Шымкент бизнесті қорғайды: инвесторлар мен кәсіпкерлер үшін жаңа мүмкіндіктер

Шымкент бизнесті қорғайды: инвесторлар мен кәсіпкерлер үшін жаңа мүмкіндіктер

Қазақстандағы іскери климатты жақсарту мәселесі соңғы жылдары мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының біріне айналды. Атап айтқанда, республикалық деңгейде кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау, әкімшілік кедергілерді азайту және инвестициялық жобаларды жеделдетілген тәртіпте іске асыру мәселелері жүйелі түрде қаралып келеді. 25 маусым 2026 жылы Шымкент қаласында осы бағыттағы маңызды оқиғалардың бірі болып өтті: қала прокуратурасының бастамасымен ұйымдастырылған диалогтық алаңда бизнес өкілдері, мемлекеттік органдар мен құқық қорғау құрылымдарының өкілдері бір үстел басына жиналды. Бұл кездесу бизнес пен билік арасындағы диалогтың жаңа форматы ретінде аймақта үлкен назар аударды.

Форумның толық атауы — «Инвестициялық жобаларды сүйемелдеу мәселелері». Мероприятие өзінің ауқымы мен мазмұны жағынан қарапайым кеңесуден анағұрлым кең болды. Қатысушылар жер қатынастары, миграциялық заңнама, техникалық шарттар алу процедуралары сияқты кәсіпкерлерді ең жиі мазалайтын мәселелер бойынша білікті мамандардан кеңес ала білді. Сонымен бірге арнайы көрме ұйымдастырылды, онда жергілікті өндірушілер өз өнімдерін таныстырды. Форумның ерекшелігі — кәсіпкерлердің сұрақтарына тікелей жауап беру форматы, яғни ешқандай делдалсыз, тікелей прокуратура мен мемлекеттік органдар өкілдерімен сөйлесу мүмкіндігі.

Форумға қатысқан кәсіпкерлердің бірі — Жаһонгир Мирхаликов. Ол ішкі және кіреберіс есіктер өндірісімен айналысады. Компанияның өнімдері тек ішкі нарықта ғана емес, Орталық Азия елдеріне де экспортталады. Кәсіпкердің айтуынша, мұндай форумдар жобаларды іске асыру барысында туындайтын мәселелерді жедел шешуге мол мүмкіндік береді. «Бұл форум аясында кәсіпкерлер үшін шынымен маңызды мәселелер көтеріледі. Прокуратурадан өз сұрақтарымызға нақты жауаптар аламыз. Бұған дейін прокуратура бізге жер мәселелерін шешуде жәрдем берді. Өткен жылы олардың қолдауы біздің жұмысымызда айтарлықтай сезілді. Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге байланысты сұрақтарымызға жауап алдық, қажетті рәсімдерді аяқтап, жылдың соңына дейін жұмысты бітіре алдық», — деді ол. Бұл мысал прокуратуралық қолдаудың нақты нәтиже беретінін айқын дәлелдейді.

Форумның негізгі тақырыптарының бірі — «прокурорлық сүзгі» бағдарламасы болды. Шымкент кәсіпкерлер палатасының директорының орынбасары Бауыржан Бердіәлиевтің түсіндіруінше, бұл механизм кәсіпкерге техникалық шарттар немесе өзге де құжаттар алу процесін едәуір жеделдетуге мүмкіндік береді. «Жобалар тоқтамай, мүмкіндігінше тезірек іске қосылуы үшін жұмыс жасаймыз. Бұл форум сондай жұмыстың айғағы. Мұнда бар кейстер туралы айтып, кәсіпкерлерді одан ары қолдау үшін қандай шаралар қабылданатынын түсіндіреміз», — деді ол. Бұл бағдарлама бизнестегі бюрократиялық кідірістерді азайтуда тиімді құрал екендігін тәжірибе көрсетіп отыр.

Форумда жер қатынастары мәселесі ерекше назар аударды. Шымкент прокурорының аға көмекшісі Бақытбек Амалбековтің айтуынша, инвесторлар ең жиі жер мәселелері бойынша жүгінеді. «Қалада бес индустриалдық аймақ және бір арнайы экономикалық аймақ жұмыс істейді. Онда болашақ инвесторларға белгіленген тәртіппен жер учаскелері беріледі», — деді ол. Бұл инфрақұрылым Шымкенттің инвестициялық тартымдылығын арттырудағы маңызды артықшылығы болып табылады. Ерекше экономикалық аймақтардың болуы шетелдік капиталды тарту үшін бәсекелестік үстемдік береді.

Форумның нәтижесі ретінде маңызды құжатқа қол қойылды: қала әкімдігі, прокуратура және «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы арасында үшжақты меморандум жасалды. Бұл құжат мемлекет пен бизнестің өзара іс-қимылын одан ары нығайтуға, сондай-ақ аймақтың инвестициялық тартымдылығын арттыруға бағытталған. Мұндай меморандумдар тек ресми хаттама ғана емес, нақты міндеттемелер мен бақылау тетіктерін де қамтиды. Сарапшылардың бағалауынша, үш тарапты ынтымақтастық форматы инвестициялық мәселелерді шешуде бұрынғы екіжақты схемаларға қарағанда әлдеқайда тиімді болуда.

Жалпыұлттық деңгейде де инвестициялық белсенділік өсіп отырғаны статистикамен расталады. Бас прокуратураның деректері бойынша, бүгінде елде жалпы құны 110 триллион теңгеден асатын үш мыңнан астам инвестициялық жоба қолдау тауып жатыр. Жыл басынан бері 450-ден астам инвесторлардың мәселелері шешілді. Шымкентте қазіргі уақытта 4 триллион 300 миллиард теңге сомасына 158 инвестициялық жоба іске асырылуда. Олардың іске қосылуы шамамен 30 мың жаңа жұмыс орнын ашады деп күтілуде. Бұл сандар Шымкенттің Қазақстандағы ең белсенді инвестициялық аймақтардың бірі екенін дәлелдейді.

Жалпы алғанда, Шымкенттегі бұл форум — бизнес пен мемлекеттің бірлескен жұмысының үлгілі үлгісі. Кәсіпкерлерге тікелей байланыс мүмкіндігін беру, нақты мәселелерге нақты жауаптар ұсыну, сондай-ақ жүйелі механизмдерді жетілдіру — осының бәрі аймақтың экономикалық дамуына оң ықпалын тигізеді. Сарапшылар мұндай форматтарды жалғастыру ғана емес, оларды жүйелі практикаға айналдыру қажет деп санайды. Себебі инвестициялық климат бір рет жасалатын нәрсе емес — оны үнемі күтіп, нығайтып отыру керек. Шымкент тәжірибесі осы жолда өзге аймақтарға да нұсқаулық бола алады.