Шымкентте газ тарифі өсті, су бағасы өзгерген жоқ: монополистерге 47,5 млн теңге айыппұл салынды
Шымкентте газ тарифі өсті, су бағасы өзгерген жоқ: монополистерге 47,5 млн теңге айыппұл салынды
23 шілде 2026 жыл. Шымкент тұрғындары үшін коммуналдық қызметтердің тарифтері мәселесі жыл сайын өзекті болып қала береді. Бұл жолы жазғы маусымда қала тұрғындарын екі жаңалық күтті: газ бағасы айтарлықтай өсті, ал су және кәріз тарифтері өзгеріссіз қалды. Осы шешімдерді Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің Табиғи монополияларды реттеу комитетінің Шымкент бойынша қалалық департаменті хабарлады.
Жыл басынан бері департаментке табиғи монополия субъектілерінен коммуналдық тарифтер мен бағаларды өзгерту туралы 12 өтініш түскен. Олардың жетеуі халыққа тауарлық газды бөлшек сатуды, су жеткізуді, су бұруды, жылу энергиясын өндіруді, тасымалдауды, бөлуді және сатуды қамтитын реттелетін қызметтерге қатысты. Өтінімдер «QazaqGaz Aimaq» АҚ Шымкент өндірістік филиалынан, «Водные ресурсы-Маркетинг» ЖШС-нан, «Жеңіс-Т» ЖШС-нан, «Су құбыры мен кәріз басқармасы» МКК-нан, «Қуатжылуорталық-3» МКК-нан және «3-Энергоорталық» АҚ-нан берілді. Бұл компаниялардың барлығы Шымкенттің коммуналдық инфрақұрылымын ұстап тұратын негізгі операторлар болып табылады.
«QazaqGaz Aimaq» АҚ және «Водные ресурсы-Маркетинг» ЖШС өтінімдері бойынша шешімдер қабылданды. ДКРЕМ басшысы Кенжеболат Қошекбаев халыққа арналған су жеткізу және су бұру қызметтерінің тарифтері ағымдағы жылдың басынан бері қолданылып келе жатқан деңгейде сақталатынын атап өтті. Су жеткізу құны ҚҚС-сыз 96,07 теңгені, ал су бұру — 53,80 теңгені құрайды. Бұл шешім тұрғындар үшін жақсы жаңалық болды: су тарифінің өсуі мыңдаған отбасының бюджетіне ауыртпалық түсіруі мүмкін еді. Соңғы жылдары су жеткізу инфрақұрылымын жаңарту мәселесі жиі талқыланып, тарифтердің ықтимал өсуі туралы болжамдар айтылып келгенін ескерсек, бұл шешімнің маңыздылығы арта түседі.
Газ тарифінің өсуі туралы жаңалық халықты жайсыз таң қалдырды. 2026 жылдың 1 шілдесінен бастап Шымкент тұрғындары үшін газ тарифі ҚҚС-сыз 51,783 теңгені құрайды — бұл бұрыңғы баға деңгейінен 13,04 теңгеге жоғары. Антимонополиялық ведомство бұл өзгерістің мәжбүрлі сипатта екенін түсіндірді. ҚР Энергетика министрлігі тауарлық газды сатудың жаңа шекті көтерме бағаларын бекітті. Шымкент пен Түркістан облысы үшін тариф 39,8 пайызға өсті — ҚҚС-сыз мың кубометр үшін 38 349-дан 53 611 теңгеге дейін. «Тауарлық газдың конечный тұтынушы үшінгі бағасы үш бөліктен тұрады: Энергетика министрлігі бекіткен тауарлық газдың шекті көтерме бағасы, газ тарату жүйелері арқылы тауарлық газды тасымалдау тарифі және оны бөлшек сатудың бағасы, яғни жеткізу үстемесі. Соңғы бағадағы ең үлкен үлес — 80 пайыздан астамын — тауарлық газдың дәл көтерме бағасы алады», — деп атап өтті Кенжеболат Қошекбаев. Яғни, тарифтің өсуі негізінен мемлекеттік саясат деңгейінде қабылданған шешімнің салдары болып табылады, ал жергілікті реттеуші ведомство мұнда шектеулі ықпал ете алады.
