Қызылорда өңірі инвестициялық алаңға айналуда: триллиондық жоспарлар мен жаңа жұмыс орындары

Қызылорда өңірі инвестициялық алаңға айналуда: триллиондық жоспарлар мен жаңа жұмыс орындары

22 сәуір 2026 жыл. Қызылорда облысының орталығында өңірлік инвестициялық штабының кезекті отырысы өтті. Күн тәртібінде — энергетика, ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп және инновация салаларындағы жүзеге асырылған жобалар мен алдағы жылдарға арналған жоспарлар. Отырысқа Қазақстан Сыртқы істер министрінің орынбасары Әлібек Қуантыров қатысты. Бұл оқиға өңір үшін жай ғана кездесу емес — ол Қызылорданың елдің инвестициялық картасындағы орнын қайта айқындайтын маңызды белеске айналды.

Тарихи тұрғыдан алғанда, Қызылорда облысы ұзақ жылдар бойы мұнай-газ секторына тәуелді аймақ ретінде қарастырылып келді. Арал теңізінің тартылуынан туындаған экологиялық дағдарыс, монокультуралық экономика және инфрақұрылымның тозуы — мұның бәрі өңірдің дамуына айтарлықтай кедергі болды. Алайда соңғы жылдарда жағдай түбегейлі өзгере бастады. Аймақтық басшылық пен орталық үкімет бірлесе отырып, экономиканы әртараптандыру бағытында жүйелі жұмыс жүргізуде. Инфрақұрылым жаңартылып, жаңа кәсіпорындар ашылып, өңір инвесторлардың назарын барған сайын көбірек аударатын алаңға айналып келеді.

Облыс әкімі Нұрлыбек Налибаевтің мәліметі бойынша, өткен жылы облыста 300 миллиард теңгеден астам сомаға 27 инвестициялық жоба іске асырылды. Бұл — аймақ тарихындағы рекордтық көрсеткіш. Экономиканы әртараптандыру мақсатында 2026–2029 жылдары жалпы құны 1 триллион 900 миллиард теңгені құрайтын 48 инвестициялық жобаны іске асыру жоспарлануда. Бұл жобалар 10 308 жаңа жұмыс орнын ашады деп күтілуде. Бүгінгі Қазақстанда еңбек нарығының жаңа жұмыс орындарына деген сұранысы өте жоғары екенін ескерсек, бұл сан айтарлықтай мәнді. Жобаларды іске асыру тек инвестиция тарту ғана емес, сонымен бірге жергілікті халықтың өмір сапасын арттырудың тікелей жолы болып табылады.

Сыртқы істер министрінің орынбасары Әлібек Қуантыров отырыс барысында Қызылорда облысының тұрақты өсу серпінін атап өтіп, оның ірі инвестицияларды қабылдауға дайын екенін баса айтты. Оның деректеріне сүйенсек, соңғы үш жылда өңірге шамамен 2 триллион теңге тартылған. Ең бастысы — 2025 жылдың қорытындысы бойынша облыс негізгі капиталға инвестиция көлемі жөнінен елімізде бірінші орынды иеленді. Министр орынбасары өңірдің ерекше әлеуетін де ерекше атап өтті: «Қызылорда облысы тек тау-кен секторымен шектелмейді. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін қайта өңдеу, құрылыс материалдарын өндіру және жаңартылатын энергетика үшін кең мүмкіндіктер бар. Облыс жоғары технологиялы ірі компанияларды қабылдауға дайын» деді ол. Бұл бағалама халықаралық деңгейде де растауын тапты. Испандық Roca Group компаниясының санитарлық-техникалық бұйымдар шығаратын зауыт салуы — 70 миллион еуролық жоба — оның айқын дәлелі. Инвестор Қызылорда облысын Орталық Азияның өнеркәсіптік және логистикалық хабы ретінде қарастырады. Бұл — Қазақстанның аймақтық байланысу мүмкіндіктері мен географиялық артықшылықтарының жоғары бағаланғанын білдіреді.

Нақты жобалар мен олардың іске асырылу мерзімдері туралы облыс әкімінің орынбасары Ардақ Зебешов егжей-тегжейлі баяндап берді. Биылғы жылы жалпы құны 100 миллиард теңгені құрайтын 21 жобаны іске асыру жоспарланған. Олардың ішіндегі ең ірілері: қуаттылығы 3,5 мың тоннаны құрайтын құс фабрикасы, 5,2 мың тоннаға арналған сауда сиыр фермасы, «Пана» қонақүйі, қағаз өндіру зауыты, сондай-ақ жалпы қуаттылығы 50 МВт болатын екі күн электростанциясы. Жаңартылатын энергетика бағытындағы бұл инвестициялар айрықша назар аударады, өйткені Қазақстан 2050 жылға қарай жаңартылатын энергетика үлесін 50 пайызға жеткізу міндетін алдына қойған. Сонымен қатар корей Visu компаниясының қатты тұрмыстық қалдықтарды сұрыптау кешені мен Rixos қонақүйін қосқанда жалпы сомасы 750 миллиард 350 миллион теңгеден асатын 14 ірі жобаның құрылысы басталуда.

Мамандардың бағалауынша, мұндай инвестициялық белсенділік өңірдің ЖІӨ-ін алдағы бес жылда кемінде 30–35 пайызға арттыруы мүмкін. Бұл ретте жобалардың салалық алуандылығы ерекше маңызды: агроөнеркәсіп, туризм, өнеркәсіп, жасыл энергетика — осы бағыттардың барлығы қамтылуы экономиканың монокультуралы болмауына кепілдік береді. Бұрынғы мұнай тәуелділігінен арылу жолындағы бұл қадамдар облыстың ұзақ мерзімді орнықты дамуына тікелей ықпал ете алады деп есептейді сарапшылар.

Кәсіпкерлер де отырысқа белсенді қатысты. Іскер өкілдері өздерін алаңдататын өзекті мәселелерді ашық айтып, нақты ұсыныстар жасады. Облыс әкімі кәсіпкерлікті қолдаудың өңірлік саясаттың басым бағыттарының бірі болып қала беретінін атап өтті. Жауапты құрылымдарға нақты тапсырмалар берілді, бұл отырыстың сөзде қалмайтынын, шын мәнінде нәтижеге бағытталғанын танытады. Жергілікті кәсіпкерлердің ірі инвестициялық жобалармен қатар өсуіне жағдай жасау — бүгінгі күннің маңызды талабы.

Жалпы, Қызылорда облысының инвестициялық штабы отырысы бір нәрсені анық көрсетті: өңір қалыптасқан мәртебесімен шектелуді ойламайды. Мұнай теңізі мен Арал теңізі жағасындағы бұл аймақ болашаққа нық қадаммен жылжып барады. Триллиондық жоспарлар, халықаралық инвесторлардың сенімі және жергілікті биліктің табанды жұмысы — осы үш фактордың тоғысуы Қызылорданы еліміздің экономикалық дамуындағы жаңа ілгерілеудің символына айналдыруы ықтимал. Ал 10 мыңнан астам жаңа жұмыс орны — бұл жай ғана статистика емес, нақты отбасылардың болашаққа деген үміті.