Шымкенттің көлік инфрақұрылымында жаңа кезең: Алтынсарин көшесінде қозғалыс ашылды

Шымкенттің көлік инфрақұрылымында жаңа кезең: Алтынсарин көшесінде қозғалыс ашылды

Қазақстанның үшінші ірі қаласы — Шымкентте маңызды инфрақұрылымдық оқиға болды. 23 шілде 2026 жыл күні М. Шоқай көшесінен Тұран шағынауданына дейінгі аралықта орналасқан Ы. Алтынсарин көшесінің жаңартылған учаскесінде автокөлік қозғалысы техникалық түрде іске қосылды. Ұзындығы 2 шақырым болатын бұл учаске қаланың аса тығыз бағыттарының біріне жүктемені азайтуға тікелей ықпал ете алады деп күтілуде. Бұл жаңалық шымкенттік жүргізушілер мен тұрғындар арасында оң қабылданды.

Ы. Алтынсарин көшесі — Шымкент қаласының орта бөлігін кесіп өтетін маңызды желі. Соңғы жылдары қала халқының тез өсуіне байланысты бұл бағыттағы жүктеме де айтарлықтай артты. Статистикаға жүгінсек, Шымкент халқы 2020 жылдан бері жыл сайын орта есеппен 3–4 пайызға өсіп отыр. Бүгінгі таңда қалада тіркелген автокөліктер саны 400 мыңнан асады. Бұл өзінен-өзі жол инфрақұрылымына орасан зор қысым туғызады. Бәйдібек би даңғылы сияқты орталық артерия таңертеңгілік және кешкілік сағаттарда едәуір кептелістерге ұшырайды. Жол инфрақұрылымын кеңейтпей, қала логистикасын жетілдіру мүмкін болмады.

Жобаның маңызы тек жол кептелісін азайтумен шектелмейді. Алтынсарин көшесінің жаңартылуы ауданаралық байланысты да едәуір жақсартады. Бүгінге дейін Тұран шағынауданы тұрғындары орталыққа немесе басқа аудандарға шығу үшін міндетті түрде Бәйдібек би даңғылын пайдалануға мәжбүр болды. Бұл, өз кезегінде, сол бағыттағы жүктемені арттырып, жол апаттары қаупін де жоғарылатқан болатын. Жаңа учаске осы мәселені жойып, альтернативті маршруттар желісін толықтырады. Тұрғындар үшін бұл уақытты үнемдеп қана қоймай, жанармайды да тиімді пайдалануға мүмкіндік береді.

Шымкент қалалық Жол инфрақұрылымы бөлімінің маманы Асқар Жүнісовтің айтуынша, жобаның бірінші кезеңін сәтті аяқтау — жалпы жоспардың маңызды бөлігі: «Біз бүгін тек техникалық іске қосуды жүзеге асырдық. Алдағы айларда асфальт жабынының екінші қабаты толықтай төселеді, жол белгілері мен жарықтандыру жүйесі жетілдіріледі. Оң жақ бұрылыс жолақтарының салынуы жол қауіпсіздігін айтарлықтай арттырады. Жоба толық аяқталған соң бұл көше заманауи төрт жолақты магистральға айналады. Ол Шымкенттің жол инфрақұрылымында шынайы серпіліс болады». Маман сонымен қатар жол жұмыстары кезінде барынша заманауи материалдар мен технологиялардың пайдаланылғанын атап өтті.

Жергілікті тұрғындардың реакциясы да оптимистік. Тұран шағынауданының тұрғыны, жас ана Зарина Дәуленова: «Бұл бізге өте маңызды. Бұған дейін балаларды мектепке апару немесе жұмысқа жету үшін үнемі кептелісте тұратынбыз. Кей күндері таңертең жарты сағаттан артық уақыт жоғалтатынбыз. Енді мұның өзгеруіне үміт артамыз», — деді. Оның сөзі аудан тұрғындарының жалпы көңіл-күйін дәл бейнелейді. Ондаған жыл бойы аудан тұрғындары инфрақұрылымдық мәселелерді шешу туралы сұранып келді.

Тарихи тұрғыдан алғанда, Шымкент жол инфрақұрылымының дамуы үш кезеңге бөлінеді. Алғашқы кезең — 1990 жылдардағы тоқырау, екіншісі — 2000-шы жылдардағы бір қалыпты даму, үшіншісі — 2019 жылдан бастап республикалық маңызы бар қалаға берілген мәртебеден кейінгі қарқынды жаңғыру. Осы мәртебені алғаннан бері Шымкент жол-көлік инфрақұрылымын жаңғыртуға едәуір инвестиция тарта алды. Ы. Алтынсарин көшесінің жаңартылуы осы жалпы стратегияның логикалық жалғасы болып табылады. Жол жүйесін жетілдіру арқылы қала тұрғындарының өмір сапасын арттыру — Шымкент әкімдігінің негізгі басымдықтарының бірі болып қала береді.

Сарапшылардың пайымынша, бұл жоба болашақта қала трафигін басқарудың жаңа үлгісін қалыптастыруы мүмкін. Қалалық жоспарлау маманы, PhD Бекзат Сейітқалиев: «Орталықты айналып өтетін альтернативті маршруттар жүйесін дамыту — дұрыс бағыт. Алтынсарин көшесі ашылғаннан кейін Бәйдібек би даңғылындағы жүктеме 15–20 пайызға азаюы мүмкін. Бұл — транспорт экономикасы үшін айтарлықтай нәтиже. Болашақта ұқсас жобаларды қаланың басқа секторларында да іске асырған жөн», — деп атап өтті. Маманның бұл болжамы қала жоспарлаушыларының да ой-пікірімен үндеседі.

Жүргізушілерге осы кезеңде жол қозғалысы ережелерін қатаң сақтауды, алдын ала орнатылған жол белгілеріне мұқият болуды ұсынады. Жол жұмыстары әлі жалғасып жатқандықтан, кейбір учаскелерде жылдамдық шектеулері енгізілген. Қала аумағы бойынша жол жұмыстары туралы ақпарат ресми ақпарат көздерінде үнемі жаңартылып отырады. Шымкент қаласы алдағы жылдарда да жол-көлік инфрақұрылымын жаңғыртуды жалғастыратынын жариялады. Жалпы алғанда, Ы. Алтынсарин көшесінде жасалып жатқан жұмыстар — Шымкенттің болашаққа бейімделген, заманауи мегаполиске айналу жолындағы тағы бір нақты қадамы. Тұрғындар мен сарапшылар бұл жобаның толық аяқталуын асыға күтуде.