Шымкент тұрғындары акиммен тікелей диалогқа шықты: «Оңтүстік» шағынауданының мәселесі жүйелі шешімді талап етеді

Шымкент тұрғындары акиммен тікелей диалогқа шықты: «Оңтүстік» шағынауданының мәселесі жүйелі шешімді талап етеді

8 маусым 2026 жыл. Шымкент қаласының «Оңтүстік» шағынауданы тұрғындары жылдар бойы жинақталған мәселелерін ашық алаңда баяндады. Бадам ауданы, бұрынғы бордақылау совхозы аумағындағы 195-квартал тұрғындары үшін жол мәселесі мен қызыл сызық шектеуі бүгінгі таңдағы ең өзекті тақырыпқа айналды. Кездесу барысында Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков тұрғындардың сауалдарына жауап беріп, бірқатар нақты тапсырмалар берді.

Шағынаудан тұрғындарының шағымы жай ғана абаттандыру мәселесімен шектелмейді. Асфальт төселмеген жолдар жаңбырлы ауа-райында кәдімгі батпаққа айналып, тұрғындардың күнделікті өміріне айтарлықтай қиыншылық туғызады. Тіпті бұдан да қауіптісі — апатты жағдайларда «жедел жәрдем» машиналарының бұл аймаққа жете алмайтындығы. Бір тұрғынның сөзіне қарағанда, үйіне дейін асфальт жетіп жатыр, алайда қалған 200 метрді кем дегенде қиыршықтаспен жабамыз деген уәде орындалмай қалған. Бұл мысал — ауданның жалпы жағдайын айқын бейнелейтін тірі куә. Аяқталмаған ауқымды жоба тұрғындарды екі ортада қалдырып, не толыққанды инфрақұрылымнан, не өзін-өзі тиімді ұйымдастырудан айырып отыр.

Бұл жағдайды одан да күрделі ететін бір жайт бар — қызыл сызық мәселесі. Тұрғындар Бадам өзені жағасында тұрып, жылдар бойы аталмыш сызықтың шектеуімен өмір сүріп келеді. Бастапқыда осы аумақтан ет комбинатына дейінгі жол тартуды жоспарлаған биліктің бұл ниеті жүзеге аспай қалды. Нәтижесінде жағалау аймағы да, жоба да ортада тастанды қалды: береже бір бөлігі ғана абаттандырылып, қалғаны мүлдем ұмытылды. Бұл шектеу тұрғындарға тікелей зиянын тигізуде: олар не үй сала алады, не ескі үйін жөндей алады. Биліктің бастапқы жоспарлары іс жүзінде ешқашан толыққанды орындалмаса, мұндай жағдайда адамдар жылдар бойы не үшін шектеуде ұсталып жатыр деген заңды сауал туады.

Шымкент қаласының əкімі Ғабит Сыздықбеков жол мәселесіне қатысты алдымен бас жоспарды тексеру қажеттігін атап өтті. Үйлер ресми құжаттарда тіркелмеген болса, жол тарту заңдық тұрғыдан мүмкін болмайтынын түсіндірді. Алайда заңдық кедергі жоқ болған жағдайда, мамандарға кідірмей 2026 жылдың өзінде-ақ жұмысты аяқтауға тапсырма берді. Бұл — тек уәде ғана емес, нақты мерзімі белгіленген тапсырма. Жол инфрақұрылымы тек тұрғылықты жайлылық мәселесі емес екенін атап өткен жөн: ол қала халқының қауіпсіздігін де тікелей қамтамасыз ететін негізгі элемент. «Жедел жәрдемнің» кідіруі тіпті өлімге де апаруы мүмкін. Осы себепті жол салу мәселесін таза шаруашылық жұмысы ретінде ғана емес, адам өмірін қорғау тұрғысынан да қараған дұрыс.

Қызыл сызық мәселесіне келсек, әкім мұның Шымкент бойынша жалпы қалалық сипаттағы проблема екенін мойындады. Қазіргі таңда қала бойынша қатаң ревизия жүргізілуде: жол салынбайтыны анық болған учаскелерден қызыл сызық алынып тасталатын болады. Бас жоспарға өзгерістер енгізу жұмыстары жүріп жатыр. Нақты осы көшеге қатысты да мәселе жұмыс үстінде екенін хабарлады: мамандар тұрғындарға барып, жағдайды орнында толық түсіндіретін болады. Бұл шешім тек бір шағынауданды ғана емес, ұқсас шектеулерде жүрген бүкіл Шымкент тұрғындарын қамтитынын ескерсек, оның маңызы зор.

Кездесу қорытындысы бойынша бір маңызды мәселе айқын болды: Шымкенттегі ауқымды абаттандыру жұмыстары жоспарлы жүрмеген, тұрғындармен кері байланыс жеткіліксіз болған. Мәселен, бас жоспарда тіркелмеген үйлер болуы — бұл жай ғана бюрократиялық олқылық емес, кеңестік кезеңнен бері шешілмей келе жатқан жүйелік мәселенің жалғасы. Мұндай ауданда тұратын адамдардың легитимді мүдделері мен мемлекеттік жоспарлаудың арасындағы алшақтық ондаған жылдар бойы реттелмей келген. Осы кездесудің өзі мұндай диалогтың қаншалықты сирек екенін, ал тұрғындардың мұндай сұхбатқа деген зәруліктің қаншалықты зор екенін айқын аңғартты.

Шымкент — Қазақстанның ірі қалаларының бірі. Халқы бір жарым миллионнан асқан бұл мегаполисте инфрақұрылымдық мәселелер мен қала жоспарлаудағы кемшіліктер жыл сайын жинақтала береді. Соңғы жылдарда қала бюджетінен абаттандыруға бөлінген қаржы едәуір артты, алайда ресурстарды тиімді бөлу мен тұрғындардың нақты қажеттіліктерін ескеру мәселесі өзекті болып қала береді. Осы тұрғыдан алғанда, «Оңтүстік» шағынауданының тәжірибесі Шымкент үшін маңызды сабақ бола алады.

Кездесу соңында әкім барлық жинақталған мәселелерді бір мезгілде шешу мүмкін еместігін ашық айтты, бірақ жұмыс кезең-кезеңімен және жүйелі түрде жүргізілетінін атап өтті. Маңыздысы — бұдан былай Шымкентті абаттандыру жоспарлары тұрғындардың нақты өтініштерімен сәйкестендіріле отырып жасалмақ. Бұл тәсіл, егер шын мәнінде іске асырылса, қала басқарудағы маңызды бетбұрыс болуы мүмкін. Тұрғындар өз сауалдарына жауап алды, мамандар жер бетіне шығып жағдайды тексереді деген уәде берілді. Енді маңыздысы — осы уәделердің іс жүзінде орындалуы. «Оңтүстік» шағынауданының тұрғындары, басқа ондаған ауданның халқы сияқты, нақты нәтижені тек сөзден ғана емес, жолдардан, жөнделген үйлерден және өздеріне лайықты өмір сапасынан көруді күтуде.