Венгриялық инвестициялар Қызылордаға жол ашады: аймақтың ауыл шаруашылығы жаңа серіктесті қарсы алды

17 шілде 2026 жылы Қызылорда облысының әкімі Мұрат Ергешбаев Қазақстандағы Венгрия Бас консулы Сёке Сабольчпен кездесу өткізді. Екі жақты кездесу барысында сауда-экономикалық және инвестициялық ынтымақтастықты одан әрі дамыту мәселелері жан-жақты талқыланды. Бұл кездесу — Қазақстан мен Венгрия арасындағы соңғы жылдары белсене дамып келе жатқан серіктестіктің тағы бір нақты дәлелі.
Қазақстан мен Венгрия арасындағы дипломатиялық байланыстар ондаған жылдар бұрын орнатылған болатын. Алайда соңғы бірнеше жылда екі мемлекет басшыларының жиі кездесулері екі ел арасындағы ынтымақтастыққа жаңа серпін берді. Венгрия — Орталық Еуропада Қазақстанмен тығыз байланыс орнатуға ерекше мүдделілік танытып келе жатқан мемлекеттердің бірі. Бұл мүдделіліктің тамыры тереңде — тарихшылар мен лингвистер ғасырлар бойы венгр және қазақ халықтарының тілдік, мәдени, антропологиялық жақындығын зерттеп, осы байланыстардың шынайылығын дәлелдеп келеді. Ортақ тарих пен мәдени түбірлер — дипломатиялық диалогтың бірегей тірегіне айналып отыр.
Облыс әкімі Мұрат Ергешбаев кездесуде Венгрияның Қызылорда өңіріне танытқан қызығушылығына алғыс білдіре отырып, аймақтың инвестициялық әлеуетін атап өтті. «Бізді тек ресми құжаттар ғана байланыстырып тұрған жоқ, ортақ тарихи-мәдени тамырлар, дәстүрлер де бар. Венгриялық серіктестерімізбен бірге Қызылорда өңірін дамытуға нақты қадамдар жасауға дайынбыз», — деді ол. Венгрия Бас консулы Сёке Сабольч та Қазақстанның өңірлерімен ынтымақтастықты тереңдету мақсатында бұл бағытта белсенді жұмыс жалғастырылатынын атап өтті. Консулдың сөзіне сүйенсек, Венгриялық бизнес-қауымдастық Қазақстанның аймақтық нарықтарына ерекше назар аударып отыр, ал Қызылорда — соның ішінде ең перспективалы өңірлердің бірі.
Кездесудің негізгі өзегі — «UBM Group» компаниясының Қызылорда облысында жемшөп зауытын салу жоспары болды. Венгриялық инвестормен байланыстағы бұл компания бірінші кезеңін аяқтап, қазір екінші кезеңге — тағы екі жемшөп зауытын салуға — өтіп отыр. Облыс басшысы осы екі зауыттың біреуін Қызылорда өңіріне орналастыруды ұсынды. Бұл ұсыныс кездейсоқ емес. Аймақта 1,3 миллионнан астам ірі қара мал бас саны тіркелген, ал көршілес Түркістан, Ақтөбе және Ұлытау облыстарын қосқандағы жалпы малдар саны 12 миллионнан асады. Мұндай нарықтық әлеует жемшөп өндірісіне инвестиция тартудың аса тиімді негізін қалыптастырады.
Қызылорда облысы — Қазақстанның ауыл шаруашылығы картасындағы стратегиялық нүкте. Республикадағы күріш өндірісінің 90 пайыздан астамы осы өңірден шығады. Тамақтық тұздың да 90 пайыздан жоғары үлесі Қызылорда жерінде өндіріледі. Соңғы жылдары мал шаруашылығы, құс шаруашылығы және сүт өндірісі де қарқынды дамып келеді. «Harvest Agro» компаниясының қатысуымен іске асырылып жатқан ауқымды жоба жылына 150 мың тонна жүгері мен 40 мың тонна соя өндіруге мүмкіндік береді. Бұл — жемшөп өндірісінің өзіндік құнын айтарлықтай төмендетуге тікелей ықпал ететін стратегиялық жоба. Облыстың ауыл шаруашылығы сарапшысы Қайрат Бейсенбайдың пікірінше, «жемшөп базасын нығайту мал шаруашылығының рентабельділігін кемінде 20-25 пайызға арттырады, бұл өз кезегінде экспорттық әлеуетті де жоғарылатады».
Инвестициялар үшін тартымды жағдай жасауда аймақтың географиялық орналасуы да маңызды рөл атқарады. Қызылорда — Орталық Азияның «қақпасы» ретінде транзиттік тауар ағынының тоғысқан жерінде орналасқан. Дамыған көліктік-логистикалық инфрақұрылым, арнайы экономикалық аймақ және алты индустриялық аймақ — бұлардың барлығы инвестициялық климатты айтарлықтай жақсартатын факторлар. Осы артықшылықтарды ескере отырып, Қызылорда облысы соңғы үш жылда тартылған инвестициялар көлемі бойынша Қазақстанның орта деңгейлі өңірлері арасынан жоғары нәтиже көрсетіп келеді.
Сарапшылар мен жергілікті бизнес-қауымдастықтың кездесу нәтижелеріне реакциясы оптимистік сипатта. Қызылорда Кәсіпкерлер палатасының басшысы Нұрлан Сейтқалидың айтуынша, «венгриялық инвестициялардың аймаққа келуі жергілікті өнеркәсіптің жаңа технологияларды игеруіне, жұмыс орындарының ашылуына және халықтың табыс деңгейінің өсуіне тікелей ықпал етеді». Жоба іске асырылған жағдайда жемшөп зауыты жүздеген тұрақты жұмыс орнын ашып, жанама сектор — мал шаруашылығы, тасымалдау, сервис — бойынша да мыңдаған адамды жұмыспен қамтамасыз ете алады.
Бүгінгі кездесу — Қызылорда мен Венгрия арасындағы ынтымақтастықтың жаңа беті ашылатынының нышаны. Жемшөп зауытын салу жобасы бойынша екі жақтың ниеті ортақ, ал ресми шешімдер жақын арада қабылданады деп күтілуде. Маманданған сарапшылар бұл бастаманың тек Қызылорда үшін ғана емес, жалпы Оңтүстік Қазақстандағы ауыл шаруашылығы саласының жүйелі дамуына серпін беретінін болжауда. Екі ел арасындағы ортақ тарихи-мәдени байланыстар мен нарықтық мүдделердің тоғысуы — Еуразиялық ынтымақтастықтың тың моделін қалыптастыруда.