Шымкент туризм орталығына айналу жолында: жаңа жобалар мен креативті индустрияның серпіні
Қазақстанның оңтүстік қақпасы саналатын Шымкент қаласы соңғы жылдары туризм мен креативті экономика саласында елеулі өзгерістер кешіруде. 2 тамыз 2026 жылы қалалық басқарма өкілдері баспасөз алдында туристік инфрақұрылымның өсу қарқыны мен шығармашыл индустрияны дамытудың нақты нәтижелерін жария етті. Берілген деректер Шымкенттің туристік картадағы орнын түбегейлі өзгертуге бағытталған кешенді жұмыстың барын айғақтайды.
Шымкент Қазақстанның үшінші ірі мегаполисі ретінде бұрыннан өнеркәсіп пен транзиттік сауданың орталығы болып саналған. Алайда соңғы бірнеше жылда қала басшылығы туризм мен шығармашыл экономиканы жаңа басымдыққа айналдыру бағытында жүйелі саясат жүргізуде. Мемлекет басшысының тапсырмасы негізінде «Креативті индустрияларды дамыту» корпоративтік қоры құрылып, бұл сала мемлекеттік қолдаудың нақты механизміне ие болды. Бұл — тек риторикалық уәде емес, нақты қаржылық және институттық тетіктермен бекітілген стратегиялық бет бұрыс деп бағалауға болады.
Туризм инфрақұрылымы жағынан алғанда, қалада бүгінде 172 қонақтарды орналастыру орны жұмыс істеп тұр. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 15,4 пайызға артқан көрсеткіш — 2025 жылы бар-жоғы 149 қонақүй тіркелген болатын. Бөлім басшысы Еркін Тазабектің айтуынша, 2025–2026 жылдары аралығында қосымша 15 қонақүй ашылуы жоспарланған. Олардың екеуі биылдың өзінде іске қосылып үлгерді, тағы төртеуінің ашылуы 2026 жылға белгіленген, ал тоғызының құрылысы қазіргі таңда белсенді жүргізілуде. «Қала туристік сыйымдылығы жылдан жылға артып келеді. Бұл бизнестің Шымкентке деген сенімінің нышаны», — деп атап өтті Тазабек. Бадам су қоймасы маңындағы глэмпинг жобасы да назар аударады: 38 глэмпинг пен 18 капсула үй, SPA-бассейн, амфитеатр, спорт алаңы, жылқы ұстау және шарап дайындау аумағы — осының бәрі табиғатпен үйлесімді демалысты іздейтін туристерге арналған толыққанды кешен болмақ.
Сакральды туризм бағытында да елеулі жұмыстар атқарылуда. 2026 жылы Мәдениет және ақпарат министрлігімен бірлесіп, Сайрам алабындағы Қожа Салық пен Мірәлі баба кесенелерін реконструкциялау жоспарланған. Мірәлі баба, Әбділ Әзіз баба және Қожа Салық нысандарының аумағын абаттандыру жұмыстары демеушілер қаражаты есебінен жүргізіледі. Ибрагим ата, Қарашаш ана сияқты нысандарға турникеттер орнатылып, жеті туристік нысанға ресми паспорттар берілді. Жаңа санитариялық-гигиеналық тораптар іске қосылып, қосымша төртеуінің құрылысы жоспарда тұр. «Сакральды нысандарды дамыту тек инфрақұрылымдық жаңарту ғана емес, ол — мәдени жадымызды сақтау және оны туризм арқылы әлемге таныстыру мүмкіндігі», — деп бағалады Шымкент мәдениет саласы сарапшыларының бірі.
Shymqala тарихи-мәдени кешеніндегі 3,8 гектар аумақта «Этноауыл» жобасы іске қосылды. Инвесторлар тарапынан жүзеге асырылып жатқан бұл жобада ұлттық қолөнер шеберханалары, этноаспаздық аймақтар, дәстүрлі ойындар мен мерекелер өтетін алаңдар бар. Арбат жаяу жүргіншілер алаңындағы гастрономиялық аллея да жаңа кеңістікке айналуда — Шымкент дәмі мен заманауи гастрономиялық трендтер осы бір алаңда тоғысады. Басқарма басшысының орынбасары Сұлтан Ысқақов «Мототрек» жобасы туралы да мәлімет берді: бұл жоба спорттық және оқиғалық туризмді дамытып, халықаралық жарыстар мен экстремалды спортты насихаттауға мүмкіндік ашады. «Падл және гастро» орталығы мен 62 сотықты алып жатқан BAITUN гастрономиялық кешені де жақын арада тұрғындар мен қонақтардың қызметіне беріледі.
Туризммен қатар, Шымкент креативті экономика орталығы ретінде де бекіп келеді. 2026 жылы қалада заңмен бекітілген 43 экономикалық қызмет түрі бойынша ресми 2370 креативті индустрия кәсіпкері тіркелген. 2025 жылдың 17 мамырында ашылған Shymkent Creative Hub бұл саладағы маңызды платформаға айналды. Хабта қолөнершілер, дизайнерлер, зергерлер, суретшілер мен «Сақ» киностудиясы жұмыс жасайды. Аптасына кемінде үш іс-шара — шеберлік сағаттары, семинарлар, сән қойылымдары — ұйымдастырылатын бұл кеңістікте 2026 жылдың басынан бергі уақытта 118-ден аса шара өткізілді. Сонымен бірге, 44 рет креативті кәсіпкерлер жәрмеңкесі ұйымдастырылып, авторлық өнімдерді монетизациялауға нақты жол ашылды.
Жалпы алғанда, Шымкенттің туризм мен шығармашыл экономика саласындағы осы бетбұрысы кездейсоқ серпін емес, жүйелі стратегияның жемісі. Сарапшылар қала 2027–2030 жылдары туристік ағын жағынан Алматы мен Астанадан кейінгі үшінші орынды нығайта түседі деп болжайды. Халықаралық туристер үшін де Шымкент бұрынғы «транзиттік аялдама» мәртебесінен арылып, өз алдына баратын туристік дестинацияға айналу үстінде. Инфрақұрылымдық жобалар аяқталған сайын қаланың инвестициялық тартымдылығы да арта бермек. Бүгінде Шымкент — болашағы мол, серпінді дамып келе жатқан оңтүстіктің жаңа туристік жүрегі.
