Измир делегациясы Шымкентте: достастық байланыс жаңа серпін алуда
2 тамыз 2026 жыл. Шымкент қаласы бүгін маңызды дипломатиялық оқиғаға куә болды — Түркияның Измир қаласының мэрі Джемил Тугай бастаған делегация Қазақстанның оңтүстік астанасына ресми жұмыс сапарымен келді. Бұл сапар — екі қала арасындағы жиырма жылдан астам жалғасып келе жатқан достастық байланыстың жаңа беті, жаңа мазмұны болып отыр. Делегация мүшелері қаланың тарихи-мәдени ескерткіштерімен, туристік инфрақұрылымымен және инвестициялық мүмкіндіктерімен кеңінен танысты. Сапардың нәтижелері аймақаралық ынтымақтастыққа жаңа серпін беретіні сөзсіз.
Шымкент пен Измир арасындағы достастық байланыс 2004 жылы ресми түрде орнатылды. Сол жылдан бергі жиырма жылдан астам уақыт ішінде екі қала мәдени алмасу, білім, туризм және сауда салаларында тығыз өзара қарым-қатынас орнатты. Бүгінгі таңда Шымкент Түркияның төрт қаласымен — Измир, Адана, Балыкесир және Эскишехир — достастық байланыста. Бұл — Орталық Азия мен Түркия арасындағы мәдени дипломатияның нақты үлгісі. Шымкент сияқты дамып келе жатқан мегаполис үшін мұндай халықаралық байланыстар тек символдық маңызға ғана ие емес, олар нақты экономикалық және мәдени пайда әкеледі. Екі халықтың тілдік, діни және тарихи тамырластығы да бұл ынтымақтастықтың берік іргетасы болып табылады.
Измир мэрі Джемил Тугай Шымкентке алғаш рет келгенін жасырмады. «Мен бүгін алғаш рет Шымкентке, тіпті жалпы Қазақстанға келдім. Кеше Алматыда болдық, бүгін Шымкентке жеттік, ал ертең Астанаға аттанамыз. Шымкент — өте жасыл қала. Оны аралап таныстық, өте ұнады. Тұрғындарға жақсы жағдай жасалған. Қала өзінің әлеуметтік даму деңгейімен таң қалдырды. Болашақта ол тіпті де сұлулана түседі деп сенемін», — деді ол. Мэрдің бұл сөздері тек сыпайылық қана емес, шынайы таңырқауды білдіретіні байқалды. Шымкенттің соңғы жылдары жүргізілген жаппай абаттандыру жұмыстары, парктер мен жасыл аймақтардың кеңеюі шетел қонақтарда шынымен де оң әсер қалдырып жатыр. Бұл жағдай қаланың халықаралық имиджін нығайтуға тікелей ықпал етеді.
Кездесу барысында туризм мен тікелей авиабайланыстың стратегиялық маңызы да арнайы талқыланды. Шымкент қаласының туризм, сыртқы байланыстар және шығармашылық индустриялар басқармасының басшысы Бексұлтан Әділханов бұл бағыттағы перспективаларға тоқталды: «Бүгін қонақтарымыз Шымкенттің туристік әлеуетімен танысуда. Түркиядан, атап айтқанда Измирден туристер тартуды жоспарлап отырмыз. Бұл үшін басты алғышарттардың бірі — Алматы — Измир тікелей авиарейсінің ашылуы. Алматыдан Шымкентке ұшақпен, пойызбен немесе автокөлікпен ыңғайлы жетуге болады. Туристік ағынды арттыру үшін осы маршрутты пайдалануды жоспарлап отырмыз», — деді ол. Алматы мен Измир арасындағы тікелей рейс туристік алмасуды сапалы жаңа деңгейге шығаруға мүмкіндік береді. Ұшу уақытының қысқаруы және тікелей байланыстың пайда болуы — туристердің Шымкентті маршрутына қосуына ықпал ететін маңызды фактор.
Статистика да алаңсыз болашаққа деген үміт ұялатады. Өткен жылы Шымкентке шамамен 500 мың турист келген. Ағымдағы жылдың тек алғашқы үш айында 100 мыңға жуық саяхатшы қаланы аралаған. Олардың басым бөлігі — Өзбекстан мен Қытайдың азаматтары. Алайда шетелдік туристер географиясын кеңейту — Шымкенттің маңызды стратегиялық мақсаты. Түркияның Измир қаласынан туристерді тарту осы мақсаттың нақты бір бағыты болып отыр. Туристік саладағы сарапшылардың бағалауынша, тікелей авиарейс ашылғаннан кейін Түркиядан келетін туристер саны жыл ішінде бірнеше есе артуы мүмкін. Бұл — Шымкенттің туристік экономикасына нақты ықпал ететін болжам.
Шымкент қаласының тұрғындары да шетелдік делегацияның келуін ризашылықпен қабылдады. Қалалық мәдениет орталығының директоры Айгүл Сейтқали: «Түркиямен достастық байланысымыз біздің жастарымызға мәдени алмасу бағдарламаларына қатысуға үлкен мүмкіндік береді. Бұл байланысты нақты жобалармен толтыру — өте дұрыс бастама», — деп пікір білдірді. Жергілікті кәсіпкерлер де ынтымақтастықтың кеңеюіне деген мүддесін жасырмайды. Шымкенттің Орталық Азиядағы маңызды сауда-логистика орталығы ретіндегі орны мен Түркияның инвестициялық белсенділігі — екі тараптың да пайдасына жұмыс жасайтын бірлескен жобалар үшін қолайлы жағдай туғызып отыр.
Тарихи тұрғыдан алғанда, Шымкент пен Измир арасындағы байланыс жаңа нәрсе емес. Ежелгі Жібек жолы бойынша жүздеген жылдар бойы сауда-саттық жасаған халықтар бүгін заманауи дипломатия тілімен сөйлесіп отыр. Ортақ тарих, ортақ мәдениет пен бауырластық сезімі — бұл ынтымақтастықтың ең мықты тірегі. Делегацияның Алматы мен Астанаға да бару жоспары бар екені — Түркияның Қазақстанмен ынтымақтастықты тек бір қалаға шектемей, жалпымемлекеттік деңгейде дамытуға ниетті екенін көрсетеді. Болашақта Шымкент — Измир арасындағы нақты бірлескен жобалардың — туризм, білім, мәдениет және инвестиция салаларында — жүзеге асуы екі халықтың достығын одан әрі нығайтады деп күтілуде.