Жылу жеткізу және басқа реттелетін коммуналдық қызметтер бойынша өтінімдер ДКРЕМ-де қарала берілуде. Соның ішінде «Жеңіс-Т» ЖШС, «Қуатжылуорталық-3» МКК және «3-Энергоорталық» АҚ бойынша шешімдер әлі қабылданған жоқ. Жылу тарифінің мәселесі күзге — жылыту маусымының басталуына дейін — шешімін тапса, тұрғындар алдын ала дайындық жасай алады. Сарапшылар жылу тарифтерінің де өсуі ықтимал деп болжайды, өйткені энергоресурстарының жалпы бағасы елде жоғарылауда.
Тарифтік өтінімдерді қарастырумен қатар департамент табиғи монополия субъектілерінің заңнаманы сақтауын да бақылайды. Жыл басынан бергі уақытта 17 монополистке қатысты шаралар қолданылды. Олардың қатарында «Су құбыры мен кәріз басқармасы» МКК, «QazaqGaz Aimaq» АҚ ШӨФ, «Қуатжылуорталық-3» МКК, «Firkan Retail» ЖШС, «Шаңырақ Газ Монтаж Сервис» ЖШС, «НУР» ЖШС, «Абдулла» ӨК, «Сайрам су» ЖШС, «Жеңіс-Т» ЖШС, «Родник-2004» ЖШС, «Tassay-Hub» ЖШС, «ШЫМКЕНТЖИЛСТРОЙ ЖОБАЛАУ ҚҰРЫЛЫС БІРЛЕСТІГІ» ЖШС, «Дара жылу қуаты» ЖШС, «АЛТЫН-ДӘН» ЖШС, «Транспортная компания NT Real Service» ЖШС, «Фиркан» ЖШС және «Конка-Сервис» ЖШС бар. Осы компанияларға салынған әкімшілік айыппұлдардың жалпы сомасы 47 миллион 505 мың 669 теңгені құрады. Монополистер тарифтік сметаларды, инвестициялық бағдарламаларды орындамағаны және тұтынушылардың құқықтарын бұзғаны үшін жауапқа тартылды.
Тарифтерді белгілеу үдерісінің ашықтығын қамтамасыз ету мақсатында департамент жыл басынан бері төрт жария тыңдау өткізді. Сәуір және маусым айларында «Водные ресурсы — Маркетинг» ЖШС және «ПетроҚазақстан Ойл Продактс» ЖШС өтінімдерін қарауда қоғамдық талқылаулар өтті. Бұл тыңдаулар тұрғындарға өз пікірін білдіруге мүмкіндік берді. Жалпы Қазақстан бойынша жыл басынан бері табиғи монополия субъектілеріне қатысты 535 әкімшілік іс қозғалған. Салынған айыппұлдардың жалпы сомасы 922,9 млн теңгені құрайды, оның ішінде 368,8 млн теңгесі Шымкент үлесіне тиесілі — бұл елдегі ең жоғары көрсеткіштердің бірі. Бұл сан-деректер Шымкент коммуналдық секторында реттеу мен бақылаудың қаншалықты маңызды екенін айқын көрсетеді.
Коммуналдық тарифтер мәселесі — бұл тек сандар мен проценттер емес, бұл миллиондаған адамның күнделікті тұрмысына тікелей әсер ететін саясат. Газ тарифінің өсуі, кез келген болмасын, жанұялардың, кәсіпорындардың шығындарын ұлғайтады. Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы, тұрғыны жыл сайын артып келе жатқан мегаполис. Осы себепті коммуналдық реттеу саласындағы шешімдер бүкіл ел аясында маңызды үлгі болып табылады. Алдағы айларда жылу тарифтері бойынша шешімдер де белгілі болады, ал тұрғындар мен сарапшылардың назары реттеуші органдардың ұстанымына аударылып отыр.
