі капиталға 500,3 млрд теңге инвестиция салынған, құрылыс жұмыстары 191 млрд теңгеге жеткен. Яғни өнеркәсіптік өсім қаланың инвестициялық және құрылыс белсенділігімен бір мезгілде жүріп жатыр.
Өнеркәсіптің нақты материалдық базасын кеңейтудің айқын мысалы — 18 қыркүйекте жарияланған Coca-Cola İçecek Kazakhstan жобасы. «Торгово-логистический центр» индустриялық аймағындағы өндіріс орнына 27 млрд теңге инвестиция тартылған, жылдық өндірістік қуаты 283 млн литрге жетеді және 100 жаңа жұмыс орны құрылған. Нысанның орналасуы да кездейсоқ емес: өндіріс орнының логистикалық аймақта болуы дайын өнімді тарату тізбегін өндірістің өзімен байланыстыруға мүмкіндік береді.
19 қыркүйекте «ПетроҚазақстан Ойл Продактс» өндірістік қуатын екі есеге арттыру жобасы жарияланды. Жоба жүзеге асса, мұнай өңдеу көлемі жылына 6 млн тоннадан 12 млн тоннаға дейін ұлғаяды және қосымша 1 200 жұмыс орны құрылмақ. Қазіргі кезеңде техникалық-экономикалық негіздеме әзірленіп, жер учаскелерін рәсімдеу жұмыстары жүргізіліп жатыр. Сондықтан бұл әзірге дайын қуат емес, бірақ Шымкент өнеркәсібінің ауқымын өзгерте алатын ұзақ мерзімді жоба ретінде қарастырылады.
18 қыркүйекте Өндіріс аумағында мыс пен болат қорытпаларын металл сынықтары мен қалдықтарынан өндіру жобасына қатысты қоғамдық тыңдау өткізу жоспарланғаны да көрсетілді. UNA-SMELT жобасы шикізатты қайталама ресурстар арқылы өндіріске қайта енгізу бағытын қамтиды. Бұл өнеркәсіптің жаңа бір өлшемін — өндіріс пен ресурсты қайта айналымға енгізуді — алдыңғы орынға шығарады.
Осы жобаларды бір арнаға біріктіретін нәрсе — өндірістік қуатты кеңейту. Coca-Cola мысалында бұл дайын өнім көлемін өсіру болса, мұнай өңдеу жобасында өндіріс масштабын екі еселеу, ал UNA-SMELT жобасында қайталама шикізатты қайта өңдеу арқылы жаңа өнім шығару көзделеді.
Демек, 15–21 қыркүйек аралығындағы өнеркәсіп күн тәртібі Шымкент экономикасының үш бағытын көрсетті: жұмыс істеп тұрған өндірістерді кеңейту, халықаралық компаниялар қатысатын заманауи өндірістерді дамыту және шикізатты тереңірек немесе қайталама өңдеу. Қала өнеркәсібінің келесі кезеңдегі нәтижесі осы жобалардың жоспардан нақты өндірістік қуатқа қаншалықты тез айналатынына байланысты болады.