Тіленшин көшесіндегі теміржол өткелі: жаңа инфрақұрылым қалалық өмірді өзгертеді

2026 жылдың 4 тамызында Тіленшин көшесіндегі теміржол өткелінде жүргізіліп жатқан ауқымды құрылыс жұмыстары аяқталуға жақындап келеді. Қалалық инфрақұрылымды жаңарту бағдарламасы аясында іске қосылған бұл жоба бекітілген жоспарға сәйкес қарқынды жүргізілуде. Жалпы жұмыс көлемінің 70 пайызы орындалып, нысан ағымдағы жылдың соңына дейін пайдалануға берілуі жоспарланған. Бұл жаңалық тұрғындар үшін ұзаққа созылған күтудің аяқталар сәтіне жақындағанын білдіреді.
Теміржол өткелдері — кез келген қалалық жоспарлаудың ең маңызды элементтерінің бірі. Олар жол қозғалысының бірқалыпты жүруін қамтамасыз ете отырып, қауіпсіздік деңгейін арттырады, адамдардың аймақтан аймаққа өтуін жеңілдетеді. Тіленшин көшесі де осыған ұқсас мәселені ұзақ жылдар бойы ауыр сынаққа тіккен күрделі бағыттардың бірі болды. Теміржол бекеті мен тұрғын үй аудандарының арасын жалғайтын бұл учаске кезінде жол апаттарының, кептелістердің және жаяу жүргіншілер қауіпсіздігіне байланысты мәселелердің жиі туындаған орны ретінде танымал болды. Осы жайттарды ескерген жергілікті биліктер инфрақұрылымды жаңарту туралы шешімді уақтылы қабылдаған еді.
Жобаның жүзеге асырылу тарихына үңілер болсақ, Тіленшин көшесіндегі өткелді жаңарту мәселесі бірнеше жыл бұрын күн тәртібіне алғаш рет шыққан. Сол кезеңде жергілікті тұрғындар ескірген өткел жүйесіне байланысты шағымдарын жиі жолдаған. Тұрғын Айгүл Серікова: «Бізге осы өткелдің маңынан өтіп кету ертеден бері қиынға соғып келеді. Жаздыгүні шаңы, қыстыгүні мұзы, жаңбырда батпағы — бәрі ұзақ жылдар бойы адамдарды азаптады. Биліктің бұл мәселені ақыры шешуге кіріскеніне шынымен қуандым» деп атап өтті. Тұрғындардың өтініштеріне жауап ретінде қала әкімдігі арнайы зерттеу жүргізіп, қаржыландыру мәселесін шешкен соң жобаны тендерге шығарды. Мердігерді таңдау процесі де мұқият жүргізіліп, техникалық талаптарға сай, тәжірибелі құрылыс компаниясы іске тартылды.
Бүгінгі таңда жұмыстардың 70 пайызы орындалғаны — жобаның тиімді басқарылып жатқанының айғағы. Мердігер мекеме ашықтық пен есептілік принципін ұстана отырып, құрылыс барысы туралы күн сайын бейнеесеп ұсынып келеді. Бұл тәжірибе сала мамандары тарапынан жоғары бағаланды. Құрылыс саласының сарапшысы Болат Дүйсенов: «Жобаның орындалу барысын онлайн режимде бақылауға мүмкіндік беру — заманауи басқарудың үлгісі. Мұндай тәсіл мердігерді ұдайы жауапты ұстайды, ал қоғам нысанның қалай салынып жатқанын нақты уақыт режимінде бақылай алады. Бұл — коррупцияны болдырмаудың да тиімді құралы» деп пікір білдірді. Шынында да, цифрлық технологиялар мен ашық деректер арқылы инфрақұрылым жобаларын басқару Қазақстанда бірте-бірте орнығып келе жатқан жақсы дағдыға айналуда.
Теміржол өткелдерін жаңарту мәселесі — тек нақты бір ауданның ғана емес, барлық заманауи қалалардың ортақ мәселесі. Статистикаға жүгінетін болсақ, Қазақстанда теміржол бекеттері мен авто жолдардың тоғысатын жерлеріндегі апаттар соңғы жылдарда азаюға бет алса да, мамандар ескі инфрақұрылымның қауіп-қатерін үнемі ескертіп отырады. Жол қауіпсіздігі жөніндегі ұлттық орталықтың деректеріне сәйкес, теміржол өткелдеріне тікелей байланысты жол апаттарының 30 пайызға жуығы техникалық жағдайы нашар, ескірген нысандарда тіркеледі. Осы себепті Тіленшин өткелі сияқты нысандарды жаңарту — тек ыңғайлылық мәселесі ғана емес, адам өмірін сақтаудың маңызды шарты.
Жоба аяқталғаннан кейін Тіленшин көшесіндегі жол қозғалысы жаңа сапалық деңгейге шығады деп күтілуде. Жаңартылған өткел заманауи жабдықтармен, жол белгілерімен, жарықтандыру жүйесімен жабдықталатын болады. Жаяу жүргіншілерге арналған арнайы аймақтар мен мүгедектерге ыңғайлы инфрақұрылым да жобаға енгізілген. Аудан тұрғыны, жас отбасының әкесі Нұрсұлтан Байғожин: «Осы өткелден күнде өтемін. Жаңа нысан ашылса, балаларымды мектепке апарып-жеткізу де жеңілдейді, өз жұмысыма уақытымды үнемдеп жетемін. Бұл бізге деген нақты қамқорлық» дейді. Мұндай оңтайлы өзгерістер тек жол қозғалысына ғана емес, тұтастай алғанда аудан инфрақұрылымының дамуына серпін береді деген болжамдар бар.
Жергілікті билік өкілдері де жобаға ерекше мән беретінін жасырмайды. Аудан әкімі Дамир Сейтқали: «Тіленшин өткелін жаңарту — біздің аудан тұрғындарының өмір сапасын жақсарту жолындағы кезекті қадамымыз. Жоба бекітілген мерзімде орындалуы үшін барлық бақылау тетіктері іске қосылған. Мердігердің күн сайынғы бейнеесепті ұсынуы да — осы бақылаудың бір элементі. Жылдың соңына дейін нысанды тұрғындарымызға тапсырамыз» деп мәлімдеді. Бұл — тек сөз жүзіндегі уәде емес, нақты орындалу барысымен расталған міндеттеме.
Тіленшин көшесіндегі теміржол өткелінің жаңартылуы — қалалық инфрақұрылымды жаңғыртудың кішігірім, бірақ маңызды мысалы. Мұндай жобалар жиналып, бірін-бірі толықтыра отырып, қалалардың бет-бейнесін өзгертеді, тұрғындардың күнделікті өмірін ыңғайлы, қауіпсіз және сапалы етеді. Жоспар бойынша ағымдағы жылдың соңында пайдалануға берілуі тиіс бұл нысан аяқталғанда, Тіленшин аудандасының тарихында жаңа бет ашылатыны сөзсіз. Ал мердігердің жауапты да мөлдір жұмыс стилі болашақта жүзеге асырылатын ірі-ірі жобалар үшін де үлгі бола алады.