Шымкентте заманауи оңалту орталығы тұрғызылуда: мемлекет басшысының тапсырмасы орындалып жатыр
Шымкентте заманауи оңалту орталығы тұрғызылуда: мемлекет басшысының тапсырмасы орындалып жатыр
Қазақстанның оңтүстік мегаполисі Шымкент соңғы жылдары аймақтың әлеуметтік инфрақұрылымын дамытуда айтарлықтай серпін жасап келеді. Халықтың тұрмыс сапасын арттыруға бағытталған ірі жобалар бірінен соң бірі іске асырылуда. 28 мамыр 2026 жыл күні белгілі болғандай, осындай жобалардың бірі — мүгедектігі бар азаматтарға арналған заманауи оңалту орталығының құрылысы — бүгінгі күні жоспарлы түрде жалғасып жатыр. Бұл объект Қазақстан Республикасының Президентінің тікелей тапсырмасымен салынып жатқандықтан, жобаның маңыздылығы одан сайын арта түседі.
Осы жобаның туындауына негіз болған себептер жайлы айтар болсақ, Қазақстанда мүгедектігі бар азаматтардың санауы жыл сайын артып отыр. Денсаулық сақтау министрлігінің деректері бойынша, елімізде бірінші және екінші топтағы мүгедектігі бар адамдардың саны 700 мыңнан асып кеткен, олардың едәуір бөлігі Шымкент қаласы мен оны қоршаған аймақта тұрады. Бұрынырақ жұмыс істеген оңалту мекемелері жаңа заманның талаптарына толық жауап бере алмай, орын жетіспеушілігі мен техникалық жарақтандырылуының төмендігі тұрғысынан сынға ұшырап келді. Сондықтан да жаңа орталықтың салынуы — жай ғана бір ғимарат емес, қала тұрғындарының мұқтаждықтарына берілген нақты жауап болып табылады.
Жобаның ауқымы мен техникалық параметрлері де ерекше назар аударады. Орталық Бозарық шағынаудандында 5,3 гектар жерге орналасатын болып жоспарланған. Кешен бес блоктан тұрады: спорт залы, емдік-сауықтыру бассейні, акт залы, үш қабатты оңалту корпусы, кең асхана, екі қабатты стационар және қосалқы техникалық үй-жайлар. 150 орынға есептелген бұл кешен жартылай стационарлық жағдайда арнайы әлеуметтік қызметтер ұсынатын болады. Халықаралық стандарттарға сай жабдықтала отырып, орталық ем қабылдаудан бастап, спорттық-сауықтыру жаттығуларына дейін кешенді қызмет ұсынады. Арнайы жобаланған инклюзивті кеңістіктер, кедергісіз қол жетімділік жолдары мен заманауи медициналық жабдықтар орталықты Орталық Азия аймағындағы үздік нысандардың біріне айналдыруы тиіс.
Құрылыс 2024 жылдың желтоқсанында басталды. Бүгінгі таңда жұмыстардың шамамен 60 пайызы орындалып, нысанда 262 жұмысшы еңбек етуде. Барлық жұмыстар белгіленген сапа стандарттарына сәйкес жүргізілуде. Объектіні 2026 жылдың желтоқсанында пайдалануға беру жоспарланған. Тізбекті бақылау жасалып, мердігерлер мен тапсырыс беруші арасындағы өзара іс-қимыл тиімді ұйымдастырылғандықтан, мерзімдер бұзылмайды деп күтілуде. Шымкент қаласы әкімдігінің өкілдері де объектінің барысын тұрақты бақылауда ұстап отырғандарын растайды.
Шымкент қаласы бас архитекторының орынбасары Нұрлан Сейітқалиевтың айтуынша, бұл орталық тек медициналық мекеме ретінде ғана емес, толыққанды әлеуметтік кеңістік ретінде де жобаланған. «Біз мүгедектігі бар адамдардың тек физикалық оңалтуын ғана емес, олардың психологиялық жай-күйін, шығармашылық дамуын және қоғамға кіріктірілуін де назарда ұстадық. Акт залы мен спорт объектілері мұнда мерекелік іс-шараларды, дене шынықтыру жарыстарын өткізуге мүмкіндік береді. Бұл — ашық, жарық, адамдарға деген сүйіспеншілікпен жасалған кешен», — деді ол.
Республикалық мүгедектер қоғамының Шымкент қалалық бөлімшесінің төрайымы Гүлназ Әбенова да жобаны жоғары бағалайды. Оның сөзінше, мүгедектігі бар адамдар үшін мекемелердің сапасы мен қол жетімділігі тікелей олардың өмір сүру сапасына, тіпті психологиялық жағдайына ықпал етеді. «Бізге ашылатын орталық туралы хабар жетіп жатыр, адамдар тіркелуге, білім алуға дайын тұр. Бұл — нақты сұранысқа берілген нақты жауап», — деді ол. Осы пікір жергілікті мүгедектер ұйымдары мен волонтерлік топтар арасында да кеңінен жақтаушы тапты.
Тарихи тұрғыдан алып қарасақ, Қазақстанда мүгедектігі бар адамдарға арналған арнайы мекемелердің салынуы кеңестік дәуірден бастау алады. Алайда сол кездегі объектілер функционалдығы жағынан шектеулі болды, инклюзивтілік ұғымы тіпті жоқ деуге болатын. Тәуелсіздіктен кейін мемлекет бұл бағытта бірқатар реформалар жүргізді, дегенмен аймақтар арасындағы теңсіздік жойылған жоқ. Шымкентте салынып жатқан осы орталық — жаңа стандарттың белгісі, постсоветтік кеңістікте әлеуметтік саясаттың сапалы жаңа деңгейге шыққанын дәлелдейтін нысан. Оның халықаралық стандарттарға сай жобалануы Қазақстанның БҰҰ-ның мүгедектер құқықтары туралы конвенциясын ратификациялаудан туындайтын міндеттемелеріне сәйкес келеді.
Орталықтың пайдалануға берілуі Шымкенттің болашақ дамуына да оң ықпалын тигізеді. Бірінші кезеңде 150 адамға арнайы қызметтер ұсынылатын болса, болашақта аймақтан да пациенттер қабылдауға мүмкіндік туындауы ықтимал. Сонымен қатар, орталық мамандар — физиотерапевтер, психологтар, логопедтер, кәсіптік оңалту мамандары — үшін жаңа жұмыс орындарын ашады. Бұл да өз кезегінде қаладағы жоғары білікті медицина мамандарының ұстап қалынуына және жас мамандардың аймаққа тартылуына ықпал етеді. Жалпы алғанда, осы жоба Шымкенттің республикалық деңгейде әлеуметтік бағдарланған мегаполис ретіндегі беделін нығайтады. Ол тек бетон мен шыныдан тұрғызылған ғимарат қана емес — бұл мемлекеттің өз азаматтарына деген жауапкершілігінің, қамқорлығының тікелей көрінісі. Президент тапсырмасы өмірге айналып, Шымкент қаласы инклюзивтілік пен достық ортаның нақты үлгісін ұсынбақ.
