Шымкенттің Абай ауданында алты жаңа алаң: Тұрғындардың үні — іске айналды

2 қазан 2026 жыл. Шымкент қаласының Абай ауданы тұрғындары ұзақ күткен игілікті жаңалыққа куә болды: аудан аумағында алты заманауи спорт және балалар ойын алаңы пайдалануға берілді. Бұл объектілер тек жай ғана инфрақұрылым жобасы емес — халықтың тікелей өтініштерін тыңдаудың және оларды іс жүзінде шешудің нақты үлгісі болды.
Жоба идеясы биылғы жылдың басында Шымкент әкімі Ғабит Сыздықбековтің тұрғындармен кездесулері барысында туындады. Аудандарды аралап, халықпен тікелей диалог жүргізу форматы соңғы жылдары қала басшылығының тұрақты тәжірибесіне айналған. Дәл осы жер жиындары кезінде Нұршуақ, Қайнарбұлақ және Ынтымақ шағынаудандарының тұрғындары балалары мен жастары үшін лайықты демалыс орындарының жоқтығын айтып, алаң салып беруді сұраған болатын. Өтініштер қаралып, тиісті орындар анықталды. Нәтижесінде алты нүктеде — Ілтіпат, Шатырқөл, Мырза, Цементшілер, Сарқан және Аққұрай көшелерінде — заманауи жабдықталған алаңдар салынды.
Бүгінгі таңда Шымкент — Қазақстанның республикалық маңызы бар үшінші қаласы ретінде жедел дамып келе жатқан ірі орталық. Соңғы санақ деректеріне сүйенсек, Шымкенттің халқы 1,3 миллионнан асып кеткен, ал жас буын — 18 жасқа дейінгілер — осы санның шамамен 35 пайызын құрайды. Бұл — аса маңызды демографиялық көрсеткіш. Мұндай үлкен балалар мен жасөспірімдер аудиториясын ескере отырып, ойын-спорт инфрақұрылымын дамыту тек қала абаттандыру мәселесі ғана емес, сонымен бірге денсаулық сақтау, балалардың мүмкіндіктерін кеңейту және болашақ азаматтарды тәрбиелеу саласындағы стратегиялық міндет болып табылады. Сарапшылар мен урбанистер соңғы жылдары дәл осы мәселені — ірі қалаларда ашық кеңістік пен демалыс орындарының тапшылығын — Оңтүстік Қазақстанның басты проблемаларының бірі ретінде атап өтіп келген.
Жаңа алаңдардың орналасқан нүктелері де кездейсоқ таңдалмаған. Нұршуақ, Қайнарбұлақ және Ынтымақ шағынаудандары — тығыз қоныстанған, негізінен орта және төменгі табысты отбасылар мекендейтін, тұрмыстық инфрақұрылымы жеткіліксіз аймақтар болып саналады. Дәл осы жерлерде балалар бос уақыттарын далада жүріп, қауіпсіз ойын алаңынан да, спортпен шұғылдану мүмкіндігінен де мақрұм болатын. Абай аудандық мәслихатының депутаты Сапар Нұрланұлының пікірінше, жаңа алаңдар тек демалыс орны емес, қауымдастық орталықтарына айналуы тиіс: "Балалар бірге ойнайды, ата-аналар бір-бірімен танысады. Бұл — шағынаудандардың тіршілік тынысын жандандыратын кеңістік. Мұндай алаңдар — тек темір-ағаш емес, тіршілік, байланыс және бірлік."
Мамандардың бағалауынша, бір балалар алаңының орташа құны Қазақстанда 8-ден 25 миллион теңгеге дейін ауытқиды — жабдықтың сапасы мен алаңның көлеміне байланысты. Алты алаңды бірден салу — бюджетке де, ұйымдастыру тұрғысынан да оңай шаруа емес. Дегенмен қала әкімдігі бұл жобаны халықтың тікелей өтінішіне ден қою ретінде қарастырып, басымдықпен жүзеге асырды. Бұл тәжірибе Қазақстандағы "партиципаторлық бюджет" — тұрғындардың бюджет жоспарлауына қатысуы тәжірибесімен үндес. Алматы мен Астанада бірнеше жыл бұрын сынақтан өткен бұл модель енді оңтүстік өңірлерде де бірте-бірте жүзеге асырылып жатқандай.
Тұрғындардың алғашқы реакциясы жылы болды. Нұршуақ шағынауданының тұрғыны, екі баланың анасы Меруерт Дүйсенова: "Бұрын балаларымды ойнатуға жер таппай ма едім — бәрі асфальт пен жол ғана. Енді кем дегенде апта сайын балаларымды осында алып келемін. Айнала таза, жабдықтар жаңа, қауіпсіз. Мұндай нәрсені ұзақ күттік," — деді. Оның сөзі ондаған көршілерінің ойын жинақтап берді. Әлеуметтік желілерде де алаңдардың суреттері жедел тарап, тұрғындар қала басшылығына алғыстарын жолдады.
Тарихи тұрғыдан алғанда, Шымкенттің инфрақұрылымдық дамуы соңғы он жылда айтарлықтай жеделдеді. 2018 жылы республикалық маңызы бар қала мәртебесін алғаннан бері Шымкент мемлекеттік бюджеттен едәуір қаражат алып, оны жол, мектеп, медицина мекемелері мен коммуналдық инфрақұрылымды жетілдіруге жұмсауда. Дегенмен шағынаудандар мен жеке тұрғын үй массивтерінің деңгейіндегі игілік — тұрғынның тікелей сезінетін өзгеріс — бұрын жиі артта қалатын. Жаңа алаңдар — дәл осы кемшіліктің орнын толтыруға бағытталған қадам.
Алдағы перспективаға келер болсақ, қала әкімдігі Шымкенттің барлық шағынаудандарында осындай абаттандыру жұмыстарын жалғастыруды жоспарлап отыр. Жаңа объектілер жергілікті тұрғындардың ұсыныстарын ескере отырып белгіленетін болады. Бұл тәсіл — халықпен тігінен диалог — орталықтандырылған жоспарлаудың шектеулерін жеңіп, нақты қажеттіліктерге бейімделудің тиімді жолы. Сонымен бірге сарапшылар алаңдардың ұзақ мерзімді ұсталуын, жөндеу-күту мәселелерін де ескеру керектігін айтады: салу ғана емес, сақтау да маңызды. Демек, қала әкімдігінің алдында тек жаңа объектілер салу міндеті ғана емес, бұрынғы мен жаңаның тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету жауапкершілігі де тұр. Алты алаңның ашылуы — бастама. Ал оның нәтижесін уақыт пен тұрғындардың пікірі айқындайды.