Шымкентте жылу маусымына дайындық: газ қауіпсіздігі бірінші орынға шықты

3 қазан 2026 жыл. Шымкент қаласының Газ-техникалық қызметі КММ-нің мекемесінде маңызды жұмыс отырысы өтті. Қала тұрғын үй басқармасының басшысы міндетін атқарушы Көпжан Кенжеханұлы мен Газ-техникалық қызметінің басшысы, мекеме қызметкерлері бірлесе отырып, алдағы жылу маусымына дайындық мәселесін кеңінен талқылады. Кездесудің басты мақсаты — қыс мезгілі алдында газ жабдықтарының қауіпсіздігін қамтамасыз ету, тұрғындар арасында профилактикалық жұмыстарды күшейту және мүмкін болар апаттардың алдын алу болды.
Жыл сайын қазан айының басынан бастап Қазақстанның оңтүстік өңірлері, соның ішінде Шымкент қаласы жылу маусымына белсенді дайындық жүргізеді. Халық санының 1 миллионнан астам болуы, жылдам урбанизация қарқыны және ескі тұрғын үй қорының едәуір бөлігінің сақталып отыруы — бұның барлығы газ желілерінің техникалық жай-күйіне ерекше назар аударуды талап етеді. Статистикалық деректерге сүйенсек, Қазақстанда жыл сайын газдан улану, газ жарылысы немесе өрт нәтижесінде жүздеген адам зардап шегеді, ал оқиғалардың басым бөлігі желтоқсан — ақпан айларында, яғни суық мезгілдің шырқау шегінде тіркеледі. Дәл осы себеппен қазан айы профилактикалық жұмыстар үшін стратегиялық маңызы зор кезең болып табылады.
Жиында талқыланған негізгі мәселелер бірнеше бағытты қамтыды. Газбен жабдықтау жүйелерінің қауіпсіз пайдаланылуын қамтамасыз ету, газ тұтыну жүйелеріндегі ақаулардың алдын алу, мұржалар мен желдету арналарының жарамдылығын тексеру жұмыстарын жан-жақты пысықтауға баса назар аударылды. Газ-техникалық қызметінің бас маманы Берік Сейітов өз сөзінде: «Біздің қызметкерлеріміз биылғы жылы мыңнан астам пәтерде алдын ала тексеру жүргіздік. Анықталған ақаулардың 30 пайызы дереу жою қажет ететін техникалық бұзушылықтар болды. Бұл — өте жоғары көрсеткіш, сондықтан жұртшылықтың назарын осы мәселеге аудару аса маңызды», — деді.
Кездесу барысында Тұрғын үй басқармасының басшысы м.а. Көпжан Кенжеханұлы қызметкерлерге нақты тапсырмалар берді. Анықталған кемшіліктерді жою бойынша тиісті шаралар қабылдау, қауіпсіздік талаптарын бұзу фактілерінің алдын алу және халықпен ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүйелі жүргізу міндеттері алдыңғы орынға қойылды. «Газ қауіпсіздігі — бұл тек техникалық мәселе ғана емес, ол — адам өмірі мен денсаулығын қорғаудың тікелей кепілі. Біз тұрғындардың ұйқыда жатып газдан улануы немесе жарылыс апатына ұшырауы сияқты трагедияларды жол бермеуіміз тиіс», — деп атап өтті Кенжеханұлы.
Тарихи тұрғыдан алғанда, Шымкент қаласы газификациялану деңгейі жоғары қалалардың бірі болып саналады. 1970–80 жылдардан бастап салынған ескі тұрғын үй кешендерінің газ желілері бүгінгі таңда қомақты жөндеуді қажет етеді. Мамандардың бағалауынша, қалада пайдаланылатын газ жабдықтарының 15–20 пайызы нормативтік қызмет мерзімін өтеп кеткен. Осы жағдай жылу маусымдарында, газ тұтыну шарықтап, желілерге жүктеме артқан кезде, апат қаупін бірнеше есе арттырады. 2022 жылы Шымкенттің Әл-Фараби ауданында болған газ жарылысы оқиғасы — тиісті қадағалаудың жетіспеушілігінен болатын ауыр зардаптардың ашық мысалы.
Жұртшылық арасындағы профилактикалық жұмыстарды күшейту мақсатында Газ-техникалық қызметі осы жылы жаңа бірнеше бастамаларды жүзеге асырмақ. Атап айтқанда, әр үйдің кіреберісіне газ қауіпсіздігі бойынша ақпараттық парақшалар ілінеді, тұрғын үй кооперативтерімен бірлескен дәрістер мен семинарлар ұйымдастырылады, сондай-ақ қарттар мен жалғызбасты адамдар тұратын пәтерлер мен үйлерге кезектен тыс техникалық тексерулер жүргізіледі. Қала тұрғындары да осы бастамаларды қолдаумен бірге, мамандарды үйіне еркін кіргізу, ақаулар туралы дереу хабарлау сияқты белсенді ынтымақтастық таныту керектігіне баса назар аударылды.
Отырысқа қатысқан тұрғын үй басқармасының маманы Айгүл Нұрмаханова халыққа арнайы үндеу жасады: «Күнделікті тұрмыста пайдаланатын газ плитасы немесе қазандық — бұлар өте ыңғайлы, бірақ сонымен бірге қатер төндіре алатын жабдықтар. Газ иісі сезілсе, дереу пешті өшіріп, терезе-есікті ашып желдетіңіз және 1404 авариялық нөміріне хабарласыңыз. Өз бетінше жөндеуге тырыспаңыз, бұл өмірге қауіп туғызады». Маманның сөздері бос ескерту емес — жыл сайын елімізде ондаған адам осындай алдын алуға болатын жағдайларда қаза тауып жатыр.
Жылу маусымы қарсаңындағы бұл жұмыс отырысы Шымкент қалалық әкімдігінің газ қауіпсіздігіне деген жүйелі назарын тағы бір мәрте айқындап берді. Болашақта жоспарланған шаралардың ішінде газ жабдықтарын цифрлық мониторинг жүйесіне қосу, ескірген құбырларды кезең-кезеңімен алмастыру, тұрғындар үшін 24 сағаттық ақпараттық қызмет желісін жандандыру мәселелері де орын алған. Жауапты мамандардың есебінше, аталған шаралар толық жүзеге асқан жағдайда газбен байланысты апат жағдайларының саны 40–50 пайызға азаюы мүмкін. Сарапшылар бұл бағдарламаның Оңтүстік Қазақстан аймағы үшін ғана емес, бүкіл республика үшін үлгілік тәжірибеге айналу мүмкіндігін жоғары бағалайды. Ең бастысы — мемлекеттік органдар мен тұрғындардың өзара жауапкершілігі арқылы ғана газ қауіпсіздігін толыққанды қамтамасыз ету мүмкін болатынын бұл жиын тағы да дәлелдеді.