Шымкенттің 40 отбасы жаңа үйдің кілтін алды: Бақытты қадам, ұзақ жолдың аяғы

2026 жылдың 1 қыркүйегінде Шымкент қаласында тұрғын үй саясаты тарихындағы тағы бір елеулі оқиға болып өтті. Бүгін республикалық маңызы бар қаланың 40 отбасы жаңа пәтерлерінің кілтін қолына алды. Рәсімге қалаының әкімі Ғабит Сыздықбеков тікелей қатысып, жаңа тұрғындарды осы қуанышты сәттегі бақыттарымен ізгілікті тілектер айта отырып, жеке қутты болашты. Бұл кездесу тек символдық ғана емес — ондаған жылдар бойы баспанасыз өмір сүрген, кезекте ұзақ тұрған адамдар үшін бұл сәт шынайы жаңа өмірдің басы болды.
Жаңа пәтерлер «Асар-2» шағын ауданында орналасқан жаңа үйлерде берілді. Тұрғын үй басқармасының міндетін атқарушы басшысы Қопжан Тулебаевтың хабарлауынша, баспана «Отбасы банк» акционерлік қоғамының жеңілдікті несие бағдарламалары аясында ұсынылған. Бұл бағдарламалар төмен пайызбен, ұзақ мерзімге несие беру арқылы халықтың осал топтарына нарықтық бағадан едәуір төмен жағдайда тұрғын үй алуға мүмкіндік жасайды. «Отбасы банк» — Қазақстандағы тұрғын үй несиелеуінің флагманы ретінде жылдар бойы миллиондаған отбасының баспанасы мен тұрақты болашаққа деген үміттерінің символына айналған.
Жаңа тұрғындардың қатарында — жетім балалар, мүгедектер, көп балалы отбасылар, ерекше қажеттіліктері бар балаларды тәрбиелеп отырған ата-аналар және басқа да осал әлеуметтік топтар бар. Бұл адамдар жылдар бойы мемлекеттік тұрғын үй кезегінде тұрып, өз кезектерін асыға күтті. Олардың арасында ондаған жыл жалдамалы баспанада немесе туыстарының үйінде тіршілік еткендер де жеткілікті. Бүгінгі кілт тапсыру рәсімі — бұл жай ғана пәтер беру емес, бұл адамдық қадір-қасиетті қайтару, отбасылардың жеке кеңістігіне, тыныштығына және тұрақтылыққа деген құқығын мойындау.
«Мен бұл күнді тіпті армандауға да батпаппын» деді кілтін алғандардың бірі, үш баланы жалғыз тәрбиелеп отырған Гүлнар Әбенова. «Сегіз жыл кезекте тұрдым. Балаларым кішкентай бөлмеде ересек болды, оқуды да, ойнауды да бір жерде жасады. Енді өздерінің бөлмелері болады». Оның сөздері — аталмыш бағдарламаның тек статистикалық сан емес, нақты адам тағдырларын өзгерту қуатын бар екенін айғақтайды. Балаларын мүгедектігіне қарамастан тәрбиелеп отырған Мейрам Дүйсенов та жаңа пәтерін алғанын «Алла берген сынақтан кейінгі жарық» деп сипаттады.
Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы, халқы 1,2 миллионнан асатын мегаполис. Қала жылдан жылға өсіп, халқы ұлғайып келеді. Демографиялық өсім тұрғын үйге деген сұранысты күшейтуде. Статистикалық деректерге сүйенсек, қала тұрғындарының шамамен 15 пайызы тұрғын үй жағдайын жақсартуға мұқтаж. Ал осал топтар арасында бұл үлес бірнеше есе жоғары. Әкімдік мәліметтеріне қарағанда, 2025 жылы аяқталған жылда Шымкентте 200-ден астам отбасы жаңа баспанамен қамтамасыз етілген болса, 2026 жылы бұл санды 350-ге жеткізу жоспарланған. Бүгінгі 40 отбасы сол жолдың бастамасы болып табылады.
Бағдарламаның маңыздылығы тек сандармен ғана өлшенбейді. Тұрғын үй мәселесі — бұл кең ауқымды әлеуметтік мәселе. Зерттеулер дәлелдегендей, тұрақты баспанасы бар отбасыларда балалардың оқу үлгерімі жоғары, ата-аналарының психологиялық денсаулығы жақсы, ал жұмыссыздық деңгейі төмен болады. Яғни тұрғын үй — бұл тек физикалық қорғаныс қана емес, ол адамның потенциалын ашатын негіз. Осы тұрғыдан алғанда, мемлекеттің осал топтарға жеңілдікті баспана беруі — болашаққа жасалған ең тиімді инвестициялардың бірі.
Қазақстандық тұрғын үй саясатының тарихына үңілсек, жеңілдікті баспана бағдарламалары 2000 жылдардың басынан бері іске асырылып келеді. Алайда алғашқы жылдардағы бағдарламалар жеткіліксіз қаржыландырылу мен бюрократиялық кедергілерге тап болды. 2010 жылдардан бастап жүйе жетілдіріле бастады: «Нұрлы жер» бағдарламасы, кейін «Отбасы банк» арқылы іске асырылатын несие тетіктері халықтың неғұрлым кең тобын қамтыды. Бүгінгі «Асар-2» шағын ауданындағы үйлер сол ұзақ реформаның жемісі болып табылады. Мамандардың бағалауынша, 2020 жылдан бері жеңілдікті несие арқылы баспана алғандардың саны Шымкентте жалпы алғанда бірнеше мыңға жетіпті.
Болашаққа қарасақ, қалалық әкімдік 2026–2028 жылдар аралығында тұрғын үй бағдарламасын одан әрі кеңейту жоспарлап отыр. Жаңа шағын аудандарды салу, «Отбасы банк» жеңілдіктерін ұлғайту, сондай-ақ жергілікті бюджеттен бөлінетін тұрғын үй субсидияларын арттыру — осының бәрі жоспарда бар. Қаланың тұрғын үй басқармасы басшысының айтуынша, алдағы екі жылда кезектегі 600-ден астам отбасы баспанамен қамтамасыз етіледі. Бұл — нақты мақсат, нақты міндеттеме. Шымкент мысалы — бүкіл Қазақстанда тұрғын үй саясатын жетілдірудің үлгісі ретінде ел назарын аударуда. Бүгін «Асар-2»-де жанған жарық — бұл жай ғана жаңа үйдің шамы емес, жаңа өмірдің, жаңа мүмкіндіктердің алғашқы жарқылы.