«Заң мен тәртіп» тұжырымдамасы аясындағы ашық диалог: Астанада өткен акция қоғамның құқықтық мәдениетін нығайтуға үлес қосты

2026 жылғы 10 шілдеде Астана қаласында «Заң мен тәртіп» тұжырымдамасын іске асыру аясында елордалық Полиция департаменті мен Астана қаласының Ішкі саясат басқармасы бірлесіп «Ашық микрофон» форматындағы кең ауқымды азаматтық акция өткізді. Іс-шараның басты мақсаты – есірткі құқықбұзушылықтарының алдын алу, тұрғындардың құқықтық сауаттылығын арттыру және жастар арасында салауатты өмір салтын насихаттау болды.
Соңғы жылдары Қазақстанда есірткінің заңсыз айналымына қарсы күрес мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының біріне айналды. Мемлекет басшысы жариялаған «Заң мен тәртіп» тұжырымдамасы қоғамдағы құқықтық мәдениетті нығайтуға, азаматтардың заңға деген құрметін қалыптастыруға және қауіпсіз қоғамдық ортаны дамытуға бағытталған. Осыған байланысты ұйымдастырылған «Ашық микрофон» акциясы құқық қорғау органдары мен қоғам арасындағы ашық әрі сенімді байланысты қалыптастырудың тиімді тетігі ретінде бағаланды.
Іс-шара барысында полиция қызметкерлері, мемлекеттік органдардың өкілдері, қоғамдық ұйымдар, еріктілер және қала тұрғындары бір алаңда бас қосып, есірткі қылмыстарының алдын алу, жастарды заңсыз есірткі айналымына тартудың себептері, тәуелділіктің алдын алу және қоғамда есірткіге мүлде төзбеушілік мәдениетін қалыптастыру мәселелерін талқылады. Мұндай формат әрбір тұрғынға өз пікірін ашық айтып, ұсыныстарын білдіруге мүмкіндік берді.
Акцияның ерекшелігі – тұрғындардың тек тыңдаушы емес, талқылаудың белсенді қатысушысына айналуы болды. Қатысушыларға «Егер адам есірткіні қолдану немесе одан бас тарту таңдауының алдында тұрса, қандай шешім қабылдауы керек?», «Жастарды қауіпті әдеттерден қалай қорғауға болады?», «Қоғам есірткімен күреске қалай атсалыса алады?» деген мазмұндағы сұрақтар қойылып, олардың жауаптары мен ұсыныстары тыңдалды.
Полиция қызметкерлері елордада жүзеге асырылып жатқан профилактикалық жұмыстар туралы жан-жақты ақпарат берді. Сонымен қатар «Астана жастары» жастар ресурстық орталығының еріктілері мен «Оян» жастар қозғалысының мүшелері тұрғындарға ақпараттық жадынамалар таратып, есірткінің зияны, заң алдындағы жауапкершілік және көмек алуға болатын ұйымдар туралы түсіндірме жұмыстарын жүргізді. Мұндай ақпараттық жұмыстар жастардың құқықтық сауаттылығын арттыруға және олардың қауіпсіз өмір салтын таңдауға ықпал етеді.
Акция аясындағы ең қызықты бөлімдердің бірі – кинологиялық қызметтің көрсетілімдері болды. Қызметтік иттердің тыйым салынған заттарды анықтау бойынша мүмкіндіктері көрсетіліп, полицияның күнделікті қызметіндегі заманауи әдістер таныстырылды. Сондай-ақ патрульдік полиция қызметкерлері қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету барысында қолданылатын кейбір тактикалық әрекеттерді көрсетті. Бұл көріністер тұрғындардың құқық қорғау органдарының жұмысына деген қызығушылығын арттырып, олардың күнделікті еңбегінің маңызын түсінуге мүмкіндік берді.
