Шымкент жылу желілері тексерілді: қыс маусымына дайындық үстінде

Шымкент қаласының әкімдігі 11 қыркүйек 2026 жылы қала бойынша жылу желілерінің техникалық жай-күйіне кешенді мониторинг жүргізді. Тексеру барысында маман топтары негізгі тарату тораптарын, сорғы станцияларын және тұрғын үй кешендеріне апаратын құбыр желілерін толық қамтыды. Бұл шара Қазақстанның оңтүстік өңірінде жыл сайын өткізілетін жылу маусымына дайындық жұмыстарының аясында іске асырылды.
Шымкент — халқы миллионнан асатын Қазақстанның үшінші мегаполисі. Тез өсіп келе жатқан бұл қалада жылу жүйесінің тиімді жұмыс атқаруы жүздеген мың тұрғынның тіршілігіне тікелей ықпал етеді. Соңғы жылдардағы деректерге сүйенсек, қалада 400-ден астам көппәтерлі тұрғын үй жылу желісіне қосылған, ал желінің жалпы ұзындығы 600 шақырымнан асады. Осынша ауқымды инфрақұрылымды уақтылы тексеріп, алдын ала жөндеу жұмыстарын жүргізу — маусымдық апаттардың алдын алудың басты кепілі.
Қала әкімінің орынбасары Бауыржан Сейтқали мониторинг нәтижелері туралы баспасөз өкілдеріне мәлімет бере отырып, жүргізілген жұмыстардың маңыздылығын атап өтті. «Біз бүгін желілердің жалпы техникалық жағдайын бағалап, ықтимал ақаулы учаскелерді анықтадық. Тексерілген нысандардың басым бөлігі жылу маусымына дайын деп танылды, алайда бірқатар нүктеде алдын ала жөндеу жұмыстары талап етіледі», — деді ол. Сейтқалидің айтуынша, барлық мәселелі учаскелерде жұмыс қараша айының басына дейін аяқталуы тиіс. Осылайша қала тұрғындары жылу маусымы басталғаннан бастап үздіксіз жылумен қамтамасыз етіледі.
«Шымкент жылу желілері» акционерлік қоғамының бас инженері Серік Омаров мониторинг нәтижелерін талдай келе, желінің тозу деңгейі туралы нақты цифрларды келтірді. «Жалпы желінің тозу деңгейі орта есеппен 38 пайызды құрайды. Бұл Қазақстанның көптеген қалаларымен салыстырғанда қолайлы көрсеткіш. Дегенмен жекелеген ескі аудандарда, атап айтқанда Әл-Фараби және Еңбекші шағын аудандарында тозу деңгейі 60 пайыздан асып кетеді. Осы учаскелерді бірінші кезекте жөндеу кестеге алынды», — деп түсіндірді ол. Бас инженер сондай-ақ алдағы маусымда жылу желілерін реконструкциялауға бюджеттен 2,3 миллиард теңге қарастырылғанын хабарлады.
Тұрғын үй мен коммуналдық шаруашылық саласының тәуелсіз сарапшысы, «Қала инфрақұрылымы» зерттеу орталығының директоры Айгүл Нұрланова жылу желілеріне жүргізілетін профилактикалық тексерулердің маңыздылығын жеке тұрғыдан бағалады. «Статистика дәлелдейді: жылу маусымы алдында кешенді мониторинг жүргізілген жылдары апатты жарылыстар саны орта есеппен 40–45 пайызға азаяды. Шымкент соңғы үш жылда осы тәжірибені тұрақты түрде қолданып келеді және нәтиже өзін ақтап отыр», — деді сарапшы. Нұрланованың пікірінше, болашақта жылу желілерін цифрлық диспетчерлеу жүйесіне толық ауыстыру ықтимал апаттардың алдын алуды одан да тиімді ете түседі.
Шымкент тұрғындарының жылу маусымына дайындық мәселесіне қызығушылығы жыл санап артып келеді. Қала форумдары мен әлеуметтік желілерде жасаған сауалнамалар тұрғындардың 70 пайызынан астамының жылу берілуінің уақтылылығы мен сапасын коммуналдық қызметтер арасында бірінші орынға қоятынын көрсетеді. Кейінгі жылдарда жылу маусымының ашылуымен байланысты шағымдар 2023 жылмен салыстырғанда 2025 жылы 30 пайызға қысқарды. Бұл жылу желілерінің жай-күйіне жүргізілетін мониторинг пен алдын ала жөндеу жұмыстарының нақты нәтиже беретінін дәлелдейді. Жергілікті тұрғынддар бұл жұмысты жалпы оң қабылдай отырып, ашықтықтың арта түсуін талап етеді. «Бізге маусым сайын ақпарат беріп отырса болғаны. Жылу нашар болса да — себебін түсінсек, шыдауға болады. Ал білмей отырған кезде ғана ашуланасың», — деп атап өтті Еңбекші ауданының тұрғыны Гүлнар Байжанова.
Тарихи тұрғыдан алғанда, Шымкент жылу жүйесінің ірі апаттарды бастан кешірген кездері де болды. 2018 жылы қыстың ең суық кезеңінде орталық ауданда болған жарылыс нәтижесінде 12 мың тұрғын бірнеше күн бойы жылусыз қалып, зор наразылық тудырған. Дәл сол оқиға жылу желілерін жүйелі тексеру мен алдын ала жөндеудің маңыздылығын түбегейлі ұғындырды. Содан бері қала жыл сайын маусым алдындағы мониторинг жүргізуді міндетті тәртіпке айналдырды. Осы жылдар ішіндегі жинақталған тәжірибе мен инвестициялар бүгінгі жылу желілерінің жай-күйінің айтарлықтай жақсарғанын растайды. Шымкент тәжірибесі Қазақстанның басқа өңірлері үшін де үлгі ретінде қарастырылуда: Түркістан облысы мен Жамбыл облысы жылу инфрақұрылымын тексерудің ұқсас жүйелерін енгізу жолында осы қалының озық практикасына жүгінуде.
Алдағы күндері мониторинг нәтижелері бойынша жасалған қорытынды есеп қала мәслихатының отырысына шығарылады. Тексеріс барысында анықталған барлық ақаулы учаскелер бойынша жөндеу мерзімдері мен жауапты ұйымдар белгіленіп, бақылауға алынатын болады. Жылу маусымының ресми ашылу күні ретінде 1 қазан белгіленген. Қала әкімдігі тұрғындарға уақтылы жылу беріп, алдыңғы жылдардың оң нәтижесін бекіту міндетін алдына қойып отыр. Шымкенттіктер де осы уәдені күтумен қарсы алуда.