Шымкенттің Орталық саябағында өзбек мәдениеті мен дәстүрлері жарқырап жанды

Қазақстанның оңтүстік өңірінің ірі қаласы Шымкентте өзбек мәдениеті мен халықтық дәстүрлерін насихаттайтын ауқымды мереке өтті. 12 қазан 2026 жыл күні Орталық саябақта ұйымдастырылған бұл фестиваль қала тұрғындарын, алыс-жақын өңірлерден келген қонақтарды және түрлі ұрпақ өкілдерін бір шаңырақ астына жинап, ұлтаралық достықтың айқын үлгісін көрсетті. Фестиваль тек рухани мереке ғана емес, сонымен бірге Қазақстандағы этномәдени алуандықтың тірі куәсіне айналды.
Шымкент — тарихи тұрғыдан алғанда Орта Азия халықтарының мәдени тоғысу нүктесі болып табылатын қала. Мыңдаған жылдар бойы Жібек жолының маңызды тармақтарының бірінде орналасқан бұл қала қазақ, өзбек, тәжік, ұйғыр және басқа да халықтардың бірге өмір сүруінің ежелгі дәстүрін сақтап келеді. Бүгінгі таңда Шымкент халқының едәуір бөлігін өзбек диаспорасының өкілдері құрайды, олардың мәдени мұрасы мен тілі қаланың бет-бейнесін қалыптастыруда маңызды рөл атқарады. Дәл осы тарихи-мәдени контексте өткен фестиваль ерекше мән-маңызға ие болды.
Шымкент өзбек мәдени орталығының төрағасы Тахирбек Нишанбаевтың айтуынша, қалада қазіргі уақытта 17 этномәдени бірлестік жұмыс істейді. Олардың әрқайсысы өз халқының тілін, дәстүрін және өнерін насихаттау жолында үздіксіз жұмыс жүргізіп келеді. «Біз өз мәдениетімізді, дәстүрімізді және тілімізді таныстырғымыз келеді. Бүгін өзбек мәдени орталығы да өз шарасын өткізіп отыр» — деді ол. Нишанбаевтың бұл сөздері этностық топтардың мемлекет берген мүмкіндіктерді тиімді пайдалана отырып, өзіндік бірегейлігін сақтауға деген ынтасын айқын аңғартады.
Фестиваль бағдарламасы кең ауқымды болды: концерттік нөмірлер, шығармашылық өнер көрсетілімдері, тематикалық көрмелер қатарласа өтті. Өзбек халқының ұлттық дәстүрлері мен музыкалық мұрасы, би өнері мен қолөнер шығармалары қонақтарды баурап алды. Әсіресе ұлттық киімдермен безендірілген сахна мен дәстүрлі аспаптарда орындалған күйлер мен әндер залдағылардың жүрегіне жол тапты. Фестивальге қатысушы Зулайхо Рашидова атты тұрғын: «Мұндай мерекелер бізді бір-бірімізге жақындатады, достықты нығайтады. Мен бүгін өзімді үйде жүргендей сезіндім» — деп ризашылығын білдірді.
Фестивальдің ерекше назар аударған бөлімінің бірі — жас ұрпақтың ғылыми және технологиялық жетістіктеріне арналған алаң болды. Шымкент мектептерінің оқушылары химия, физика, биология және информатика пәндері бойынша дайындаған жобаларын таныстырды. Бұл бөлім фестивальдің тек мәдени ғана емес, сонымен бірге білім беру функциясын да атқаратынын дәлелдеді. Жасанды интеллект технологиясы арқылы суреттерді «тіршілендіру», «ақылды үй» макеттері, электромобиль прототиптері мен роботтар — осының барлығы мектеп жасындағы балалардың ғылымға деген қызығушылығы мен шығармашылық әлеуетін айқын бейнеледі. «Бұл көрме ұлттық құндылықтарды, ғылымды, жасанды интеллектіні және шығармашылықты біріктірді» — деп атап өтті атақты қатысушылардың бірі Муслима Мураджанова. Оның бұл бағасы фестивальдің алдына қойған кешенді мақсатын дәл сипаттады.
Тарихи тұрғыдан алып қарағанда, Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы мәдени байланыстар ежелден терең тамырлы. Кеңес дәуірінде де, одан кейін де екі ел арасындағы этномәдени алмасу үздіксіз жалғасты. Соңғы жылдары екі мемлекет арасындағы дипломатиялық байланыстардың нығаюы мен сауда-экономикалық ынтымақтастықтың дамуы халықтық деңгейдегі достықтың да жаңа сатыға көтерілуіне жол ашты. Шымкенттегі фестиваль дәл осы үрдістің нақты бір көрінісі болып табылады. Мемлекеттік органдар өкілдері де бұл мәселеде белсенді ұстаным танытуда. Шымкент қалалық мәдениет басқармасының өкілі Дәурен Сейтқали: «Біз этномәдени бірлестіктерге барынша қолдау көрсетуге дайынбыз. Мұндай фестивальдер қоғамдық келісімнің нығаюына тікелей үлес қосады» — деп мәлімдеді.
Ұйымдастырушылар мен сарапшылар мұндай шаралардың болашаққа деген маңыздылығын ерекше атап өтеді. Зерттеулерге сүйенсек, жас буынды ерте жастан мәдени алуандықпен таныстыру олардың төзімділік пен өзара сыйластық қасиеттерін қалыптастырудың тиімді жолы болып саналады. Шымкентте тұрақты өтіп тұратын осындай іс-шаралар балалар мен жасөспірімдерге туған жерлерінің бай мәдени мозаикасын сезінуге мүмкіндік береді. Фестивальдің ғылым мен технологияны мәдени бағдарламамен ұштастыруы да атап өтуге лайықты: бұл тәсіл жас өкілдерге өткен мен болашақты, дәстүр мен жаңалықты бір тізбекте ұғынуға жол ашады.
Шымкент Орталық саябағында өткен бұл фестиваль өз мақсатына жетті деп айтуға толық негіз бар. Ол тек өзбек халқының ғана емес, Қазақстандағы барлық этностардың бірге өмір сүру философиясын, өзара байыту дәстүрін тағы бір рет паш етті. Ұйымдастырушылардың жоспарына сәйкес, мұндай фестивальдер алдағы жылдары да жыл сайынғы дәстүрге айналып, қала мерекелер күнтізбесінің тұрақты бөлігіне кіруі тиіс. Бұл өз кезегінде мәдени мұраны жаңа ұрпаққа жеткізудің және этносаралық татулықты нығайтудың берік тетігіне айналады. Шымкент ел аумағындағы мәдени алуандықтың тірі үлгісі бола отырып, бүкіл Қазақстанға өнеге көрсетіп отыр.