Шымкенттің жаңа тамыры: Қазиев көшесінің жаңа учаскесі қалаға тыныс берді

2026 жылдың 21 тамызында Шымкент қаласының Абай ауданында Қазиев көшесінің жаңа учаскесі ресми түрде пайдалануға берілді. Арғынбеков көшесінен Төлеметов көшесіне дейін созылатын бұл жол — қаланың транспорттық инфрақұрылымын дамытудағы маңызды қадам ғана емес, сонымен бірге жылдар бойы жол тығынына шыдап келген тұрғындардың сәтін күтуінің аяқталуы. Салтанатты ашылу рәсімінде ауданның басшылары, мердігерлер, жергілікті депутаттар мен Ақжайық және Шымсити шағынаудандарының тұрғындары бас қосты.
Шымкент — бүгінде халқы бір жарым миллионнан асқан республикалық маңызы бар қала. Өткен онжылдықта халық санының қарқынды өсуі қала ішіндегі жол торабына орасан зор жүктеме түсірді. Мамандардың есебінше, Шымкенттегі автомобильдер саны соңғы он жылда екі еселен де артып кетті: 2015 жылы тіркелген 180 мың автокөлікке қарсы 2025 жылдың аяғында бұл сан 390 мыңнан асты. Байдібекби даңғылы — қаланың негізгі транспорттық артериясының бірі — күн сайын шамадан тыс жүктелу жағдайында жұмыс істеп, жүргізушілер үшін бірнеше сағатқа созылатын тығынға айналды. Дәл осы мәселені шешу мақсатында Шымкенттің Бас жоспары аясында Қазиев көшесін ұзарту жобасы қарастырылған болатын.
Жобаның іске асырылу тарихы 2023 жылдан басталады. Сол жылы қалалық жоспарлау комитеті аудандық жол инфрақұрылымын кеңейту жөнінде бірқатар нысаналы шешім қабылдады. 2024 жылы бөлінген жер учаскелерінің инженерлік-геологиялық зерттеуі жүргізіліп, жобалау-сметалық құжаттама дайындалды. 2025 жылдың ақпанында қалалық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы мердігерлік ұйыммен шарт жасасты. Осыдан кейін жазғы маусымда негізгі жұмыстар қолға алынды: жер тегістелді, дренаж жүйесі орнатылды, жол төсемі салынды. Жұмыстар кезеңдерге бөлінген болса да, мердігер барлық технологиялық мерзімдерді қатаң сақтады.
Жаңа учаскеде төрт жолақты автомобиль жолы салынды. Жол бойына ирригациялық жүйе жабдықталды, бордюрлер орнатылды, жарықтандыру бағандары тартылды. Іргелес аумақты абаттандыру жұмыстары да толық аяқталды: тротуарлар, жасыл желектер және демалыс орындары қарастырылған. Қала бас сәулетшісінің орынбасары Нұрлан Дүйсенбеков бұл жайлы өз пікірін айтты: «Жаңа жол — тек асфальт пен жолақ сызықтары ғана емес. Бұл — заманауи қала жоспарлауының талаптарына сай, адамға ыңғайлы инфрақұрылым. Жаяу жүргіншілер де, велосипедшілер де, автокөлік жүргізушілері де ескерілді». Сондай-ақ жол бойындағы ирригациялық жүйе болашақта ағаш отырғызу үшін де пайдалы болатынын атап өтті.
Жаңа учаскенің практикалық маңызы өте зор. Ол Байдібекби даңғылының балама бағыты ретінде жұмыс атқара отырып, қалай бағытталып жүрген автокөліктер ағынын солтүстік бағытқа біркелкі бөлуге мүмкіндік береді. Транспорттық жоспарлау сарапшысы Мақсат Елемесов бұл туралы былай деді: «Қазиев көшесінің ұзарылуы — жай ғана жаңа жол емес, ол — бүкіл солтүстік бағыттағы жол желісінің логикасын өзгертетін буын. Байдібекби даңғылындағы жүктемені кемінде 20–25 пайызға азайтуға мүмкіндік береді деп болжаймыз». Сарапшының пікірінше, осындай альтернативті бағыттарды жүйелі түрде дамыту қалада жаппай жаңа жолдар салудан гөрі әлдеқайда тиімді.
Ақжайық және Шымсити шағынаудандарының тұрғындары үшін бұл жол ерекше мәнге ие. Осы аудандарда соңғы бес жылда бірнеше ірі тұрғын үй кешені пайдалануға берілді, халық тығыздығы айтарлықтай артты, алайда жол инфрақұрылымы ілесе алмай қалды. Ақжайық тұрғыны, екі баланың анасы Айгүл Нұрмаханова өзінің қуанышын жасыра алмады: «Бұрын балаларымды мектепке апарғанда жол тығынына кемінде жарты сағат тұратынбыз. Енді бес минутта шығып кетеміз. Бұл — біздің отбасымыз үшін шын мәнінде үлкен жеңілдік». Мұндай оң реакция — жобаның тек қана инфрақұрылымдық емес, адами тұрғыдан да табысты болғанын дәлелдейді.
Жобаны іске асырған мердігер ұйым ауданда бұрын да бірнеше жол объектісін орындаған. Компания өкілі Серік Байжанов жаңа объектіні пайдалануға беру кезіндегі баспасөз мәслихатында жұмыстың техникалық нюанстарын түсіндірді: «Геологиялық жағынан күрделі учаскелер болды, топырақ пен жер асты суларымен байланысты мәселелер туындады. Соған қарамастан бригадалар нормативтік мерзімді бұзған жоқ. Жолдың пайдалану мерзімі — кемінде 15 жыл». Бюджеттің ашық пайдаланылуы мен жұмыс сапасына бақылаудың нығайтылғаны мердігерлер мен мемлекеттік орган арасындағы тиімді ынтымақтастықтың үлгісі болды.
Шымкенттің жол инфрақұрылымын кеңейту жұмыстары бұдан кейін де жалғасатын болады. Бас жоспар бойынша алдағы үш жылда тағы сегіз ірі учаске пайдалануға берілмек. Қала әкімдігі 2027 жылы Қазиев көшесінің бойында қоғамдық көлік тоқтайтын арнайы аялдамалар мен велосипед жолының да салынатынын хабарлады. Бұл — қаланы тек автомобиль үшін емес, барлық жүргіншілерге ыңғайлы орынға айналдыру бағытындағы саясаттың жалғасы. Қазиев көшесінің жаңа учаскесі — Шымкенттің өсіп-өркендеуінің тірек нүктелерінің бірі болмақ, ал бүгінгі ашылу — болашаққа жасалған инвестиция екені даусыз.