Президент Жолдауы: Шымкент кәсіпорындарын цифрлық жаңғырту

Цифрлық экономика ұғымы бүгінде жай ғана сәнді сөз емес, елдің экономикалық қауіпсіздігі мен болашағына тікелей қатысты стратегиялық міндетке айналды. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында осы бағытқа ерекше назар аударып, жаһандық нарықта бәсекеге қабілетті болудың жалғыз жолы толыққанды цифрландыру екенін меңзеді. Бұл ой республикалық маңызы бар Шымкент үшін де өзекті, себебі елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполистің экономикалық мүмкіндігі көбіне кәсіпкерлер мен кәсіпорындардың жаңа технологияларға қаншалықты тез бейімделетініне байланысты.
Жолдау тармағында цифрлық экономиканы құру жай таңдау емес, мемлекеттің болашағын айқындайтын міндет ретінде сипатталады. Президент жасанды интеллект пен заманауи технологияларды енгізу еліміздің жаңа экономикалық бағытының негізі болуы тиіс екенін атап өткен. Бұл тұжырымды қала тұрғыны өз өмірімен байланыстыра алады: өндіріс, сауда, көлік, қызмет көрсету салаларының бәрінде деректерге сүйеніп шешім қабылдау, процестерді автоматтандыру күнделікті тіршіліктің бір бөлігіне айнала бастады.
Жолдауда алға тартылған бірінші басты уәж — әлемдік бәсекелестік. Дамыған елдердің басым бөлігі экономикасын цифрлық форматқа көшіріп үлгерген. Технологиялық көштен қалып қою мемлекеттің шикізатқа тәуелділігін арттырып, жаһандық нарықтағы орнын әлсіретуі мүмкін. Шымкент секілді халқы көп, кәсіпкерлік белсенділігі жоғары қала үшін бұл ескерту тек республикалық деңгейдегі саясат емес, нақты шаруашылық мәселесі. Жергілікті өндіруші мен саудагер де заманауи құралдарды игермесе, бәсекеде артта қалуы ықтимал.
Екінші маңызды қыры — бизнестің тиімділігі мен ашықтығы. Мемлекет басшысының пікірінше, цифрландыру кәсіпкерлік саладағы бюрократияны азайтып, мемлекеттік бақылаудың ашықтығын қамтамасыз етеді. Шағын және орта бизнес үшін процестерді автоматтандыру шығынды қысқартып, өндіріс көлемін арттыруға жол ашады. Шымкентте шағын кәсіпкерлікпен айналысатын адам көп екенін ескерсек, бұл мәселенің мәні айқын: қағаз жүгіртпе азайып, қызмет жылдам әрі түсінікті болса, кәсіпкер уақыты мен қаржысын өз ісін дамытуға жұмсай алады.
Үшінші бағыт — жасанды интеллект пен үлкен деректер мүмкіндіктері. Қазір шешімді деректер негізінде қабылдау (data-driven) тәсілі жалпы трендке айналды. Жолдауда мемлекеттік басқару, логистика, медицина және білім беру салаларында осы құралдарды пайдалану қызмет сапасын жаңа деңгейге көтеретіні айтылған. Бұл тұрғыдан келгенде қала тұрғындары үшін мүмкіндіктер аз емес: емхана мен мектептегі қызметтің қолжетімді әрі жылдам болуы, көлік пен жүк тасымалының тиімді ұйымдастырылуы, қалалық шешімдердің нақты мәліметке сүйенуі күнделікті өмір сапасына тікелей әсер етеді.
Қазақстанның бұл бағыттағы қадамдары да ескерілген. Жолдауда GovTech және FinTech саласындағы табыстар, eGov платформасы мен мобильді қосымшалар арқылы мемлекеттік қызметтердің басым бөлігі цифрлық форматқа көшкені аталады. Шымкент тұрғындары да анықтамаларды, өтініштерді және түрлі қызметтерді телефон арқылы рәсімдеуге үйреніп қалды. Сонымен қатар елімізде 5G желісін енгізу және шалғай елді мекендерді интернетпен қамту жұмыстары белсенді жүріп жатқаны айтылған. Қала мен оған іргелес аумақтардағы тұрғындар үшін сапалы байланыс пен қолжетімді интернет цифрлық мүмкіндіктерді толық пайдаланудың алғышарты екені анық.
Дегенмен цифрлық жаңғыру тек техника мен желіге байланысты емес. Жолдаудың түйінінде атап көрсетілгендей, бұл — тек бағдарламашылардың ғана емес, бүкіл қоғамның міндеті. Мемлекет бизнесті қолдап, инфрақұрылым жасауға тиіс болса, кәсіпкерлер жаңа технологияларды игеруге ұмтылуы қажет. Шымкент сияқты жас халқы көп, көпұлтты қалада бұл ұстаным ерекше мәнге ие: жастардың цифрлық дағдысы, білім мен бастамашылдығы қаланың келесі жылдардағы экономикалық күшін айқындайтын негізгі ресурстардың бірі бола алады.
Қорыта айтқанда, Жолдаудағы цифрлық экономика туралы тармақ Шымкент үшін нақты бағдар береді. Кәсіпорындар өндірісті жаңғыртып, автоматтандыруға көбірек көңіл бөлсе, жергілікті билік пен мемлекеттік органдар қызметті ашық әрі қолжетімді етсе, ал тұрғындар цифрлық сауатын арттырса, бұл өзгерістің нәтижесі қала өмірінің барлық саласында көрінеді. Мемлекет басшысы атап өткен цифрлық секіріс — күрделі, бірақ қажетті жол. Шымкент бұл жолда өз әлеуетін дұрыс пайдалана алса, ел экономикасының тұрақты әрі тәуелсіз дамуына лайықты үлес қоса алады.