«Шымкент өнімдері – 2026»: жергілікті өндіріске деген сенімнің жаңа белесі

Қазақстанның оңтүстік өңірінің іскерлік орталығы болып табылатын Шымкент қаласы биылғы күзде тағы бір маңызды оқиғаға сахна болмақ. 15 қазан 2026 жыл күні белгілі болғандай, осы айдың 20-сынан 23-іне дейін Нұрсұлтан Назарбаев даңғылындағы 12-үйде орналасқан көрме орталығында «Шымкент өнімдері – 2026» атты іргелі өнеркәсіптік көрме өз жұмысын бастайды. Бұл шара жергілікті өндірушілерді қолдауға және отандық тауарларды насихаттауға бағытталған кешенді бастаманың бір бөлігі ретінде өте жоғары күтіліммен қабылданып отыр.
Шымкент — халқының саны үш миллионнан асатын, Қазақстанның республикалық маңызы бар үшінші қаласы. Соңғы жылдары қала тек транзиттік немесе шикізаттық өңір ретінде емес, тиімді өндірістік хаб ретінде танылып келеді. Мұнда тамақ өнеркәсібі, жеңіл өнеркәсіп, фармацевтика, құрылыс материалдары және тұтыну тауарлары салаларында жүздеген кәсіпорын жұмыс істейді. Мамандардың бағалауынша, Шымкенттегі жергілікті өнеркәсіп соңғы бес жылда орта есеппен 12–15 пайызға өсу қарқынын сақтап келеді, бұл — республикалық көрсеткіштен едәуір жоғары нәтиже. Дәл осы серпін «Шымкент өнімдері» атты жыл сайынғы көрмені өткізудің негізгі себебі болып табылады.
Көрменің ұйымдастырушылары іс-шараның мақсатын нақты тұжырымдап берді. «Бізге жергілікті өндірушінің өнімі тек қала ішінде ғана емес, бүкіл республика бойынша таныла бастауы өте маңызды. «Шымкент өнімдері – 2026» көрмесі тауарларды тікелей тұтынушыға жеткізудің ең тиімді тәсілі болып отыр», — деп атап өтті іс-шараны ұйымдастырушы комитетінің өкілі. Оның сөзінше, биылғы көрмеге алдыңғы жылдармен салыстырғанда 30 пайыздан астам қатысушы өтінім берген, бұл өндірушілер қауымының мұндай алаңға деген қызығушылығының арта түскенін дәлелдейді.
Іс-шараға қатысуды жоспарлаған кәсіпкерлердің де пікірлері оптимизмге толы. Шымкенттің ірі тамақ өнімдері компанияларының бірінің директоры Асқар Нұрланов: «Мұндай көрмелер бізге тікелей байланыс орнатуға мүмкіндік береді. Делдалсыз, тікелей тұтынушымен сөйлесесің, олардың қажеттіліктерін тыңдайсың, өзіңнің өнімің туралы нақты пікір аласың. Бұл кез келген маркетингтік зерттеуден бағалырақ», — дейді. Шымкенттің тоқыма саласының өкілі, «Оңтүстік жібек» брендінің иесі Айгүл Сейтқалиева да осы пікірмен үндеседі: «Біз биылғы көрмеден жаңа серіктестіктер табуды күтіп отырмыз. Республиканың әртүрлі аймақтарынан келген дистрибьюторлармен кездесу — бізге тауарымыздың географиясын кеңейтуге мүмкіндік береді».
Мұндай іс-шаралардың маңыздылығын тек бизнес тұрғысынан ғана емес, экономикалық саясат тұрғысынан да бағалау керек. Қазақстанда «Сатып ал қазақстандықты» бағдарламасы іске асырылып келе жатқанына бірнеше жыл болды. Осы бағдарламаның аясында жергілікті өндіріске деген мемлекеттік қолдау жылдан жылға ұлғаюда. Статистикалық мәліметтерге сүйенсек, соңғы үш жылда Оңтүстік Қазақстан өңірінде тіркелген шағын және орта кәсіпорындардың саны 18 пайызға артты. Бұл ретте шымкенттік өнімдердің ішкі нарықтағы үлесі де біртіндеп ұлғайып, қала тұрғындарының жергілікті тауарлармен қамтамасыз етілу деңгейі жақсарып келеді. Сарапшылардың бағалауынша, мұндай өнеркәсіп көрмелері брендтік танымалдықты арттырудың ең арзан және тиімді тәсілдерінің бірі болып табылады.
Шымкенттің қалалық әкімшілігі де осы бастаманы белсенді қолдап отыр. Қала әкімінің экономика мәселелері жөніндегі орынбасары Берік Жақыпов іс-шараның алдында берген мәлімдемесінде: «Жергілікті өндірісті дамыту — қалалық экономиканың тұрақтылығын қамтамасыз ету стратегиясының негізгі бағыты. «Шымкент өнімдері» сияқты алаңдар тек сауда мүмкіндіктерін ғана емес, жаңа жұмыс орындарын да, инвестициялық тартымдылықты да арттырады», — деп атап өтті. Оның айтуынша, биылғы көрме аясында жергілікті кәсіпкерлер мен республикалық желілік дүкендер арасындағы ынтымақтастық меморандумдарына қол қою жоспарланып отыр.
Тарихи тұрғыдан алғанда, «Шымкент өнімдері» форматындағы көрмелер Кеңес дәуіріндегі халық шаруашылығы жәрмеңкелерінің заманауи жалғасы іспеттес. Бірақ айырмашылығы зор: бүгінгі форматта бизнесмен өзінің брендін, маркетингтік стратегиясын және тұтынушы аудиториясын өзі анықтайды. Бұл — нарықтық экономиканың логикасы. Алматы, Астана сияқты ірі қалалардың тәжірибесі көрсеткендей, тұрақты жыл сайынғы өнеркәсіп көрмелері бар өңірлерде шағын және орта бизнестің тіршілік қабілеттілігі орта есеппен 20–25 пайызға жоғары болады. Шымкент осы үлгіні ілесе ұстанып, өз тәжірибесін жинақтап келеді.
Қала тұрғындарының арасында да іс-шараға деген қызығушылық жоғары. Әлеуметтік желілерде «Шымкент өнімдері – 2026» тақырыбы белсенді талқыланып, тұтынушылар өздерін қызықтыратын өнім салаларын атап, өндірушілермен жеке кездесуді асыға күтіп отырғандарын жазуда. «Мен мұндай көрмелерді жиі аралаймын, себебі бұл жерде тауардың шынайы сапасын бағалауға болады. Тікелей өндірушіден сатып алу — бұл сенім», — деп жазды желідегі белсенді тұтынушы Зарина Бекова өз парақшасында. Осындай тұтынушылық сенім — кез келген жергілікті бизнестің ең бағалы активі.
Қорытындылай келе, «Шымкент өнімдері – 2026» көрмесі — бұл жай ғана сауда шарасы емес. Бұл Шымкенттің өнеркәсіптік әлеуетінің айнасы, жергілікті кәсіпкерліктің жетістіктерін паш ететін алаң және отандық өнімге деген қоғамдық сенімді нығайтатын маңызды тетік. Қыркүйек айынан бастап жүргізілген дайындық жұмыстары, ондаған қатысушы кәсіпорындардың белсенді тіркелуі және ресми тұлғалардың жоғары назары — бұл көрменің Шымкенттің экономикалық өміріндегі тұрақты және беделді оқиғаға айналғанын айқын дәлелдейді. 20 қазанда ашылатын есіктер тек сауда залына ғана емес, оңтүстіктің өнеркәсіптік болашағына ашылатын есіктер болмақ.