Түркістан облысы елімізде бірінші болып жаңа маусымның астық орағын бастады

2026 жылдың 13 шілдесінде Түркістан облысының әкімі Нұралхан Күшеров Қазығұрт ауданына жұмыс сапарымен барып, «Үшбастау» өндірістік кооперативінің астық жинау науқанымен танысты. Дәл осы шаруашылықта биылғы маусымның бидай орағы ресми түрде ашылды. Бұл Түркістан облысының Қазақстандағы барлық өңірлердің ішінде жаңа астық маусымын бірінші болып бастауы — аймақтың аграрлық салада ел іші мойындаған көшбасшылығын тағы бір мәрте дәлелдеп берді.
Еліміздің оңтүстігінде орналасқан Түркістан облысы климаттық ерекшеліктеріне байланысты астық жинауды дәстүрлі түрде басқа аймақтарға қарағанда ерте бастайды. Жазы ыстық және ұзақ, күн сәулесі молынан түсетін бұл өңір бидай мен арпаны ерте пісіретін табиғи жағдайларға ие. Дегенмен, тек климат қана емес, соңғы жылдары енгізілген заманауи агротехнологиялар да облыстың ерте оракқа шығуын мүмкін еткен негізгі факторлар болып табылады. Аграршылар мен ғалымдар нөлдік топырақ өңдеу технологиясының өңір диқандары арасында кеңінен таралуын маусым ерте ашылуының маңызды себептерінің бірі деп санайды.
«Үшбастау» өндірістік кооперативі Қазығұрт ауданында жиырма бес жылдан астам уақыт бойы жемісті қызмет етіп келеді. Кооперативтің қазіргі меңгерушісі Арын Қалшабеков шаруашылықтың биылғы маусымдағы егін алқаптары туралы: «Биыл 700 гектарға бидай, 110 гектарға арпа, 150 гектарға сафлор және 60 гектарға жоңышқа егіп шықтық. Қазір суару жұмыстары жүруде — екі жаңбырлатқыш агрегат тоқтаусыз жұмыс істеп тұр, арпа егістерін суаруға кірістік. Мемлекет бізге қажетті жаңа техниканың барлығын берді, бүгінде кәсіпкерлерге ұсынылатын мемлекеттік қолдаудың ауқымы өте зор», — деп атап өтті. Шаруашылықта 2500 тонналық сыйымдылықтағы астық қоймасы, заманауи ауылшаруашылық техникалары мен комбайндар бар. Тұрақты жұмыспен 12 адам қамтамасыз етілген, маусымдық жұмыстарға қосымша 20 адам тартылады.
Кооперативтің ерекше мақтаныш тұтатын жетістігі — нөлдік топырақ өңдеу технологиясын кезең-кезеңімен игеруі болып табылады. Биыл бұл технология 600 гектар бидай алқабында қолданылуда. Ылғал үнемдеуші аталған тәсіл топырақтың құнарлылығын сақтап, суды тиімді пайдалануға және өнімділікті арттыруға мүмкіндік береді. Аграрлық саланың мамандары бұл технологияның маңыздылығын ерекше бағалайды. Түркістан аграрлық-техникалық университетінің доценті, агроном-ғалым Бахыт Ержанованың пікірінше, «нөлдік өңдеу технологиясы оңтүстік өңірдің табиғи жағдайларына өте сай келеді. Бұл тәсіл топырақтағы ылғалды 30-40 пайызға дейін тиімдірек сақтайды, бұл ауасы құрғақ Түркістан облысы үшін айрықша маңызды. Оның үстіне, жанармайға кететін шығындар мен жер жырту уақыты едәуір қысқарады».
Өңір әкімі Нұралхан Күшеров жұмыс сапары барысында шаруашылықтың ұйымдастырушылық деңгейімен, қолданылатын агротехнологиялармен егжей-тегжейлі танысты. Сонымен қатар ол Қазығұрт ауданында өндірілген өнімдердің көрмесіне барып, жергілікті ауылшаруашылығы тауарын өндірушілермен және кәсіпкерлермен кездесті. Кездесу барысында аймақтың аграрлық саласының даму көрсеткіштері, жүзеге асырылып жатқан инвестициялық жобалар және алдағы кезеңнің жоспарлары баяндалды. Облыс басшысы: «Мемлекет басшысы ауыл шаруашылығын диверсификациялап, терең өңдеуді басымдыққа айналдыруды тапсырды. Біз осы бағытта жұмысты күшейтіп отырмыз. Мемлекеттік қолдауды тиімді пайдаланып, жаңа технологияларды батыл енгізу қажет. Ізденіс, еңбек және өзгеріс керек. Осыған байланысты ауыл шаруашылығы мамандарына үлкен жауапкершілік жүктеледі. Жұмыстарыңызда жетістіктер тілеймін», — деп өз сөзін аяқтады.
Облыстың аграрлық саладағы серпілісі биылғы оракпен ғана шектелмейді — соңғы сегіз жылда өңірдің жиынтық ауылшаруашылық өнімінің көлемі екі еседен астам ұлғайды. Осы кезеңде агроөнеркәсіптік кешенге шамамен бір триллион теңге инвестиция тартылды. Биыл ауылшаруашылық дақылдарының егіс алаңы 919 мың гектардан асты. Қазіргі таңда Түркістан облысы ауылшаруашылық өнімін өндіру көлемі жағынан елімізде көш бастауын жалғастырып отыр. Сарапшылар бұл нәтижелер кездейсоқтық емес, ол жылдар бойғы жүйелі инвестиция мен технологиялық жаңару саясатының жемісі екенін атап айтады.
Астық жинау науқанының басталуы өңір диқандары арасында жоғары рухани көтеріліс туғызды. Қазығұрт ауданының тұрғыны, отыз жылдық тәжірибесі бар егінші Серік Дүйсебеков: «Биыл өнім жақсы болады деген үміт зор. Ауа-райы қолайлы болды, техниканы дер кезінде алдық, қолдау жеткілікті. Мемлекеттің ауыл шаруашылығына жасап жатқан қамқорлығын көріп отырмыз, енді бізге де өз үлесімізді сапалы атқару міндеті жатыр», — деді. Осы пікір Түркістан облысының ауыл тұрғындарының көпшілігі ортақтасатын сезімді дәл жеткізеді — мемлекет пен диқанның ынтымақтасқан еңбегі ғана шын мәніндегі нәтиже береді.
Астық жинау науқаны Түркістан облысында жалғасуда. Алдағы аптаны да жергілікті ауылшаруашылығы саласының мамандары белсенді жинау мерзімі ретінде белгілеп отыр. Ел бойынша бірінші болып оракқа шыққан бұл өңір жаңа маусымды да жоғары нәтижемен аяқтауға бекем ниеттенген. Отандық аграрлық сараптамашылар Түркістан облысының бидай жинауда ерте бастауы бүкіл еліміздің астық нарығына оң ықпал ететінін, маусымдық баға тербелісін тұрақтандыруға үлес қосатынын алға тартады. Сөйтіп, оңтүстіктің ертерек пісетін өнімі — тек жергілікті жетістік емес, жалпы ұлттық аграрлық стратегияның бір маңызды тетігіне айналып отыр.