Он үш жылдық күту аяқталды: Шымкентте мыңдаған отбасы жаңа үйге көшті

19 тамыз 2026 жыл. Шымкент қаласының Бозарық шағынаударнынан бүгін қуанышты жаңалық тарады: қала әкімі Ғабит Сыздықбеков жаңа пәтер иелеріне кілттерін тапсырды. Жалдамалы тұрғын үй бағдарламасы аясында өткен бұл салтанатты шара жүздеген отбасының арман-тілегін іске асырды. Олардың арасында ең көп назар аударған тұлға — он үш жыл бойы кезегін күтіп жүрген жалғызбасты ана Ляззат Досболаева болды. Кілтті алған сәтте оның көзіне жас үйіріліп кетті. Бұл жас — ұзаққа созылған күтудің, шыдамдылықтың және үміттің жемісі еді.
Ляззат Досболаеваның тарихы — Қазақстанның кез келген ірі қаласындағы мыңдаған отбасының тарихымен үндесетін жалпы тағдыр. Ол Бозарық шағынаударнынан екі бөлмелі пәтер алды. «Мен өте бақыттымын. Шынын айтсам, толқып тұрмын. Жылағым келеді. Бұл ғой балаларым үшін. Осы күнге жеткенім үшін зор рахмет», — деді ол дауысы дірілдеп. Осы бір ғана сөйлем артында — жалғыз ата-ана ретінде балаларын тәрбиелеудің ауыртпалығы, жалға алынған пәтерден пәтерге көшіп жүрген жылдар, кезек тізімінен өз тегін іздеп жүрген үміт сезімі жатыр. Мамандардың айтуынша, Шымкент сияқты мегаполиске жақын ірі қалаларда тұрғын үй мәселесі ең өзекті әлеуметтік проблемалардың бірі болып табылады.
Шымкент қаласының тұрғын үй басқармасының міндетін атқарушы басшысы Қожан Тілеуов бағдарламаның мәнін нақты түсіндіріп берді. «Ай сайынғы жалдамалы төлем бөлме санына байланысты. Орта есеппен он мыңнан жиырма мың теңгеге дейін. Тұрғындар ай сайын жалдамалы ақы төлеуі тиіс. Пәтерлер бір бөлмеліден үш бөлмеліге дейін берілуде», — деп атап өтті ол. Кейінірек сатып алу құқығымен берілетін бұл жалдамалы тұрғын үй моделі Қазақстанда бірнеше жыл бойы тәжірибеде қолданылып келеді және азғана табысы бар отбасылар үшін мүлікке ие болудың неғұрлым қолжетімді жолы ретінде бағаланады. Белгіленген талаптар орындалған жағдайда тұрғындар пәтерін меншікке ресімдей алады — бұл тек баспана алып қана қоймай, болашаққа берік іргетас қалайды дегенді білдіреді.
Қаланың тұрғын үй саясаты тұрғысынан алғанда бұл жыл шынымен де белгілі бір бетбұрыс нүктесіне айналды. Жыл соңына дейін Шымкентте жеті мың үш жүзден астам отбасын тұрғын үймен қамтамасыз ету жоспарланған. Қазірдің өзінде үш мың төрт жүзге жуық пәтердің кілті тапсырылды, тұрғындардың бірсыпырасы жаңа үйлерінде қоныс той да өткізіп үлгерді. Бұл статистика — жай ғана сандар емес, жылдар бойы баспанасыз болып, жалға берілетін тұрғын үй іздеген жүздеген нақты отбасының өмірі өзгерді дегенді білдіреді. Тұрғын үй сарапшысы Арман Жақсыбековтің пікірінше, жалдамалы баспана үлгісінің табысты болуы ең алдымен бағасының қолжетімділігіне байланысты: «Ай сайын он-жиырма мың теңге — бұл нарықтық жалдамалы ақыдан бірнеше есе аз. Бұл кезекте тұрған адамдар үшін шынайы мүмкіндік».
Бозарық шағынаударны Шымкенттің жаңадан дамып жатқан аймақтарының бірі болып саналады. Осы жерде тұрғызылған жаңа үйлер — қазіргі талаптарға сай заманауи жоспармен салынған, инфрақұрылымы бар, балалар ойын алаңдары мен жасыл аймақтары ескерілген кешендер. Жаңа тұрғын Асель Нұрмаханова да тұрған мекен-жайы жайлы қатты қуанышын жасырмады. «Үйдің маңайы таза, жол-жөнекей мектеп пен дүкен бар. Балаларым үшін жаңа орта, жаңа достар. Бұдан артық не керек», — деді ол. Осы секілді жаңа тұрғын аудандардың дамуы тек тұрғын үй мәселесін шешіп қана қоймай, қала инфрақұрылымын кеңейтуге де үлес қосады деп есептейді мамандар. Жаңа мектептер, балабақшалар, медициналық мекемелер — бұлардың барлығы халық қоныстанған сайын ілесе дамуы тиіс.
Тұрғын үй мәселесінің өткірлігін түсіну үшін тарихи мәнмәтінге назар аудару қажет. Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін Қазақстанда тұрғын үй жекешелендірілді, алайда жаңа тұрғын үй фонды жеткіліксіз қалпында қалды. 1990-2000 жылдары қалаларға ауылдан келген халықтың ағыны күрт артты, нәтижесінде тұрғын үйге сұраныс ұсыныстан екі-үш есе асып кетті. Шымкент — бүгінде халқы бір миллионнан асқан мегаполис ретінде — бұл мәселені ерекше өткірлігімен сезінді. 2000 жылдардан бастап мемлекет «Нұрлы жер» секілді бірнеше тұрғын үй бағдарламасын жүзеге асырды, алайда толық қанықтыруға жету жолы әлі де алда. Сондықтан да он үш жылдан кейін кілт алған Ляззат Досболаеваның жасы — осы ұзақ тарихтың символдық көрінісі.
Қала әкімі Ғабит Сыздықбеков кілттер тапсыру рәсімінде сөз алып, бағдарламаның мазмұнын ашып түсінді. «Біздің мақсатымыз — кезекте тұрған әрбір отбасының өз үйіне ие болуына жол ашу. Бозарық бағдарламасы осы жолдағы маңызды қадам. Жыл соңына дейін белгіленген жоспарымызды орындаймыз», — деп мәлімдеді әкім. Оның сөздеріне қарағанда, жаңа тұрғын үй кешендерінің тұрғызылуы алдағы жылдарда да жалғасады. Тұрғын үй бағдарламасына қатысушылар белгіленген талаптарды орындап, пәтерлерін меншікке ресімдей алғанда, мемлекеттік инвестицияның нақты қоғамдық нәтиже бергенін көреміз. Ляззат Досболаева сияқты аналар мен олардың балалары өз үйлерінде өсіп, болашақты нық іргетасқа тіреп жоспарлай алады — бұл ең басты қорытынды және ең маңызды жеңіс.