«Ашық микрофон» форматы соңғы жылдары Қазақстанның түрлі өңірлерінде кеңінен қолданылып келеді. Бұған дейін дәл осындай кездесулер Астана, Алматы, Шымкент, Қарағанды және басқа да қалаларда құқықтық мәдениетті көтеру, тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу, интернет-алаяқтықпен күрес және қоғамдық қауіпсіздік мәселелеріне арналды. Әрбір іс-шараның басты ерекшелігі – халық пен мемлекеттік органдар арасындағы ашық диалог орнату. Бұл тәжірибе тұрғындардың мемлекеттік институттарға деген сенімін нығайтып, өзекті мәселелерді бірлесіп шешуге мүмкіндік беріп келеді.
Есірткінің заңсыз айналымына қарсы бағытталған профилактикалық акциялар да бұған дейін бірнеше рет өткізілген. Соңғы жылдары халықаралық нашақорлыққа қарсы күрес күні қарсаңында, оқу жылының басталуында және жастар арасында профилактикалық айлықтар барысында полиция департаменттері, білім беру ұйымдары мен еріктілер бірлесіп кездесулер, флешмобтар, дәрістер және спорттық іс-шаралар ұйымдастырды. Биылғы «Ашық микрофон» акциясының ерекшелігі – тұрғындардың еркін пікір білдіруіне және нақты ұсыныстар айтуына басымдық берілуі.
Сарапшылардың пікірінше, мұндай кездесулердің әлеуметтік маңызы өте жоғары. Біріншіден, жастар құқықтық жауапкершілік туралы нақты ақпарат алады. Екіншіден, ата-аналар мен педагогтар есірткіге тәуелділіктің алғашқы белгілерін анықтау жолдары туралы мәліметпен танысады. Үшіншіден, қоғамда есірткіге қарсы ортақ көзқарас қалыптасады. Осындай жұмыстардың нәтижесінде азаматтардың құқықтық мәдениеті артып, қоғамдық қауіпсіздікке әр адамның жеке жауапкершілігі күшейеді.
Мұндай тәжірибе Түркістан облысы үшін де маңызды. Өңірде жастардың үлесі жоғары болғандықтан, құқықтық ағарту жұмыстарының жүйелі жүргізілуі ерекше өзектілікке ие. Егер «Ашық микрофон» форматы Түркістан облысында да тұрақты түрде ұйымдастырылса, полиция, білім беру ұйымдары, жастар ресурстық орталықтары және қоғамдық ұйымдар арасындағы өзара іс-қимыл күшейіп, құқықбұзушылықтың алдын алу жұмыстары жаңа деңгейге көтеріледі. Сонымен қатар ауылдық жерлерде өткізілетін осындай кездесулер тұрғындардың құқықтық ақпаратқа қолжетімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Қоғамдық пікір көшбасшылары мұндай акциялардың тағы бір маңызды қыры – азаматтардың құқық қорғау органдарына деген сенімін арттыру екенін атап өтеді. Ашық форматтағы кездесулер барысында тұрғындар өздерін толғандырған сұрақтарды тікелей қойып, нақты жауап алады. Бұл мемлекеттік органдар қызметінің ашықтығын қамтамасыз етіп қана қоймай, халықтың құқық қорғау жүйесіне деген көзқарасын жақсартады.
2026 жылғы 10 шілдеде өткен бұл акция қоғамның құқықтық мәдениетін қалыптастыруға бағытталған маңызды бастамалардың бірі болды. Ашық пікір алмасу, жастардың белсенді қатысуы, еріктілер қозғалысының қолдауы және полиция қызметкерлерінің түсіндіру жұмыстары іс-шараның тиімділігін арттырды. Осындай жобалар азаматтардың құқықтық сауатын көтеріп қана қоймай, есірткі қылмыстарының алдын алуға, жастарды зиянды әдеттерден қорғауға және қауіпсіз қоғамдық ортаны қалыптастыруға елеулі үлес қосады. Сондықтан «Заң мен тәртіп» тұжырымдамасы аясындағы мұндай профилактикалық кездесулерді еліміздің барлық өңірлерінде тұрақты түрде өткізу қоғамның тұрақты дамуы мен азаматтардың қауіпсіз өмір сүруіне ықпал ететін маңызды әлеуметтік бастама болып қала береді.