Шымкент тұрғындары жол қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қол жеткізді

1 тамыз 2026 жыл. Шымкент қаласының Асар-2 және Мөлтек шағын аудандары тұрғындары өздерінің азаматтық белсенділігінің нақты нәтижесін көрді: мектептер мен балабақшалар, ойын алаңдары мен әлеуметтік объектілер маңында жаңа жол белгілері орнатылып, қауіпті учаскелерде жасанды өңештер — «жатқан полицейлер» пайда болды. Бұл оқиға қарапайым тұрғындардың белсенді ұстанымы мен билік органдарының жедел ден қоюының үлгісі ретінде назар аударуда.

Соңғы жылдары Қазақстандағы жол-көлік оқиғаларының статистикасы мамандар мен қоғам өкілдерін алаңдатып келеді. Ішкі істер министрлігінің мәліметтері бойынша, елімізде жыл сайын балалардың қатысуымен жүздеген жол-көлік оқиғасы тіркеледі, олардың басым бөлігі тұрғын аудандар аумағында, мектеп пен балабақша маңында болады. Шымкент — Қазақстанның оңтүстігіндегі үш мегаполистің бірі — соңғы онжылдықта жылдам өсіп, халқы бір жарым миллионнан асты. Қала аумағының кеңеюімен бірге жол инфрақұрылымына деген талаптар да арта түсті. Бірақ жол белгілері мен қауіпсіздік элементтері барлық жерде уақтылы орнатыла бермеді.

Шымкент қалалық полиция департаментінің бастығы Мұхтар Қожаевтың тұрғындармен өткізген ашық кездесуі осы мәселені шешудің бастапқы нүктесіне айналды. Кездесу барысында тұрғындар нақты ұсыныстар айтты: жетіспей тұрған жол белгілерін орнату, ескіріп тозған белгілерді жаңарту, ең қауіпті учаскелерде жасанды өңештер қалыптастыру. Тұрғындардың сөзіне қарағанда, осы мәселелер бірнеше жылдан бері шешілмей келе жатқан болатын. «Балаларымыз мектепке өздері барып-келеді, ал жол белгілері жоқ, көліктер тым жылдам жүреді. Бұл бізді үнемі алаңдатып отырды», — деді Асар-2 шағын ауданының тұрғыны Жанар Сейітқалиева кездесу барысында.

Полиция басшылығы берілген барлық ұсыныстарды жұмысқа алды және жедел мерзімде іске асырды. Қысқа уақыт ішінде жол белгілері орнатылып, ескілері жаңартылды. «Жатқан полицейлер» ең қауіпті деп танылған учаскелерде, яғни мектептер мен балабақшалардың алдында пайда болды. Осы жұмыстардың нәтижесінде аталған аудандардағы жол жағдайы айтарлықтай жақсарды. Мөлтек шағын ауданының тұрғыны, екі баланың әкесі Сейіт Нұрлан: «Бұрын балаларымды жолдан өткізу үшін ұзақ күтетінбіз, енді «жатқан полицей» орнатылғаннан кейін көліктер баяулап өтеді. Нақты өзгеріс байқалады», — деп атап өтті.

Ішкі істер министрлігі полиция басшыларының халықпен ашық кездесулерін ішкі істер министрі Ержан Сәденовтің тапсырмасы бойынша өткізілетінін нақтылады. Бұл кездесулер «Заң және тәртіп» принципі шеңберінде азаматтардың өтініштерін жедел қабылдап, іске асыруға бағытталған. Сарапшылардың бағалауынша, мұндай диалог форматы билік пен қоғам арасындағы сенімді нығайтудың тиімді тетігіне айналып отыр. Қала әкімшілігінің өкілі Бекзат Омаров: «Азаматтардың белсенді қатысуы — қала инфрақұрылымын дамытудың ең сенімді жолы. Біз осындай ұсыныстарды қолдап, жедел шешуді жалғастырамыз», — деп мәлімдеді.

Жол қауіпсіздігі мәселесі тек Шымкентке ғана тән емес, бүкіл елге қатысты өзекті мәселе болып табылады. Қазақстан жол қауіпсіздігін арттыру бойынша 2023–2027 жылдарға арналған кешенді бағдарламасын іске асырып жатыр. Бағдарлама шеңберінде елді мекендерде жол белгілерін орнату, жаяу жүргіншілер жолдарын жөндеу, мектеп аймақтарын қауіпсізді ету жұмыстары жүргізіледі. Алайда сарапшылардың айтуынша, бағдарлама қарқыны жеткіліксіз, ал жергілікті тұрғындардың белсенді ұстанымы осы олқылықтарды жоюды жеделдетеді. Жол қауіпсіздігі саласындағы сарапшы Асқар Дүйсенов: «Шымкент тәжірибесі — өте оң үлгі. Тұрғындар мен полиция бірлесіп жұмыс істегенде нәтиже тез шығады. Мұны басқа қалалар да қолдануы тиіс», — деп пікір білдірді.

Болашақта Шымкент полициясы тұрғындармен ашық кездесулерді жалғастырмақ. Жоспарда — бейнебақылау камераларын қосымша орнату, жаяу жүргіншілер өтпелерін жабдықтау және мектеп маңындағы жарықтандыруды жақсарту мәселелері қарастырылуда. Аталған шаралар іске асырылса, аудандардың жол қауіпсіздігі деңгейі одан әрі артады деп күтілуде. Сонымен қатар, жергілікті белсенділердің ұйымдастыруымен тұрғындар арасында жол қауіпсіздігін насихаттайтын акциялар өткізу жоспарланған. Оның ішінде мектеп оқушылары үшін арнайы сабақтар ұйымдастырылатын болады.

Шымкенттегі бұл оқиға қарапайым тұрғындардың дауысының маңыздылығын тағы бір мәрте айқын көрсетті. Тұрғындардың бастамасы мен биліктің жедел ден қоюы — жол қауіпсіздігін арттырудың ең тиімді үлгісі. Ашық диалог форматы азаматтардың мемлекеттік органдарға деген сенімін нығайтып, нақты өзгерістер туғызатынын дәлелдеді. Асар-2 мен Мөлтек тұрғындары бүгін балаларының қауіпсіз жолмен мектепке баратынына сенімді. Бұл — азаматтық белсенділіктің ең нақты жемісі.