Қызылорда өңірі «жасыл» энергетиканың жаңа белесіне шығуға дайын: Қытайдың ірі компаниясымен ынтымақтастық кеңейеді
22 сәуір 2026 жыл. Қызылорда облысының әкімі орынбасары Ардақ Зебешев пен China Huadian Overseas Investment Co., Ltd. компаниясының Орталық Азия бойынша жетекшісі Фэн Янань кездесуін өткізді. Кездесудің басты тақырыбы — өңірде жаңартылатын энергия көздерін дамыту жобаларын кеңейту мүмкіндіктерін талқылау болды. Бұл оқиға Қазақстанның «жасыл» энергетика саласындағы ірі халықаралық серіктестіктерінің бірін одан әрі нығайтудың маңызды қадамы ретінде бағаланып отыр.
China Huadian Overseas Investment Co., Ltd. — энергетика саласындағы халықаралық инвестициялық алпауыт компания. Ол Қытайдың мемлекеттік энергетикалық холдингі China Huadian Corporation-ның құрамына кіреді. Компанияның негізгі қызмет бағыттары — электр энергетикасы объектілерін салу және пайдалану, жаңартылатын энергия көздерін дамыту, сондай-ақ заманауи технологияларды енгізу. Ұйым бүгінде Азия, Африка, Латын Америкасы елдерінде ірі энергетикалық инфрақұрылым жобаларын жүзеге асырып келеді. Демек, Қызылорда өңіріне деген қызығушылық — кездейсоқ емес, жүйелі стратегиялық таңдау.
Қазақстан 2030 жылға дейін жаңартылатын энергия көздерінің энергетикалық балансындағы үлесін 4,5%-дан 15%-ға дейін арттыруды жоспарлап отыр. Бұл — мемлекеттің климаттық міндеттемелерімен және «жасыл» экономикаға өту стратегиясымен тікелей байланысты. Нарықтың кеңеюі инвесторлар үшін ірі мүмкіндіктер ашады, ал Қызылорда облысы осы бәсекелес кеңістікте ең тартымды өңірлердің бірі болып табылады. Мұның себебі — облыстың табиғи потенциалы. Күн сәулесінің жыл бойғы ұзақтығы мен жел ресурстары бойынша Қызылорда өңірі Қазақстанның ең қолайлы аумақтарының бірі саналады.
Бүгінгі таңда Қызылорда облысында жалпы қуаты 130 МВт болатын 11 күн электр станциясы жұмыс істейді. Оның төртеуі — шетелдік инвесторлардың қатысуымен салынған ірі станциялар. Солардың ішіндегі ең ірісі — «Хуадиан» компаниясымен бірлесіп іске асырылған «Тесис» ЖШС-нің 40 МВт қуаттылықтағы күн электр станциясы. Жобаның жалпы құны 11,5 млрд теңгені құрады. Мемлекеттік қолдау аясында жобаға 80 гектар жер телімі бөлінді, жергілікті тұрғындар үшін 10 жұмыс орны ашылды. Бұл сандар алғашқы қарағанда қарапайым болып көрінгенімен, «жасыл» энергетиканың өңірлік деңгейде ойдағыдай іске асырылуының нақты дәлелі болып табылады.
Алдағы жоспарлар одан да ауқымды. Жуық арада 6 күн және 2 жел электр станциясын пайдалануға беру жоспарланып отыр, олардың жалпы қуаты 260,5 МВт-тан асады. Өңірдің «жасыл» энергетика саласындағы толық потенциалы әлі ашылған жоқ: қазіргі уақытта 500 МВт электр энергиясын қабылдауға дайын тиімді энергетикалық инфрақұрылым бар. Облыстың тәуліктік электр энергиясына деген қажеттілік 203 МВт-ты құрайды. Барлық жобалар жүзеге асырылған жағдайда, өңір жаңартылатын энергия көздері есебінен өзін-өзі толық қамтамасыз ете алады. Бұл — тек экономикалық емес, сонымен бірге экологиялық және саяси маңызы зор жетістік болар еді.
Кездесуге қатысушылардың пікірінше, ынтымақтастықты одан әрі кеңейту екі тарап үшін де тиімді. «Біз Қызылорда облысының жаңартылатын энергия саласындағы мол мүмкіндіктерін бағалаймыз. Компаниямыз бұл өңірді перспективалы нарық ретінде қарастырады және ұзақ мерзімді ынтымақтастықты дамытуға дайынбыз», — деді Фэн Янань кездесу барысында. Ардақ Зебешев өз кезегінде облыс әкімдігінің инвесторларға барлық жағынан қолдау көрсетуге дайын екенін атап өтті: «Біздің өңір инвесторлар үшін ашық. Инфрақұрылым да, еңбек ресурстары да, мемлекеттік қолдау механизмдері де бар. Жаңа жобалардың іске асырылуы облыстың экономикалық дамуына серпін береді».
Сарапшылардың бағалауынша, Қызылорда мен Huadian арасындағы ынтымақтастықтың кеңеюі жалпы Қазақстан үшін de маңызды прецедент жасайды. Елдің «жасыл» экономикаға өту барысындағы ірі шетелдік инвесторлардың сенімін арттыру — жай ғана энергетикалық мәселе емес, бұл — инвестициялық климаттың жақсаруының айғағы. Маман-экономист Болат Сейітовтің пікірінше, «жаңартылатын энергетика саласындағы сәтті жобалар Қазақстанның халықаралық беделін арттырумен қатар, жергілікті кәсіпорындар мен мамандардың тәжірибесін де байытады. Бұл — ұзақмерзімді мультипликативтік әсер туғызатын стратегиялық инвестиция».
Жергілікті тұрғындар да бастамаларды оң бағалайды. Өңірде жаңа жұмыс орындарының пайда болуы, заманауи технологиялардың енгізілуі және коммуналдық шығындардың болашақта азаюы — бұлардың барлығы халықтың тыныс-тіршілігіне тікелей оң ықпал етеді. Балалары Қызылордада оқитын жергілікті тұрғын Ғалия Оспанованың айтуынша: «Бұрын жазғы ыстықта электр қуаты жиі өшетін. Жаңа станциялар салынса, бұл мәселе шешілер деп үміттенемін. Және жас мамандарымыз жергілікті жерде жұмыс тапса, өте жақсы болар еді».
Жалпы алғанда, 22 сәуір 2026 жылғы осы кездесу — Қызылорда облысының «жасыл» энергетика саласындағы даму жолындағы тағы бір маңызды белес. Жаңартылатын энергия көздері бойынша 500 МВт-тық қуат резерві бар, тәуліктік қажеттілік 203 МВт ғана болатын өңір үшін мұндай ынтымақтастық — жай ғана инвестиция емес, болашақтың энергетикалық тәуелсіздігіне апаратын жол. Алдағы кезеңде жаңа жобалардың іске асырылуы өңірдің энергетикалық потенциалын нығайтып, «жасыл» экономиканы дамытуға, облыстың әлеуметтік-экономикалық жағдайына оң ықпал етеді деп күтілуде. Қызылорда — ертеңгі Қазақстанның энергетикалық картасында жаңа орынға ие болуға толық дайын.
Похожие материалы:
