Шымкент еңбек нарығында жаңа серпіліс: 24 мыңнан астам тұрғын жұмыспен қамтылды

Қазақстанның оңтүстік өңірінің ірі мегаполисі Шымкент қаласында жұмыспен қамту саясаты жаңа белеске шықты. 8 тамыз 2026 жылы жарияланған ресми мәліметтер бойынша, жылдың жеті айы ішінде 24 731 азамат жұмыспен қамту шараларына қатысты. Бұл — жоспарланған 31 398 адамның 78,8 пайызы. Аталған нәтиже қаланың еңбек нарығындағы белсенді мемлекеттік саясаттың айқын дәлелі ретінде бағаланып, Оңтүстік Қазақстан өңірінде маңызды оқиға ретінде қабылданып отыр.
Еңбек нарығы мәселелері Қазақстан үшін соңғы жылдары ерекше өзекті болып келеді. Жұмыссыздықты азайту, халықты кәсіптік білікпен қаруландыру және кәсіпкерлікті дамыту — мемлекеттің басым бағыттары қатарында тұр. Шымкент бұл тұрғыдан алғанда үлгілі өңірге айналып келеді: миллионнан астам тұрғыны бар қала халқы жыл сайын өсіп, жұмыс күшіне деген сұраныс та артуда. Дәл осы жағдайда жергілікті атқарушы органдардың жұмыспен қамту шараларын кеңейтуі — тікелей қажеттіліктен туындаған стратегиялық шешім болып табылады.
Статистика бойынша ең маңызды көрсеткіш — тұрақты жұмысқа орналасу. Жеті ай ішінде 15 964 адам тұрақты жұмыс орнына ие болды, ал 2 440 адам уақытша жұмыс орындарына тартылды. Еңбек мобильділігі орталығы арқылы 15 302 адам жұмыспен қамту шараларымен қамтылған болса, 6 327 азамат онлайн платформалар арқылы кәсіби білім алуға жолданды. Бұл сандар жай ғана статистика емес — олардың артында нақты адамдардың тағдыры, отбасылардың тіршілігі тұр. Осы адамдардың әрқайсысы үшін жұмыс табу — тек табыс емес, әлеуметтік мәртебе, өзіне деген сенім және болашаққа деген үміт.
Кәсіби білім беру бағытындағы нәтижелер де жоғары бағаға лайық. 3 660 адамды оқуға жолдау жоспарланса, нақты 3 785 адам кәсіптік оқуға жіберілді — жоспар 103,4 пайызға орындалды. Шымкент қалалық еңбек және халықты әлеуметтік қорғау басқармасының басшысы Арман Сейітовтың пікірінше, бұл жетістіктің негізінде азаматтардың оқуға деген ынтасының артуы жатыр: «Адамдар бүгін жаңа мамандық алудың бірден-бір жолы екенін түсінді. Онлайн оқыту мүмкіндіктері де шарықтау шегіне жетіп, тіркелушілер саны жыл сайын өсіп келеді. Бұл — біздің болашаққа салған инвестициямыз». Шынында да, бүгінгі еңбек нарығы жаңа цифрлық дағдыларды, техникалық білімді және икемді мамандықтарды талап етеді. Осы тұрғыдан қарасақ, кәсіби оқытудағы жоспардан асып кету — жай ғана сандық жетістік емес, сапалық өзгерістің белгісі.
«Бастау Бизнес» жобасының нәтижелері де назар аударарлық. Бастапқы жоспар бойынша 2 130 адамды кәсіпкерлік негіздеріне оқыту көзделгенімен, нақты 2 542 адам тіркелді — бұл 119,3 пайыздық орындалу деңгейі. Жалпы кәсіпкерлікті дамыту бағытында 2 530 адамға қолдау көрсету жоспарланып, 2 645 азаматқа қолдау ұйымдастырылды, яғни жоспар 104,5 пайызға орындалды. Шымкент кәсіпкерлер одағының президенті Гүлнар Тоқтарова бұл бағыттағы серпіліске оптимизммен қарайды: «Кәсіпкерлік — бұл тек жеке пайда ғана емес, ол жаңа жұмыс орындарын да тудырады. Бүгін бизнесін ашқан азамат ертең бірнеше адамды жұмысқа қабылдайды. Осылайша жұмыссыздық проблемасы тізбекті түрде шешіледі». Сондай-ақ, 400 азаматқа қайтарымсыз грант беру жоспарланған бағытта бүгінгі таңда 103 адам грант иеленді. Субсидияланатын жұмыс орындары бойынша 2 336 адам жұмысқа жолданып, олардың 6 535 тұрақты жұмыс орнына орналасуы тіркелді.
Эксперттер Шымкенттің жұмыспен қамту саласындағы жетістіктерін аймақтық деңгейде жоғары бағалайды. Еңбек экономисті Болат Жақыпов мегаполистің ерекше жағдайын атап өтеді: «Шымкент — жастары көп, демографиялық тұрғыдан жылдам дамып жатқан қала. Мұнда жұмыспен қамту мәселесі өте өткір. Сондықтан осы нәтижелер — жай ғана бюрократиялық есеп емес, нақты адамдардың өміріне тікелей ықпал ететін реформалардың жемісі». Зерттеушілердің пікірінше, соңғы үш-төрт жыл ішінде Шымкент жұмыспен қамту саласында елдің алдыңғы қатарлы қалаларымен терезесі тең бола бастады. Мемлекеттік бағдарламалардың тиімді іске асырылуы, жергілікті бизнестің белсенділігі және цифрлық технологиялардың кеңінен қолданылуы — осы жетістіктің үш тірегі.
Болашақта Шымкент қаласы жұмыспен қамту шараларын одан әрі кеңейтуді жоспарлайды. Жылдың соңына дейін жоспарланған 31 398 адамның толық қамтылуы үшін тағы да 6 667 азаматты шараларға тарту қажет. Бұл — орындалатын мақсат деп бағалайды мамандар. Жыл аяғына дейін грант бағдарламасын кеңейту, онлайн оқыту платформаларына қолжетімділікті арттыру және жаңа субсидияланатын жұмыс орындарын іске қосу — осы бағыттардағы жұмыстар жалғасуда. Еңбек нарығындағы тепе-теңдікті сақтау, жастарды қамту және әйелдердің экономикалық белсенділігін арттыру да кезекті міндеттер ретінде тұр. Шымкент тәжірибесі — мемлекет пен азаматтардың бірлескен күш-жігерімен еңбек нарығын трансформациялауға болатынының айқын үлгісі.