Шымкентте тағы 30 отбасы өз пәтерінің кілтін алды: тұрғын үй мәселесін шешудегі жаңа қадам

Шымкентте тағы 30 отбасы өз пәтерінің кілтін алды: тұрғын үй мәселесін шешудегі жаңа қадам

16 шілде 2026 жыл күні Шымкент қаласында тағы бір маңызды оқиға болды — тұрғын үй кезегінде ұзақ жылдар бойы тұрған 30 отбасы өздерінің жаңа пәтерлерінің кілтін ресми түрде қолына алды. Бұл оқиға жай ғана мерекелік рәсім емес — бұл мыңдаған шымкенттіктердің мемлекеттен өз баспанасын алуға деген ниетінің іске асқандығының тағы бір айғағы. Жаңа пәтерлер Бозарық шағын ауданындағы заманауи үйлерде орналасқан.

Тұрғын үй алушылардың арасында көпбалалы ана Айжан Алишова ерекше назар аударды. Бұл жүрегі жылы жастағы шымкенттік әйел тұрғын үй кезегінде он жыл бойы тұрды. Он жыл дегеніміз — бұл тым ұзақ. Бала-шағаны алып, жалдамалы үйден үйге көшіп, тіпті кейде ата-анасының қолына жүгінуге мәжбүр болу — мұның бәрі Айжан апайдың өткен кезеңінің бір бөлігі болды. Льготалық несие бағдарламасы арқылы ол Бозарық шағын ауданынан үш бөлмелі кірпіш үйдегі пәтерді алды. «Бүгін менің үшін өте қуанышты күн. Пәтер кілтін аким қолынан алдым. Көпбалалы ана ретінде осы сәтті он жыл бойы күттім. Бізге кірпіш үйдің үш бөлмелі пәтері берілді, ішінде жақсы жөндеу жасалған, тұруға толық дайын», — деп бөлісті Айжан Алишова.

Жаңа пәтерлер «2-10-20» және «5-10-20» бағдарламалары бойынша бөлінді. Бұл бағдарламалар «Отбасы» банкі арқылы жүзеге асырылады және мемлекеттің аз қамтылған азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз ету саясатының маңызды бөлігі болып табылады. Бағдарламаның артықшылығы — төмен пайыздық мөлшерлемемен ұзақ мерзімді несие беру, бұл орташа табысы бар отбасыларға да баспана сатып алу мүмкіндігін береді. Ең алдымен льготалы ипотекадан пайда алғандар — бұл көпбалалы және толық емес отбасылар, сонымен қатар бюджеттік сала мен мемлекеттік мекемелердің қызметкерлері. Мамандардың айтуынша, барлық үйлер сапа талаптарына толық сай келеді.

Шымкент тұрғын үй саясаты басқармасының міндетін атқарушы басшысы Қопжан Төлебаев тұрғын үй бөлу тетіктері туралы нақты ақпарат берді: «Пәтерлер «Отбасы» банкінің льготалы несиесі бойынша берілетіндіктен, барлық алушылар бұған дейін тұрғын үй кезегінде тұрған. Төлем қабілеттілігін растағаннан кейін ғана пәтер ресімдей алды. Барлық үйлер жаңа, таза жөндеумен, барлық инженерлік коммуникацияларға қосылған. Азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз ету жұмысы одан әрі жалғасатын болады». Бұл сөздер тек ресми уәде ғана емес — артына қарасаң, соңғы жылдардағы статистика осы сөздерді растайды.

Шымкентте тұрғын үй кезегінде тұрғандардың жалпы саны қазіргі уақытта 90 мың адамнан асады. Бұл — аса үлкен сан, және оны елемеу мүмкін емес. Дегенмен жыл басынан бері 2 500-ден астам отбасы өз баспанасын алғаны — бұл да елеулі жетістік. Жыл соңына дейін тағы 5 000-ға жуық пәтер пайдалануға берілмек. Осылайша, 2026 жылы ғана жалпы саны 7 500-ден астам отбасы тұрғын үйге ие болуы мүмкін. Мұндай қарқын — Шымкент үшін тарихта бұрын болмаған жаңа белес.

Тұрғын үй мәселесі Қазақстан үшін, әсіресе ірі қалалар үшін, бүгінгі күннің өзекті мәселелерінің бірі болып қала береді. Астана, Алматы, Шымкент сияқты миллионды қалаларда халық саны жыл сайын өсіп отыр. Ішкі көші-қон, ауылдан қалаға ағын — мұның бәрі тұрғын үйге сұранысты күн санап арттырады. Тарихи тұрғыдан алсақ, кеңестік кезеңде кезекпен үй алу ондаған жылдарға созылған. Тәуелсіздіктен кейінгі алғашқы жылдары тұрғын үй нарығы ретсіз дамыды. Бүгінгі мемлекеттік бағдарламалар сол хаостың орнына жүйелі, реттелген тетік орнатуға бағытталған. Алайда мамандар мен азаматтар арасында сын пікірлер де жоқ емес: кезек тым баяу жылжиды, ал кейбір жағдайларда беделді тіркеу тізімдеріне кіру қиынға соғады деген шағымдар да естіледі.

Қоғамдағы реакция жағымды. Шымкенттіктердің жаңалыққа деген ынтасы әлеуметтік желілерде айқын байқалды. «Осындай бағдарламалар болмаса, мен де кезекте тұра беретін едім», «Көпбалалы аналарға арналған квота дұрыс шешім», «Мемлекет адамдарды естиді екен» — деген пікірлер қалалық топтарда белсенді талқыланды. Маман-сарапшылар да «Отбасы» банкі арқылы жүзеге асырылатын льготалы ипотека бағдарламаларын Орталық Азиядағы үздік тәжірибелердің бірі ретінде бағалайды. Халықаралық тәжірибеде Сингапур мен Оңтүстік Корея сияқты мемлекеттердің тұрғын үй моделі жиі мысал ретінде келтіріледі. Осы елдерде де мемлекет бастапқы кезеңде тұрғын үй субсидиясына белсенді қатысып, кейіннен нарықтық механизмдерге бірте-бірте ауысқан.

Болашаққа қарасақ, Шымкент қаласы тұрғын үй бағдарламаларын кеңейтуді жалғастырмақ. Жоспарға сай, 2027 жылға дейін жаңа шағын аудандарда мыңдаған пәтер салынады, инфрақұрылым жақсартылады, балабақша мен мектеп, жол желілері де бірге дамытылады. Бозарық шағын ауданы — осы жоспарлардың алғашқы жемісі. Қала биліктерінің бекіткен жоспарлары бойынша тұрғын үй саясаты кешенді сипатта жүргізіліп, тек пәтер беріп қана емес, толыққанды өмір сүруге жарамды ортаны қалыптастыру мақсат тұтылады. Айжан Алишованың кілт алған сол бір сәті — миллиондаған қазақстандықтар үшін жарқын болашаққа деген үміттің тірі символы болып қала бермек.