Түркістанда 512 отбасы жаңа үйдің табалдырығын аттады

Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздер күні — 4 маусым 2026 жылы — Түркістан облысы үшін ерекше мереке болды. Бұл күні облыс орталығында 512 отбасы, яғни үш мыңнан астам қазақстандық, жаңа пәтерлерінің кілтін алды. «Жібек жолы» тұрғын үй кешенінде өткен салтанатты рәсімде Түркістан облысының әкімі Нұралхан Күшеров жаңа үй иелерімен бірге қуанышты сәтті бөлісті. Бұл оқиға жай ғана тұрғын үй беру рәсімі емес — мыңдаған жылдар бойы Ұлы Жібек жолының бойында орналасқан, тарихи маңызы зор бұл өңір үшін жаңа дәуірдің белгісі болды.
Түркістан облысының тұрғын үй мәселесі бірнеше онжылдық бойы күрделі болып келді. Облыстың демографиялық өсімі елдегі ең жоғары көрсеткіштердің бірінде қалып отыр, ал халықтың ұлғаюы мен урбанизация процесі тұрғын үйге деген сұранысты жыл өткен сайын арттырып келді. 2020 жылдардың басында облыс орталығындағы кезекте тұрған отбасылардың саны он мыңнан асып кеткен болатын. Әлеуметтік осал топтардың, көпбалалы отбасылардың, мүгедектігі бар азаматтардың тұрғын үй алу мәселесі аймақ үшін өткір әлеуметтік мәселеге айналды. Сол кезеңде облыс басшылығы жағдайды шешу үшін мемлекеттің қолдауымен жүйелі шаралар қолға алынды.
Облыс әкімі Нұралхан Күшеров рәсім барысында жаңа үй иелерін шын жүректен құттықтай отырып, бүгінгі сәттің тарихи маңызын атап өтті: «Барша сіздерді осы толқытарлық, қуанышты сәтпен шын жүректен құттықтаймын! Бұл — жүздеген отбасының арман-тілегі орындалған ерекше мереке. Қазақ халқы: «Үйі барда — дәулеті бар» деп бекер айтпаған. Шынында да, тұрғын үй — әр отбасының бақыты мен тұрақтылығының, рухани тыныштығының негізі. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелевич Токаев халықтың әл-ауқатын көтеруді және азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз етуді әрдайым басты міндет ретінде қарастырып келеді». Әкімнің бұл сөздері залда отырған жаңа үй иелерінде терең сезім туғызды. Жасы алпыстан асқан Зейнеп Мамытова деген кейуана: «Отыз жылдан астам кезекте тұрдым. Бүгін кілтті қолыма ұстай отырып, ана болғандай сезінемін» деп жылап жіберді.
«Жібек жолы» тұрғын үй кешенінде пәтер алғандардың арасында әлеуметтік осал санаттың өкілдері мен көпбалалы отбасылар ерекше орын алады. Бес, алты, тіпті сегіз баласымен коммуналдық пәтерлерде ғұмыр кешкен жанұялар, аз табысты еңбекшілер, мүгедектігі бар азаматтар — міне, осы адамдар бүгін жаңа өмірдің табалдырығын аттады. Он жетінші қабатта пәтер алған Асқар Бейсенов үш баласымен бір бөлмелі жалдамалы үйде тұрып келгенін айта отырып: «Балаларымның өз бөлмесі болады. Бұл менің үшін ең үлкен байлық», — деді. Мұндай тіршілік иелерінің қуанышы бүкіл мерекенің рухани өзегіне айналды.
Статистика тұрғысынан алғанда, облыстың тұрғын үй саласындағы жетістіктері айтарлықтай. Өткен жылы кезекте тұрғандарға 3 564 пәтер берілген болатын. Биылғы жылы бұл санды 2 292-ге жеткізу жоспарланып отыр. Сараптама деректеріне сүйенсек, Түркістан облысы соңғы бес жылда тұрғын үй құрылысы қарқыны бойынша Қазақстанның оңтүстік өңірлері арасында жетекші орынды иеленді. Жыл сайын пайдалануға берілетін тұрғын үй алаңы 2019 жылмен салыстырғанда екі есеге жуық өсті. Осы жетістік мемлекеттің «7-20-25», «Нұрлы жер» бағдарламалары мен «Отбасы банк» арқылы жүзеге асырылып жатқан жүйелі саясаттың жемісі деп бағалануда.
Тұрғын үй саласындағы маңызды институционалдық өзгеріс те биылғы жылдың ерекшелігіне айналды. 2025 жылдың мамыр айынан бастап күшіне енген тұрғын үй заңнамасына енгізілген өзгерістерге сәйкес, тұрғын үйге мұқтаж азаматтарды тіркеу, кезек жүргізу және тұрғын үйді бөлу функциялары «Отбасы банк» АҚ-на берілді. Бұл реформа тұрғын үй мәселесін шешудегі бюрократиялық кедергілерді азайтып, процесті ашық та ыңғайлы етпек. Мамандардың пікірінше, «Отбасы банк» цифрлық платформасы арқылы азаматтар өз кезегінің нақты орнын қашықтан бақылай алады, бұл жемқорлық тәуекелін де едәуір төмендетеді. Тұрғын үй саясаты саласының сарапшысы Ділнәр Сейткалиева: «Бұл реформа тұрғын үй бөлудің мөлдірлігін арттырып, азаматтардың сенімін нығайтады. Енді адамдар кезекте тұрғандар тізімін онлайн тексере алады, бұл жүйені ашық етеді», — деп бағалады.
Тарихи тұрғыдан қарасақ, Түркістан қаласы ерте орта ғасырлардан бастап Орта Азияның рухани және мәдени орталығы болып келді. Қожа Ахмет Ясауи кесенесі орналасқан бұл қала бүгінде Қазақстанның рухани астанасы ретінде де танылады. Осындай тарихи маңызы зор қалада жаңа тұрғын үй кешендерінің салынуы, мыңдаған отбасының лайықты баспанамен қамтамасыз етілуі — тарихи сабақтастықтың заманауи көрінісі. Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында Оңтүстік Қазақстанның ірі орталықтарында тұрғын үй жағдайы аса ауыр болды. Советтік мұраның тозған қорынан іс жүзінде шыға алмай жатқан осы өңір үшін бүгінгі жетістік — ұзақ жылдар бойы жүргізілген мемлекеттік саясаттың нақты нәтижесі.
Болашаққа болжам жасасақ, Түркістан облысының 2026–2030 жылдарға арналған тұрғын үй бағдарламасы аясында тағы да бірнеше мың отбасын баспанамен қамтамасыз ету жоспарланған. «Жібек жолы» кешені сияқты заманауи тұрғын үй нысандары ғана емес, жеке үй салушыларға арналған жер учаскелерін бөлу де жоспарда бар. Аналитиктердің болжамы бойынша, «Отбасы банк» реформасы мен тұрғын үй құрылысының жеделдетілуі 2030 жылға дейін облыс бойынша тұрғын үй кезегіндегілер санын елеулі азайтады. 4 маусым 2026 жылы 512 отбасының алған кілті — бұл жай ғана металл бұйым емес, жаңа өмірдің, баланың бақытты болашағының және еліміздің берік ертеңінің символы.