Түркістан облысы ет өңдеу өнеркәсібінің жаңа белесі: мемлекеттік қолдау мен экспорт мүмкіндіктері кеңейіп келеді

18 шілде 2026 жыл. Қазақстан Республикасының ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров Түркістан облысына жұмыс сапарымен келіп, аймақтың ет өңдеу кешендерінің жұмысымен жан-жақты танысты. Министрдің бұл сапары кездейсоқ емес: Түркістан облысы соңғы жылдары мал шаруашылығы мен ет өнімдерін экспорттау бойынша елдің жетекші аймақтарының біріне айналып, осы саладағы мемлекеттік саясаттың нақты нәтижелерін көрсетіп отыр.
Қазақстанда ауыл шаруашылығын дамыту мәселесі ел тәуелсіздік алғаннан бері күн тәртібінен түспеген стратегиялық бағыт болып келеді. Алайда соңғы бес-алты жыл ішінде мемлекет бұл салаға бұрын-соңды болмаған қаражат бөліп, жүйелі бағдарламаларды іске қоса бастады. Жеңілдікті несиелеу, субсидиялар, бюджеттік қолдаудың арнайы тетіктері — осының барлығы Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешенін жаңа сапалық деңгейге шығаруға бағытталған. Түркістан облысы осы реформалардың жемісін бірінші болып көрсетіп отырған аймақ ретінде ерекше назар аудартады.
Министр Айдарбек Сапаров өз сапарында өндірістік алаңдармен жеке танысып, технологиялық процестің ұйымдастырылуын бағалады. Ол жергілікті фермерлер мен кәсіпорын ұжымымен кездесуде мемлекеттің аграрлық саланы қолдаудағы жаңа бағыттарын егжей-тегжейлі түсіндіріп берді. «Соңғы жылдары бірнеше мемлекеттік бағдарлама іске қосылды. Оның көбісі бойынша қаржыландыру мәселелері шешілді. Бүгінгі таңда мемлекеттік қолдау көлемі айтарлықтай ұлғайды. Жылдық бес пайыздық несиелер, төлемдерді кейінге қалдыру мүмкіндіктері бар бағдарламалар жұмыс істейді», — деді министр фермерлермен кездесуде. Сондай-ақ ол Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша ауыл шаруашылығын одан әрі дамытуға арналған арнайы бағдарлама жасалып, іске асырыла бастағанын хабарлады. Министрдің бұл мәлімдемесі жергілікті фермерлер тарапынан жылы қабылданды, өйткені несиелеу және субсидиялау жүйесінің жетілдірілуі саланың ірі кедергілерінің бірін жояды.
Сапардың басты нысаны — «KAZ ECO MEAT» ЖШС-нің ет өңдеу кешені болды. Бұл кәсіпорын биыл толыққанды жұмысқа кіріскен, 460 гектар жерде орналасқан, биік технологиялар негізінде салынған алып өнеркәсіп орталығы. Кешен жылына 30-дан 40 мың тоннаға дейін өнім шығара алады. Бір ауысымда 500-ге дейін ірі қара және 600-ге дейін ұсақ мал өңделеді. Өндіріс заманауи жабдықтармен жарақтандырылып, 70 қызметкер жұмыс істейді, олардың орташа жалақысы 200 мың теңгені құрайды. Өнімнің жартысы ішкі нарыққа жеткізіліп, қалған бөлігі шетелге экспортталады. Кешен жылқы, ірі және ұсақ қара мал етін терең өңдеуге мамандасқан. Сала сарапшыларының пікірінше, бұл типтегі кешендер Қазақстанда әлі де аз, сол себепті «KAZ ECO MEAT» тәжірибесі бүкіл ел бойынша үлгі бола алады.
Облыс әкімі Нұралхан Күшеров де министрмен бірге кәсіпорын ұжымымен кездесіп, саладағы өзекті мәселелерді тікелей талқылады. «Бүгін мен ауыл шаруашылығында заманауи технологиялардың қалай енгізіліп жатқанын өз көзіммен көру үшін келдім. Барлық өзекті мәселелерді ашық талқылауға дайынмын», — деді ол. Аймақ басшысының жергілікті шаруашылық иелерімен тікелей диалогқа шығуы — облыстық биліктің аграрлық саланы дамытудағы саяси еркінің айқын көрінісі. Облыстық деңгейде мал семізу алаңдарының қуаттылығы кеңейтіліп, заманауи ет өңдеу кәсіпорындары салынып, шикізатты өсіруден бастап дайын өнімді шығаруға дейінгі толық өндірістік цикл қалыптасып жатыр.
Осы бастамалардың аясында Түркістан облысы Қазақстандағы мал шаруашылығын дамыту мен ет өнімдерін экспорттаудың локомотиві болуға бет алуда. Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметтері бойынша, Қазақстан ет экспорты бойынша соңғы бес жылда серпінді өсу динамикасын сақтап келеді. Шығыс Азия елдері, атап айтқанда Қытай нарығы, Орталық Азия елдері және Парсы шығанағы мемлекеттері Қазақстан өнімдеріне деген сұранысты ұлғайтып отыр. Халықаралық сапа стандарттарының сақталуы мен заманауи технологиялардың енгізілуі аймаққа ішкі де, сыртқы нарықтарда да берік позиция орнатуға мүмкіндік береді. «KAZ ECO MEAT» тәрізді ірі кешендердің пайда болуы осы бағыттағы нақты қадам болып табылады.
Министр Айдарбек Сапаров сапарының қорытындысында жауапты мамандарға бірнеше нақты тапсырма берді: шығарылатын өнімнің сапасына бақылауды күшейту, саланың экспорттық әлеуетін кеңейту жұмысын жалғастыру. Бұл тапсырмалар бос сөз емес — министрліктің осы бағытта жүйелі жұмыс жүргізетіні кәсіпорын ұжымына да, жергілікті фермерлерге де нық сенім ұялатады. Жергілікті фермерлердің де реакциясы оптимистік болды. «Мемлекеттің нақты қолдауы болса, біз өндіріс көлемін тез арада ұлғайта аламыз. Жеңілдікті несиелер бізге жаңа мал алуға, жемшөп базасын нығайтуға мүмкіндік береді», — дейді Түркістан ауданының тәжірибелі фермері Бекжан Ермеков.
Жалпы алғанда, бүгінгі сапар тек бір кәсіпорынды тексеру ғана емес, ол Қазақстанның аграрлық саясатының нақты белгісі. Мемлекет ауыл шаруашылығына бұрынғыдан да мол қаражат бөліп, жүйелі бағдарламаларды жасап, іс жүзінде қолдана бастаған кезеңде Түркістан облысы бұл саясаттың жарқын үлгісіне айналып отыр. Ет өңдеу саласының дамуы — бұл жұмыс орындары, аймақтың экономикалық өсуі, валюталық түсімдер және халықтың тіршілік деңгейінің артуы деген сөз. Алдағы жылдары Түркістан облысының экспорттық мүмкіндіктері одан әрі кеңейеді деп болжауға барлық негіз бар.