«Даму» қоры Шымкентте есігін айқара ашты: кәсіпкерлікке жол ашық

Қазақстанның оңтүстік өңірінде кәсіпкерлікті қолдау бағытындағы маңызды іс-шаралардың бірі 2026 жылдың 7 қазанында Шымкент қаласында өтті. «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қорының Ашық есік күні аясында қала тұрғындарымен кездесу ұйымдастырылды. Бұл кездесуге Шымкенттің 170 белсенді тұрғыны қатысты — бизнес иелері, жас кәсіпкерлер, стартап жобаларын іске асырғысы келетін азаматтар және экономика саласымен мамандар. Іс-шара тек қана ақпарат алмасу алаңына ғана айналып қоймай, кәсіпкерлікке деген қызығушылықтың нақты белгісіне айналды.
«Даму» қоры 2001 жылы Қазақстан Республикасының Үкіметі тарапынан құрылған мемлекеттік даму институты болып табылады. Ширек ғасырдан астам уақыт бойы қор шағын және орта бизнесті қолдаудың негізгі тетігіне айналып үлгерді. Осы уақыт ішінде қордың қаржылық бағдарламалары мен кеңес беру қызметтері арқылы мыңдаған кәсіпкер өз ісін нөлден бастап, тұрақты бизнеске айналдырды. Статистикаға жүгінсек, «Даму» қоры бүгінгі таңда елімізде 500 миллиард теңгеден астам несиелік портфельді қамтамасыз етеді және 50 мыңнан астам бизнес субъектіне кеңес беру қызметін ұсынады. Осы ауқымды тәжірибе аясында Ашық есік күндерінің форматы — ең тиімді және халыққа ең жақын байланыс нысаны ретінде қалыптасқан.
Шымкент — Қазақстанның республикалық маңызы бар үш қаласының бірі. Бұл мегаполис соңғы жылдары экономикалық белсенділік жағынан серпінді өсу үстінде. Халық саны 1,2 миллионнан асатын бұл қалада шағын және орта бизнес сектор жалпы жұмыспен қамтудың 40 пайызынан астамын құрайды. Алайда бизнес бастауға деген ниет пен оны іске асыру арасындағы алшақтық әлі де сезіліп тұр. Осы алшақтықты жою үшін дәл мұндай ашық диалог форматтары айрықша маңызды. Қордың өңірлік өкілі Айдар Сейітовтің сөзіне жүгінсек: «Бізге жиі «несие ала аламын ба?» деп сұрайды, бірақ мәселе тек несиеде емес — бизнес жоспар жасаудан бастап, нарықты талдауға дейін кешенді қолдау керек. Ашық есік күні — осы кешенді байланыстың бастамасы».
Іс-шара барысында қатысушылар бірнеше негізгі бағытпен танысты. Біріншіден, «Даму» қорының «Бизнес Бастау», «Бизнес Серпін», «Экономика Қарапайым Еңбегі» сияқты бағдарламалары кеңінен таныстырылды. Екіншіден, мамандар тобы жеке кеңес беру сессиялары өткізіп, әрбір қатысушының нақты сұрағына жауап берді. Үшіншіден, табысты кәсіпкерлердің тәжірибесі ортақтастырылды. Оның ішінде жергілікті кәсіпкер Зарина Мұхамеджанова өз тәжірибесімен бөліскенде: «Үш жыл бұрын мен де осы залда отырдым, «Даму» қорының бағдарламасы туралы еш нәрсе білмедім. Бүгін менің тігін цехымда 12 адам жұмыс істейді, ал экспорт бағыты да ашылды» — деп айтқаны залда отырғандарға нағыз шабыт сыйлады.
Кәсіпкерлік орта өкілдері іс-шараны жоғары бағалады. Шымкент Кәсіпкерлер одағының өкілі Бекзат Нұрмағамбетов: «Мұндай кездесулер тек ақпарат таратумен ғана шектелмейді. Бұл — сенімді орта қалыптастырудың жолы. Кәсіпкер мемлекеттік институтпен тікелей сөйлесіп, сұрақ қоя алса — бюрократиялық кедергі азаяды» деп атап өтті. Шынында да, бюрократиялық кедергі мен ақпараттық тапшылық Қазақстандағы шағын бизнестің дамуын тежеп келген негізгі факторлардың бірі екенін ел ішіндегі зерттеулер де растайды. 2025 жылғы DAMU Research Center деректері бойынша, жаңа кәсіпкерлердің 60 пайызы бизнесті тіркеу мен қаржыландыру алу кезеңінде ақпарат жеткіліксіздігіне тап болатынын мәлімдеген.
Іс-шараның одан әрі жалғасатыны да қуантарлық жаңалық болды. «Даму» қорының Ашық есік күндері жақын арада Түркістан облысы мен Жамбыл облысының орталығы Тараз қаласында да өтеді. Бұл — тек Шымкентпен шектелмей, бүкіл оңтүстік аймақты кеңес беру желісіне тарту бағытындағы жүйелі қадам. Экономистердің болжамына сүйенсек, мұндай іс-шаралар аймақта жаңа бизнес субъектілерінің санын жыл соңына дейін кемінде 8–12 пайызға арттыруы мүмкін. Бұл деректер аздай көрінгенімен, нақты адам тағдырлары мен жұмыс орындары тұрғысынан алғанда — айтарлықтай нәтиже.
Аймақтық тұрғыдан бұл іс-шараны тарихи контексте де қарастыруға болады. 1990-шы жылдардың аяғы мен 2000-шы жылдардың басынан бері кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау Қазақстанда эволюциялық жолмен дамыды: алғашқыда тек несиелеу арқылы, кейін кешенді тьюторлық қолдаумен, ал бүгін — цифрлық платформалар мен жеке байланыс форматтарын ұштастыра отырып. «Даму» қорының Ашық есік күні осы эволюцияның нақты бейнесі: мемлекеттік институт азаматқа өзі барып жетіп, тіл тауып, жол көрсетеді.
Іс-шара соңында қор өкілдері барлық қатысушыларға белсенді қатысқаны, мазмұнды сұрақтары мен кері байланысы үшін алғыс білдірді. Ал Шымкент тұрғындары бұл кездесуден тек буклет пен телефон нөмірімен ғана емес, нақты қадамдары бар іс-жоспармен де шықты. Осы — кез келген іс-шараның табысының ең сенімді өлшемі. Оңтүстік Қазақстан кәсіпкерлерінің алдында мүмкіндіктер есігі кең ашылып тұр, ал «Даму» қоры сол есікті бірге ашатын серіктесіне айналуға дайын.