Шымкенттің Қаратөбе тасжолы мен Желтоқсан көшесінде жарықтандыру жүйесі толық жаңартылды

2026 жылдың 4 тамызында Шымкент қаласының коммуналдық шаруашылық бөлімі маңызды инфрақұрылымдық жетістікті жариялады: Қаратөбе тасжолында және Желтоқсан көшесінің Елшібек батыр көшесінен Момынов көшесіндегі теміржол өткеліне дейінгі бөлігінде көше жарығы жүйесінің екінші бетіне қосымша жарық шамдары орнатылып, толық іске қосылды. Бұл қадам жылдар бойы жергілікті тұрғындар мен жол қозғалысы қауіпсіздігі мамандарының назарын аударып келген мәселені шешуге бағытталған кешенді жұмыстардың логикалық жалғасы болды.
Қаратөбе тасжолы — Шымкенттің стратегиялық маңызды артериясы. Бұл жол қала орталығын батыс аудандарымен байланыстырып, тәулігіне мыңдаған автокөліктер мен жаяу жүргіншілердің транзиттік ағынын өткізеді. Желтоқсан көшесі де өз кезегінде аудан тұрғындары үшін іс жүзінде орталық магистраль рөлін атқарады. Алайда соңғы жылдарда аталған бағыттарда жарықтандырудың біркелкі еместігі — яғни жолдың тек бір жағының жарықтандырылуы — жол апаттарының қауіпін арттырып, тұрғындар арасында үнемі наразылық тудырып отырды. Ішкі статистикаға сәйкес, жарықтандыру деңгейі жеткіліксіз аймақтарда кеш уақыттағы жол-көлік оқиғаларының саны орташа көрсеткіштен 30–40 пайызға жоғары болатыны белгілі.
Шымкент қаласының бас архитекторы Асқар Дүйсебаев бұл жобаның маңызын атап өтті: «Бізге жарықтандыру тек техникалық мәселе емес, ең алдымен адамдардың қауіпсіздігі. Жол екі бағытта да бірдей жарық болуы тиіс — бұл жайлылық емес, қажеттілік. Қаратөбе тасжолы бойынша кешкі сағаттарда тіркелген жол оқиғаларының басым бөлігі жарықтандырудың жеткіліксіздігімен тікелей байланысты болатын». Маман сондай-ақ орнатылған жарық шамдарының заманауи LED технологиясына негізделгенін, соның арқасында электр энергиясын тұтыну мөлшері бұрынғыға қарағанда шамамен 40 пайызға азайғанын айтты.
Жобаны іске асыру барысы бірнеше кезеңде жүргізілді. Алдымен геодезиялық және жобалық-сметалық жұмыстар орындалды, одан кейін бағандар орнату, кабель тарту және шамдарды жалғау жұмыстары жүзеге асырылды. Жалпы ұзақтығы бірнеше шақырымды құрайтын бағытта жаңа электр тіреулері тізбекпен орнатылып, олардың әрқайсысы жолдың толыққанды жарықтандырылуын қамтамасыз ететін қуатты шамдармен жабдықталды. Аталған жұмыстар белгіленген мерзімде аяқталды, бұл Шымкент коммуналдық қызметтері үшін оң үлгі болып табылады.
Жергілікті тұрғындардың реакциясы бірауыздан оң болды. Желтоқсан көшесінде он жылдан астам тұратын кәсіпкер Гүлмира Сейтқалиева: «Бұрын кешкі сағат жетіден кейін балаларымды дүкенге жіберуге қорқатынмын — жол қараңғы, тротуар нашар көрінеді. Енді бәрі өзгерді, шамдар жақсы жарық береді, жол анық көрінеді» деп пікірін бөлісті. Тағы бір тұрғын, жолда жүк тасымалдаумен айналысатын жүргізуші Болат Өтеғалиев де жаңа жарықтандырудың түнгі жүрісті айтарлықтай жеңілдеткенін мойындады: «Бұрын Қаратөбе тасжолының қараңғы учаскелерінде тым абайлап жүруге тура келетін. Кейде жаяу жүргіншіні алыстан байқау мүмкін болмайтын. Қазір жол екі жағынан да жарық — бұл өте дұрыс шешім».
Қала аумағындағы жарықтандыру инфрақұрылымын жетілдіру мәселесі Қазақстанның барлық ірі қалалары үшін өзекті болып отыр. Статистика бойынша, елдегі жол-көлік оқиғаларының шамамен 35 пайызы жарықтандыру деңгейі нашар аймақтарда, соның ішінде кешкі және түнгі уақытта тіркеледі. Шымкент — халқы екі миллионнан асқан мегаполис — соңғы жылдарда көліктік жүктемесі күрт артқан қала ретінде бұл мәселені ерекше остро сезінуде. Сондықтан жарықтандыруды кеңейтуге арналған осы жоба тек жергілікті тұрғындар үшін ғана емес, жалпы қалалық инфрақұрылымды дамытудың үлгісі ретінде де назар аударуға тұрарлық.
Шымкент қалалық мәслихатының депутаты Нұрлан Бекенов жарықтандыру жобаларын жүйелі түрде дамытудың маңыздылығына тоқталды: «Бюджет қаражатын жарықтандыруға жұмсау — бұл тікелей адам өміріне инвестиция. Біз жыл сайын жарықтандыру жүйесін кеңейту, ескірген шамдарды ауыстыру және жаңа бағыттарды қамту бойынша жоспарды дәйекті орындап келеміз. Бұл жұмыс тоқтамайды».
Болашақта Шымкент қала әкімдігі жарықтандырылмаған немесе жарықтандыруы жеткіліксіз деп танылған тағы бірнеше бағытта ұқсас жұмыстарды жүргізу жоспарында. Нысандардың тізімі жол-патруль қызметінің статистикасы мен тұрғындардың өтініштері негізінде жасалды. Тұтастай алғанда, Қаратөбе тасжолы мен Желтоқсан көшесіндегі жарықтандырудың аяқталуы қала ауқымында кеш уақыттағы қозғалыс қауіпсіздігін арттырудың жүйелі бағдарламасының бір буыны ғана болып табылады. Бұл жұмыстар Шымкенттің тұрғындар үшін ыңғайлы, қауіпсіз және заманауи қалаға айналу жолындағы маңызды қадам екендігін айқындайды.