Шымкент жаңа жолды бой тартады: Аксумбе көшесінің жалғасы қалалық транспортты түбегейлі өзгертеді

Шымкент жаңа жолды бой тартады: Аксумбе көшесінің жалғасы қалалық транспортты түбегейлі өзгертеді

9 шілде 2026 жыл. Шымкент қаласы жыл сайын өзінің ауқымды инфрақұрылымдық жобаларымен ел назарын аударып келеді. Бүгінде республикалық маңызы бар үшінші қалада тұрғындар санының жылдам өсуі транспорттық желіге орасан зор қысым туғызып отыр. Осы мәселені шешу мақсатында биылғы жылы қала ішінде 238 шақырым жаңа жол салу және 13 ірі инфрақұрылымдық жобаны іске асыру жоспарланып отыр. Солардың ішіндегі ең маңыздыларының бірі — Аксумбе көшесінің жалғасын тарту арқылы Тәскен тұрғын массивін Туран шағын ауданымен жалғастыру болып табылады.

Мамандардың мәліметінше, Туран-1 және Туран-2 шағын аудандарының тұрғындары соңғы бірнеше жыл ішінде бұрынғыдан екі есеге жуық өсті. Бұл аймақтарда жаңа тұрғын үй кешендері бірінің артынан бірі пайда болуда, алайда жол инфрақұрылымы тұрғын үй қарқынынан айтарлықтай қалып қойды. Күнделікті таңертеңгі және кешкі «шың» уақыттарында осы бағытта кептелістер күрт өршіп, жолаушылар мен жүргізушілер сарқылмас тыйымдардан зардап шеккен. Аксумбе көшесін ұзарту жобасы — осы созылмалы мәселенің нақты да тиімді шешімі.

Жоба бойынша жаңа жолдың жалпы ұзындығы шамамен екі шақырымды құрайды. Жол төрт жолақтан тұрады, яғни екі бағытта да қозғалысқа толық мүмкіндік беріледі. Бұдан бөлек, заманауи тротуарлар, жарықтандыру жүйелері мен инженерлік желілер де орнатылатын болады. Жол аяқталғаннан кейін ол Жібек жолы көшесімен тікелей байланысады, бұл Туран шағын ауданынан шығуды айтарлықтай жеңілдетіп, транспорт ағындарын тиімді қайта бөледі. Жобаның тағы бір артықшылығы — жаяу жүргіншілер мен велосипедшілер үшін де қауіпсіз кеңістік жасалатыны.

Құрылыс 2025 жылдың қарашасында басталды. Шымкент қаласының жолаушылар көлігі мен автомобиль жолдарын басқару бөлімінің бас маманы Бағдат Орынбай: «Объектіні биылғы жылдың аяғына дейін аяқтап, пайдалануға беру жоспарлануда. Қазіргі уақытта құрылыс шекараларына кіретін жер учаскелері мен тұрғын үйлерді мемлекеттік мұқтаждар үшін алып қою жұмыстары жалғасуда», — деп атап өтті. Бұл кезең — кез келген ірі инфрақұрылымдық жобада ең күрделі әрі жауапты сатылардың бірі, себебі жергілікті тұрғындармен заңды негізде уақтылы келісім жасалуы жалпы мерзімге тікелей әсер етеді.

Жаңа жолдың сапасы жоғары деңгейде ұсталуы үшін мамандар барлық кезеңде бақылауды жүзеге асыруда. РГП «Ұлттық жол активтерінің сапасы орталығы» Шымкент филиалының инженері Ернарбек Мамет: «Аксумбе көшесін салу учаскесінде біз арнайы әдістеме арқылы топырақ тығыздығын тексердік. Сонымен қатар зертханалық үлгілер іріктелді. Барлығы кешенді сараптамадан өтеді, ал зерттеу нәтижелері он жұмыс күні ішінде тапсырысшыға беріледі», — деп мәлімдеді. Мұндай жан-жақты бақылау механизмі жолдың болашақтағы сенімділігін қамтамасыз ету үшін аса маңызды.

Шымкенттің жол салу тарихына үңілсек, бұл қалада ірі жол жобаларын іске асыру тәжірибесі бұрын да болғанын байқаймыз. Мысалы, Қонаев даңғылының салынуы аймақтың транспорттық картасын мүлдем өзгертті. Биылғы жылы осы даңғылдың салынуы да толықтай аяқталатыны жоспарлануда. Сонымен қатар А-2 айналма жолындағы жұмыстар да жалғасын табуда. Осы барлық жобалардың жиынтығы алып қала Шымкенттің транспорттық инфрақұрылымын ел бойынша бірнеше озық мегаполиспен терезесін тең ұстауға мүмкіндік береді.

Жергілікті тұрғындар да жаңалықты ризашылықпен қарсы алуда. «Біз Туран-2-де бірнеше жыл тұрамыз. Таңертең жұмысқа шыққанда екі сағаттай уақыт кептеліске жоғалып кетеді. Жол ашылса, бұл мәселе түбегейлі шешіледі деп сенеміз», — дейді аудан тұрғыны Нұрлан Сейітжанов. Оның пікірін ортақтасатындар аз емес. Аксумбе жолын ашу тек қозғалысты жеңілдетіп қана қоймай, жанар-жағар майды үнемдеуге, автокөліктен шығатын зиянды газдар мен шу деңгейін азайтуға да елеулі ықпал етеді. Бұл экологиялық тұрғыдан да маңызды жетістік болып есептеледі.

Мамандардың бағалауынша, барлық жоспарланған жол жобаларын іске асыру кептелістер санын айтарлықтай қысқартады және қала бойынша жүру жайлылығын арттырады. Биылғы жылы Шымкент тарихындағы ең ауқымды жол салу науқаны жүргізілуде: жалпы 238 шақырым жаңа жол іске қосылуы тиіс. Осы цифрлар қала басшылығының тек сөз емес, іс жүзінде де нәтижеге бағытталғанын көрсетеді. Аксумбе жолының аяқталуы — осы үлкен ниеттің кішігірім, бірақ мәнді белесі. Алда тұрған ондаған жыл бойы бұл жол Шымкент тұрғындарына тәулік бойы қызмет ете бермек. Жаңа жол — жаңа мүмкіндіктер деп бекер айтылмаса керек.