Шымкентте 30 отбасы жаңа баспанасының иесі атанды: мемлекеттік бағдарлама жемісін бере бастады

25 қыркүйек 2026 жылы Шымкент қаласында тағы бір қуанышты оқиға орын алды: 30 отбасы жаңа пәтерлердің заңды иесіне айналды. Салтанатты кілт тапсыру рәсіміне қала әкімі Ғабит Сыздықбеков жеке өзі қатысып, жаңа үй иелерін шын жүректен құттықтады. Бұл оқиға — Қазақстанда жылдар бойы жалғасып келе жатқан мемлекеттік тұрғын үй бағдарламасының тағы бір нақты жемісі, тұрғындардың баспана мәселесін шешуге мемлекеттің деген ерік-жігерінің айқын дәлелі.
Жалға берілетін үйлер Қайтпас шағынауданында, ал несиелік үйлер Асар-2 шағынауданында орналасқан. Екі нысан да заманауи құрылыс нормалары мен сапа талаптарына толық сәйкес салынып, тұрғындарға пайдалануға берілді. Пәтерге ие болғандар арасында көп балалы және толық емес отбасылар, мүмкіндігі шектеулі азаматтар, жетім балалар, сондай-ақ бюджеттік ұйымдар қызметкерлері бар. Яғни мемлекет ең алдымен қоғамның осал топтарын, әлеуметтік жағдайы ауыр азаматтарды қолдауды мақсат тұтқан.
Баспаналар «Отбасы банк» АҚ-ның «2-10-20» және «5-10-20» жеңілдетілген ипотекалық бағдарламалары арқылы берілді. Аталған бағдарламалар бойынша азаматтар жылдық 2 немесе 5 пайыздық төмен сыйақы мөлшерімен, 10 пайыз бастапқы жарна төлеп, 20 жылға дейінгі мерзімде пәтер ала алады. Бұл шарттар нарықтық ипотекамен салыстырғанда аса тиімді: коммерциялық банктердегі орташа сыйақы мөлшері 14–18 пайыз аралығында болатынын ескерсек, мемлекеттік бағдарламаның қолжетімділігі анық байқалады. «Отбасы банк» Қазақстан бойынша соңғы үш жылда 120 мыңнан астам отбасыға тұрғын үй сатып алуға мүмкіндік жасады деген деректер баршаға мәлім.
Шымкент — елдің оңтүстік өңіріндегі ең ірі қала, халық саны жылдан-жылға өсіп, бүгінде 1,2 миллионнан асып отыр. Қалаға ауылдан және басқа өңірлерден көшіп келушілердің ағыны тұрғын үй нарығына үнемі қысым жасайды. Мамандардың бағалауынша, Шымкентте бүгінде кемінде 80 мың отбасы баспана жағдайын жақсартуды қажет етеді. Осы жағдайда мемлекеттік бағдарламалардың маңызы өте зор.
Қала әкімі Ғабит Сыздықбеков салтанатты рәсімде сөйлеген сөзінде: «Баспана — бұл тек қана төбе емес, бұл отбасының болашағы, балалардың еркін өсіп-өнуі үшін жағдай. Біз Мемлекет басшысының тапсырмасын орындай отырып, Шымкенттің әрбір отбасысы лайықты тұрмыс жағдайына ие болуы үшін жұмысымызды тоқтатпаймыз» — деп атап өтті. Оның сөзінше, биыл Шымкентте мемлекеттік бағдарламалар аясында жалпы 500-ден астам отбасы жаңа пәтер алуы жоспарланған.
Жаңа пәтер алған отбасылардың бірі — үш баланы тәрбиелеп отырған жалғызбасты ана Айгүл Сейткали. Ол: «Бес жыл бойы кезекте тұрдым. Бұл күнді асыға күтіп, үмітімді үзбедім. Балаларым енді өз бөлмелерінде ұйықтайды — бұл мен үшін ең үлкен бақыт» — деп ризашылығын жасырмады. Оның сезімі — мыңдаған кезекшілердің арманын жеткізетін жалпы үн.
Тұрғын үй саясаты тарихына үңілсек, Қазақстан 2003 жылдан бастап мемлекеттік тұрғын үй бағдарламаларын жүйелі жүргізіп келеді. 2020 жылы «Нұрлы жер» бағдарламасы жаңа серпін алып, «Отбасы банк» арқылы жеңілдетілген ипотека кеңінен қолға алынды. Содан бері ел бойынша жүздеген мың отбасы осы бағдарламалардан пайда көрді. Шымкент осы бағытта жылдамдату қарқынымен жұмыс жүргізіп отырған қалалардың бірі екендігі назар аудартады.
Сарапшылардың пікірінше, мұндай бағдарламалардың жалғасуы экономикалық тұрғыдан да тиімді. Тұрғын үй құрылысының белсенділенуі жұмыс орындарын тудырады, материалдар өнеркәсібін дамытады, өңірлік бюджетке түсетін салықтық кірісті арттырады. Қазақстан Ұлттық экономика министрлігінің деректері бойынша, тұрғын үй секторы ЖІӨ-нің шамамен 6–8 пайызын құрайды. Демек, мемлекеттік инвестиция тек әлеуметтік міндетті орындап қана қоймай, экономиканың тұтас буынын жандандырады.
Қала сәулетшісі Бахыт Дүйсенов жаңа шағынаудандардың инфрақұрылымдық жабдықталуына да тоқталды: «Қайтпас пен Асар-2 шағынаудандарында тек үйлер емес, балабақшалар, мектептер, жасыл аймақтар да жоспарлануда. Бүгінгі тұрғын үй — болашақтың толыққанды қалалық ортасының бастауы». Расында, заманауи тұрғын үй саясаты жеке пәтер беруден шығып, тұтас микроқоғамды қалыптастыруды мақсат тұтады.
Алдағы перспективаға қарасақ, Шымкент әкімдігі 2027 жылға дейін тағы 2 000-нан астам отбасыны мемлекеттік бағдарламалар арқылы баспанамен қамту жоспарын алға қойған. Бұл үшін жаңа тұрғын үй алаңдары белгіленіп, құрылыс компанияларымен келісімшарттар жасалуда. Мемлекет басшысының тапсырмасы аясында жалға берілетін үйлер қорын ұлғайту, ипотека бағдарламаларының шарттарын жеңілдету және кезек жүйесінің ашықтығын арттыру міндеттері де кезекте тұр.
25 қыркүйек 2026 жылғы кілт тапсыру рәсімі — Шымкент тарихындағы тағы бір маңызды белес. Ол — мемлекеттің халқына деген міндеттемесінің тірі куәсі. 30 жаңа пәтер, 30 отбасының жаңа өмірі — бұл сан аз болып көрінуі мүмкін, алайда олардың артында баспана деп жылдар бойы арман еткен нақты адамдардың тағдыры тұр. Қазақстан баспана мәселесін шешу жолындағы жұмысын жалғастыра бермек, ал Шымкент бұл бағытта елдің оңтүстік қақпасы ретінде өз үлесін қосып келеді.