«Оңтүстік» тұрғындары акиммен кездесті: жол мәселесі шешімін табар ма?
«Оңтүстік» тұрғындары акиммен кездесті: жол мәселесі шешімін табар ма?
Шымкент қаласының «Оңтүстік» шағын ауданы, дәлірек айтқанда, Бадам ауданы, бұрынғы откормсовхоз аумағындағы 195-ші квартал тұрғындары өздерінің наразылығын ашық айтты. 8 маусым 2026 жыл күні қаланың бас акимі Ғабит Сыздықбеков тұрғындармен тікелей кездесу өткізіп, жылдар бойы шешімін таппаған жол, абаттандыру және қызыл сызық мәселелерін талқылады. Кездесу барысында айтылған пікірлер мен берілген уәделер аудан тұрғындары арасында үлкен дүрбелең тудырды.
Мәселенің тамыры тереңде жатыр. «Оңтүстік» шағын ауданы Шымкенттің қарқынды дамып жатқан аймақтарының бірі болып саналады, алайда инфрақұрылым жағынан қала орталығынан айтарлықтай кейін қалуда. Тұрғындардың айтуынша, кейбір көшелерде асфальт мүлдем жоқ, ал жаңбырлы немесе қарлы ауа райында грунт жолдар батпаққа айналып, қатынасты толықтай тоқтатып тастайды. Бұл тек қолайсыздық емес — нақты қауіп. «Ауданға жедел жәрдем машинасы да кіре алмайды», — деп ащы шындықты жеткізді бір тұрғын. Мұндай жағдай қала іші үшін өте қорқынышты болып табылады, себебі медициналық жәрдемнің кешігуі адам өмірін қиюы мүмкін.
Тұрғындардың біреуі нақты мысал келтірді: оның үйіне дейін асфальт тартылған, бірақ одан кейінгі 200 метрлік учаскені кем дегенде қиыршық таспен жабуды сұраған. Бұл талап берілген, уәде алынған, бірақ іс жүзінде ештеңе жасалмаған. Дәл осындай жағдай Шымкент тұрғындарының көпшілігіне таныс: биліктен уәде алу оңай, ал оның орындалуын күту — жылдарға созылатын сынақ. Мамандардың бағалауынша, Шымкенттегі ішкі жолдардың кемінде 30–35 пайызы нашар немесе қанағаттанарлықсыз күйде, ал жыл сайын жол қаражаты белгіленгенімен, нақты нәтиже сезілмейді.
Акимнің жауабы сақтық пен жауапкершілікті бір мезгілде аңғартты. Ғабит Сыздықбеков жол мәселесіне қатысты: «Алдымен бас жоспарда не жазылғанын тексеру керек. Егер сіздің үйіңіз құжаттарда тіпті жоқ болса, біз физикалық тұрғыдан сол жерге жол сала алмаймыз. Заңды кедергілер болмаса, биылғы жылдың өзінде осы учаскені жасауды тапсырамын», — деді. Бұл жауап бір жағынан шынайы, екінші жағынан — тұрғындарды алаңдататын бюрократиялық шындықты ашып береді. Бас жоспарда жоқ үйлер Шымкентте аз емес: хаотикалық құрылыс пен ресми тіркелмеген тұрғын үйлер мәселесі қала үшін созылмалы дерт болып келеді.
Екінші өзекті мәселе — қызыл сызық. Бадам өзенінің жағасында тұратын тұрғындар жылдар бойы аталған шектеу аймағында тұрып келеді. Олардың айтуынша, бұл аймаққа еттікомбинатқа дейін жол салу үшін енгізілген, бірақ жол да салынбады, жағажай да абаттандырылмады: «Бір кесін жасалды, қалғаны тасталды». Ең қиыны — тұрғындар не жаңа үй сала алады, не ескісін жөндей алмайды. Бұл адамдарды заңсыздық пен тоқырау арасына қамап тастайды. Тек Бадам ауданында ғана емес, Шымкенттің бірнеше ауданында қызыл сызық мәселесі жүздеген отбасына осыған ұқсас проблема туғызып отыр.
Аким бұл мәселеге де нақты уәде берді: «Бұл тек сіздің ауданыңыздың ғана проблемасы емес, бүкіл қала бойынша қатаң тексеру жүріп жатыр. Жол салынбайтын жерлерден қызыл сызықты алып тастаймыз. Бас жоспарға өзгерістер енгізілуде. Сіздің көшеңіз бойынша да мәселе қарастырылып жатыр, мамандар келіп орнында түсіндіреді», — деп мәлімдеді. Жергілікті сарапшылар бұл қадамды дұрыс деп бағалайды, алайда іс жүзіндегі өзгерістер болмайынша сенім орнамайды деп ескертеді. Өйткені қызыл сызықтарды жою немесе өзгерту — күрделі заңнамалық процедура, оны жеделдету де тиісті саяси ерік пен ресурсты талап етеді.
Кездесудің жалпы тонын баяндасақ, аким шешімдерге асықпай, бірақ нақты бағыт ұстана отырып, барлық мәселелерді «кезең-кезеңмен және жүйелі түрде» шешетінін атап өтті. Ең маңызды жаңалық — бұдан былай Шымкентті абаттандыру жоспарлары тұрғындардың нақты өтініштерімен сәйкестендіріледі. Бұл қатысымды басқарудың нышаны болса да, іске асуы уақыт пен бақылауды талап етеді. Тұрғындар кездесуден үміт пен күмән аралас шықты: берілген уәделер орындалса — бұл биліктің халықпен диалогқа дайын екенінің дәлелі. Орындалмаса — наразылық тереңдей береді.
Жалпы алғанда, 195-ші кварталдың мәселесі — бұл жеке бір аудандық проблема емес, Шымкент сияқты қарқынды өсіп жатқан қалаларда жиі кездесетін жүйелік олқылықтың айнасы. Соңғы бес жылда Шымкенттің халқы 100 000-нан астам адамға өскен, бірақ инфрақұрылымдық даму осы қарқынмен ілесе алмай келеді. Жол салу, байланыс, медицина, мектеп — барлық салада жүктеме арта түсуде. Мұндай кездесулер халықтың ашу-ызасын кеміту үшін ғана өткізілмей, нақты мәселені жедел шешудің тетігіне айналуы тиіс. Биылғы жылдың аяғында жол салынса, қызыл сызық алынса — 195-ші квартал тұрғындары биліктің сөзінде тұратынын өз көздерімен көреді. Ал болмаса, бұл дүрбелең тағы бір үлкен наразылыққа ұласуы мүмкін.
