Тіленшин көшесіндегі теміржол өткелі: жаңа дәуірдің бастауы

Қала инфрақұрылымын жаңғырту жолындағы ірі жобалардың бірі — Тіленшин көшесіндегі теміржол өткелінің құрылысы — бүгінгі күні қызу қарқынмен жүргізілуде. 30 қыркүйек 2026 жылы объектідегі жұмыстар барынша белсенді кезеңіне жетті: мердігерлік ұйымдардың жүздеген жұмысшылары тәулік бойы үздіксіз еңбек етіп жатыр. Бұл жоба тек қана жол-көлік мәселесін шешіп қоймайды, сонымен бірге аймақтың экономикалық дамуына, тұрғындардың өмір сапасына және теміржол инфрақұрылымын жүйелі жетілдіруге ықпал ететін стратегиялық маңызы зор бастама болып табылады.
Тіленшин көшесі ондаған жылдар бойы қаланың ең тығырықты бөліктерінің бірі болып саналып келді. Теміржол бөлген екі аудан арасында ыңғайлы өтпе жолдың болмауы жергілікті тұрғындарға орасан зор қолайсыздық туғызды. Жүргізушілер баламалы маршруттарды іздеуге мәжбүр болып, қосымша уақыт пен жанармай шығындап, күнделікті сапарларын ұзартты. Жаяу жүргіншілер болса өз жандарын қауіпке тігіп, теміржол рельстерін заңсыз кесіп өтуге тырысты. Статистикалық деректерге сүйенсек, тек соңғы бес жылдың өзінде осы учаскеде жол-көлік оқиғасына байланысты бірнеше адам зардап шеккен, ал теміржол жолында рұқсат етілмеген өтпе жайлы хабарламалар жүздеп есептелген.
Жобаның тарихы да оңай болған жоқ. Өткел салу идеясы алғаш рет 2018 жылы қала мәслихатының отырысында көтерілген болатын. Алайда қаржыландыру мәселесі, жобалық-сметалық құжаттаманы келісу кезіндегі бюрократиялық кедергілер және пандемия кезеңінің экономикалық шектеулері жоспарды бірнеше рет ерте жылжытуға мәжбүр етті. Ақырында 2025 жылдың соңында мемлекет тарапынан толыққанды қаржыландыру бөлінді, тендер жеңімпазы анықталды және бекітілген мерзімдерде жұмысқа кіріскен мердігерлік ұйым объектіге техника мен мамандарын шоғырландыра бастады. Биылғы жылдың басынан бері жер қазу, іргетас дайындау және тіреу конструкцияларын орнату жұмыстары кезең-кезеңімен жүзеге асырылып келеді.
Жобаның техникалық параметрлері де назар аударарлық. Өткелдің жалпы ұзындығы 480 метрді, ені — 14 метрді құрайды. Конструкцияда екі бағытты автомобиль жолы, жаяу жүргіншілерге арналған жеке тротуар және велосипед жолағы қарастырылған. Сонымен қатар мүмкіндіктері шектеулі азаматтарға ыңғайлы болуы үшін арнайы пандустар мен лифт жүйесі де жобаға енгізілген. Жалпы құрылысқа бөлінген қаражат — 4,7 миллиард теңге, бұл соманың 60 пайызы республикалық бюджеттен, қалған бөлігі өңірлік қаражаттан жабылатын болды. Жобалық мерзім бойынша өткелді 2027 жылдың екінші тоқсанында пайдалануға беру жоспарланған.
Жобаны жетекшілеп отырған инженер Серік Мәмбетов объектінің ағымдағы жай-күйін сипаттай келіп: «Қазіргі уақытта жұмыстар жоспарлы кестеге сәйкес немесе тіпті алда жүріп отыр. Іргетастың 70 пайызы аяқталды, тіреу бағандарын орнату басталды. Технологиялық тізбекке сай барлық процестер бір мезгілде бірнеше учаскеде жүргізілуде. Командамыз мерзімді сақтауды өзінің басты міндеті деп санайды», — деді. Қала әкімдігінің инфрақұрылым бөлімінің басшысы Айгүл Нұрлановна Жақсыбекова да жуырда өткел объектісіне тексеру барып, жұмыстың сапасына және қауіпсіздік нормаларының сақталуына оң баға берді.
Жергілікті тұрғындар өз кезегінде бұл жобаға зор үмітпен қарайды. Тіленшин көшесінде он жылдан аса тұратын зейнеткер Бейбіт Дүйсенбаев: «Таңертең ертемен жұмысқа шыққан балаларымыз рельсті айналып өтіп, жарты сағат қосымша уақыт жоғалтатын. Өткел болса, бәрі оңайланады, қауіп те азаяды», — деп ризашылығын білдірді. Жасы ұлғайған тұрғындар мен мектеп оқушылары үшін бұл инфрақұрылымдық жоба шынымен де аса маңызды. Тұрғындар арасында жүргізілген сауалнама деректеріне сүйенсек, респонденттердің 87 пайызы өткелдің пайдалануға берілуін аймақ үшін ең өзекті мәселелердің шешімі ретінде бағалаған.
Бұл жоба жалпы Қазақстанның теміржол инфрақұрылымын дамыту тұрғысынан да символдық маңыз алады. Соңғы бес жыл ішінде елімізде ондаған теміржол өткелдері мен астыңғы жолдар салынды немесе жаңғыртылды. Мамандар айтуынша, заманауи өткелдер жол-көлік оқиғаларын орта есеппен 40 пайызға, ал тасымалдаудың жалпы уақытын 20–25 пайызға дейін қысқартатынын тәжірибе дәлелдеп отыр. Бұл ретте Тіленшин көшесіндегі жоба болашақта жергілікті деңгейде ұқсас шешімдер қабылдаудың үлгісі бола алады.
Сарапшылар жобаның аяқталуы маңайдағы жылжымайтын мүлік нарығына да оң ықпал ететінін болжайды. Транспорт қолжетімділігінің артуы нәтижесінде екі аудан арасындағы коммерциялық белсенділіктің жандануы, шағын бизнестің дамуы және жаңа инвестициялардың тартылуы күтіледі. Экономист Нұрлан Сейтқалиев бұл туралы: «Инфрақұрылымға салынған әрбір теңге болашақта бірнеше есе артық қайтарым береді. Өткел — бұл тек жол ғана емес, бүкіл аудандар арасындағы экономикалық байланыстың жаңа арнасы», — деп атап өтті.
Тіленшин көшесіндегі теміржол өткелінің құрылысы — ауқымды да, маңызды да жоба. Оның аяқталуы жергілікті тұрғындардың күнделікті өмірін жеңілдетіп қана қоймай, қала дамуының жаңа бетін ашады. Бұл — болашақ үшін салынған инфрақұрылым, бүгінгі буынның ертеңгі ұрпаққа сыйы.