Мемлекет басшысының тапсырмасы орындалуда: Шымкентте ерекше жандарға арналған заманауи оңалту орталығы салынуда
Мемлекет басшысының тапсырмасы орындалуда: Шымкентте ерекше жандарға арналған заманауи оңалту орталығы салынуда
1 маусым 2026 жыл. Шымкент қаласы – Қазақстанның үшінші ірі мегаполисі – бүгінде тек экономикалық өсіммен ғана емес, сонымен қатар терең әлеуметтік жауапкершілігімен де назар аударып отыр. Мемлекет басшысының тікелей тапсырмасына сәйкес қалада ерекше мұқтаждықтары бар азаматтарға арналған 150 орындық заманауи оңалту орталығының құрылысы қарқынды жүргізілуде. Бұл жоба – жай ғана ғимарат емес, ол мемлекеттің өз азаматтары алдындағы жауапкершілігінің, адамды ең жоғары құндылық ретінде тануының айқын көрінісі.
Ел Президентінің мүгедектігі бар азаматтарды қолдауға ерекше мән беріп келгені баршаға мәлім. Соңғы жылдары Қазақстанда мүгедектігі бар адамдарға қатысты мемлекеттік саясат түбегейлі өзгерді: олар енді жалпы қоғамнан оқшауланған топ ретінде емес, толыққанды азаматтар ретінде қарастырылуда. Осы тұрғыдан алғанда, Шымкенттегі оңалту орталығының салынуы – ұлттық саясаттың нақты бір қаладағы іс жүзіндегі жемісі. Қазіргі таңда Қазақстанда мүгедектігі бар азаматтардың саны 700 мыңнан асады, олардың едәуір бөлігі кешенді оңалту қызметтеріне зәру. Шымкент облысы бойынша бұл санат 45 мыңнан астам адамды қамтиды.
Бозарық шағынауданында орналасқан жаңа кешеннің жалпы аумағы 5,3 гектарды құрайды. 2024 жылдың желтоқсан айында басталған құрылыс бүгінге дейін 60 пайызға аяқталды. Жоба 5 функционалдық блоктан тұрады: спорт залы, емдік-сауықтыру бассейні, акт залы, үш қабатты оңалту корпусы, кең асхана, екі қабатты стационар және техникалық нысандар. Барлық объектілер халықаралық қолжетімділік стандарттарына – BNS EN стандарттарына – толық сәйкес жобаланған. Мұнда кресло-каталкамен жүретін адамдарға арналған пандустар, лифттер, кең дәліздер, арнайы санитарлық бөлмелер қарастырылған. Құрылыс алаңында қазіргі уақытта 262 маман еңбек етуде, жоба 2026 жылдың желтоқсан айында пайдалануға берілмек.
Орталықта І-ІІ топтағы мүгедектігі бар азаматтарға жартылай стационарлық жағдайда арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсетілетін болады. Бұл дегеніміз – адамдар үйде тұра отырып, күн сайын немесе апта бойы кешенге келіп, физиотерапия, психологиялық қолдау, кәсіби дағдыларды қалпына келтіру, еңбекке бейімдеу сияқты көп бағытты қызметтерді ала алады. Шымкент қалалық Әлеуметтік қорғау басқармасының бастығы Данияр Мұратовтың айтуынша: «Бұл орталық ерекше мұқтаждықтары бар азаматтарымыздың өмір сапасын түбегейлі өзгертетін кешенді платформаға айналады. Мұнда тек медициналық емес, сонымен қатар психологиялық, әлеуметтік және кәсіби оңалту жүйелі жүргізіледі». Маманның пікірінше, осындай мекемелер арқылы адамдарды қоғамдық өмірге қайта қосу – бүгінгі социалдық мемлекеттің ең маңызды міндеттерінің бірі.
Орталықтың салынуы жергілікті тұрғындар мен мүмкіндігі шектеулі азаматтардың туыстары тарапынан зор қолдау тауып отыр. Шымкент тұрғыны, екі мүгедек баланың анасы Гүлнар Серікова: «Бізге осы сияқты мекеме өте ұзақ уақыттан бері қажет болды. Балаларымды оңалтуға апарар жер іздеп, жылдар бойы Алматы мен Астанаға сапар шегіп жүрдім. Енді мұның бәрі өз қалаымызда мүмкін болады деген үміт жүрегімді жылытады» – деп бөліседі ол. Осындай жеке тарихтар бұл жобаның тек сандық есеп емес, нақты адам тағдырларына тікелей қатысты екенін айқын аңғартады.
Шымкент Қазақстандағы демографиялық жағынан ең жас және ең тез өсіп отырған қалалардың бірі. Қаланың халқы 1,3 миллионнан асып, жыл сайын өсу үстінде. Осыған орай, әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту талабы да жылдан жылға артуда. Тек соңғы бес жылда ғана Шымкентте жаңа ауруханалар, мектептер, балабақшалар, арнайы білім беру орталықтары ашылды. Оңалту орталығы осы кешенді дамудың логикалық жалғасы болып табылады. Мамандардың болжамы бойынша, орталық жыл сайын кемінде 1500 адамды кешенді оңалту курсынан өткізе алады, ал қысқа мерзімді бағдарламалар бойынша 3000-нан астам азаматқа қызмет көрсетуге мүмкіндік туады.
Халықаралық тәжірибе тұрғысынан қарасақ, Еуропа елдерінде мүгедектігі бар адамдарды қолдауға ЖІӨ-нің 2-3 пайызы жұмсалады. Скандинавия елдерінде, атап айтқанда Швеция мен Финляндияда, мұндай орталықтар ауылдық жерлерге дейін жайылып, олардың қоғамдық интеграциясын қамтамасыз етеді. Қазақстан да осы бағытта қадам жасауда, дегенмен жол бітпеген. Шымкенттегі жаңа орталық – ел ішіндегі осы бағыттағы ірі жобалардың бірі болып, үлгілі тәжірибеге айналуы мүмкін.
Жобаның маңыздылығы тек Шымкентпен шектеліп қалмайды. Оның сәтті іске асырылуы Қазақстанның басқа өңірлерінде де ұқсас орталықтар салуға бастамашы болуы ықтимал. Мемлекет мүгедектігі бар азаматтарды тек «жәрдемақы алушылар» ретінде емес, белсенді қоғам мүшелері ретінде қабылдауды бекітіп жатқан тұста, бұл орталық сол көзқарастың тас іргетасына айналмақ. 2026 жылдың желтоқсанында есіктерін алғаш ашқан кезде, бұл орталық жүздеген отбасы үшін жаңа үмітке, жаңа мүмкіндікке, жаңа өмірге есік ашады. Шымкент – жүрегі жылы мегаполис екенін тағы бір рет дәлелдейді.
