Жоғары температурада жол қызметі: Шымкент – Өзбекстан шекарасы бағытында профилактикалық жұмыстар жүргізілуде

Жоғары температурада жол қызметі: Шымкент – Өзбекстан шекарасы бағытында профилактикалық жұмыстар жүргізілуде

Түркістан облысында жаз мезгілінің ыстық ауа-райы жағдайында цементбетон жабындысы бар автожолдарды ұстап-күту мәселесі ерекше өзектілікке ие болып отыр. 11 шілде 2026 жыл күні жол қызметтері KZ13-03 «Шымкент – Өзбекстан Республикасы шекарасы» республикалық маңызы бар автожолында профилактикалық жұмыстарды күшейтілген режимде жалғастырып жатыр. Бұл жол — өңірдің ғана емес, бүкіл Қазақстанның оңтүстік бағытындағы транзиттік тасымалдаудың негізгі тамырларының бірі.

Қазгидромет мекемесі ауа температурасының +40 °С-қа дейін көтерілетіні туралы дауылды ескерту жариялағаннан кейін, жол қызметтері бақылауды едәуір күшейтті. Жоғары температура цементбетон жабындысына ерекше жүктеме түсіретіні белгілі: материалдың жылулық ұлғаюы нәтижесінде жолда ойықтар, жарықшақтар және сынулар пайда болуы мүмкін. Бұл тек жол полотносын бүлдіріп қана қоймай, жүргізушілердің қауіпсіздігіне тікелей қауіп төндіреді. Осы себепті мамандар жаз маусымында, әсіресе шілде-тамыз айларында жол инфрақұрылымына ерекше назар аударады.

10 шілде күні жоспарлы тексеру барысында жол қызметінің мамандары автожолдың 750-ші шақырымында цементбетон жабындысының жергілікті ақауын анықтады. Мамандар дереу оқиға орнына жетіп, учаскені уақытша жол белгілерімен белгіледі. Осылайша жүргізушілер алдын ала ескертілді, жол қозғалысы ретке келтірілді. Содан кейін ақауды жою жұмыстары басталды. Жұмысқа 6 маман және 5 бірлік жол техникасы тартылды. Бұл — кішігірім, бірақ маңызды жөндеу жұмысы, себебі уақтылы жойылмаған шағын ақау апатқа айналуы мүмкін.

KZ13-03 автожолы — Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы халықаралық транспорттық байланыстың ең маңызды буынының бірі. Бұл жол арқылы тек жеке автомобильдер ғана емес, ауыр жүк көліктері, туристік автобустар және транзиттік тасымалдар өтеді. Жыл сайын бұл бағытта миллиондаған тонна жүк тасымалданады, ал шекара арқылы өтетін жолаушылар санасы да жыл сайын артып келеді. Осы тұрғыдан алғанда, жолдың тиісті деңгейде ұсталып тұруы — тек техникалық мәселе ғана емес, мемлекеттің имиджі мен өңіраралық ынтымақтастықтың символы да.

Жол саласының сарапшылары цементбетон жабындысының жазғы жоғары температура жағдайында ерекше күтімді қажет ететінін атап өтеді. «Цементбетон жабындысы жалпы алғанда беріктігімен ерекшеленеді, бірақ температуралық режим бұзылған жағдайда, мысалы +40 °С және одан жоғары ыстықта, жабындыда деформация процестері жылдамдайды. Сондықтан жаз мезгілінде мониторингтің үздіксіздігі мен профилактикалық шаралардың уақтылы орындалуы өте маңызды», — деп түсіндіреді жол саласының тәжірибелі маманы. Мамандар тек ақауды жою ғана емес, жабындының одан ары бүлінуіне жол бермеу мақсатында алдын алу шараларын да кешенді түрде жүзеге асырады. Бұл тәсіл болашақта едәуір үлкен жөндеу жұмыстарының алдын алуға мүмкіндік береді.

Жол қызметінің өкілдері жүргізушілерге де бірқатар өтінішпен жүгінді. Жол жұмыстары жүргізіліп жатқан учаскелерден өтерде жылдамдық режимін қатаң сақтау, уақытша жол белгілерінің талаптарын орындау және жоғарылатылған зейін-сақтықты сақтау ұсынылды. Бұл талаптарды орындамау тек жол қызметі мамандарының өмірі мен денсаулығына ғана емес, жолдан өтуші барлық жүргізушілердің қауіпсіздігіне де қауіп төндіреді. Жол ережелерін сақтау — бүгінгі күн тәртібінің ең маңызды талаптарының бірі болып табылады.

Түркістан облысының жол қызметтері жол инфрақұрылымын қолайлы жағдайда ұстап тұру үшін жыл бойы жұмыс жасайды, алайда жаз маусымы ерекше жауапкершілікті талап етеді. Статистикалық деректерге сүйенсек, жол оқиғаларының едәуір бөлігі жол жабындысының нашар жағдайымен байланысты. Ол үшін профилактикалық тексерулер мен жедел жөндеу жұмыстарының маңызы зор. Жол қызметтері учаскелерді тек шағымдар түскен кезде емес, жоспарлы және жүйелі түрде тексереді. Мұндай тәсіл ақаудың ерте кезеңінде анықталуына және оның тез жойылуына септеседі.

Сарапшылар алдағы жылдарда климаттық өзгерістерге байланысты Орталық Азияда ыстық ауа-райы кезеңдерінің ұзарып, температураның жоғарылай беретінін болжайды. Бұл, өз кезегінде, жол инфрақұрылымына деген талаптардың арта түсетінін білдіреді. Болашақта жол жабындыларын жобалауда жаңа, температураға төзімді материалдарды қолдану қажеттілігі туындайды. Қазақстанның жол саласы осы бағытта да алдыңғы озық технологияларды меңгеруге, отандық жол жабындыларының сапасын арттыруға ерекше мән беруде. Бүгінгі 750-ші шақырымдағы жөндеу жұмысы — осы үлкен жүйелі жұмыстың шағын, бірақ өте нақты бір көрінісі. Жол қызметтерінің жедел және кәсіби әрекеті — жолаушылардың қауіпсіздігіне деген жауапты қарым-қатынастың айқын куәсі.