Шымкентте газ берілісі тоқтатылды: тұрғындар не білуі керек?

8 қазан 2026 жылы Шымкент қаласының бірнеше ауданында таңғы сағат алтыдан бастап газ берілісі уақытша тоқтатылды. Аталмыш шектеу кешкі сағат жиырмаға дейін созылды. Бұл оқиға қаланың инфрақұрылымдық дамуымен тікелей байланысты болып, тұрғындар арасында үлкен резонанс тудырды.
Газды өшірудің негізгі себебі — Алматы тас жолы бойындағы Асар-2 шағын ауданы аймағында диаметрі 315 миллиметрлік жерасты полиэтилен жоғары қысымды газ құбырына қосу жұмыстарын жүргізу болып табылды. «QAZAQGAZ AIMAQ» компаниясының мамандары ірі көлемдегі жұмысты бір жұмыс күні ішінде аяқтауды жоспарлады. Компания өкілі Серік Байжанов журналистерге берген сұхбатында: «Бұл жұмыстар қаланың газ жүйесін жаңартудың маңызды кезеңі болып табылады. Біз тұрғындарға туындаған қолайсыздық үшін кешірім сұраймыз және барлық жұмыстарды мүмкіндігінше жылдам, кәсіби деңгейде орындауға міндеттіміз», — деді.
Газ берілісі тоқтатылған аймақтар тізімі едәуір кең болды. Асар шағын ауданындағы Алакөл, Тассауыт, Ақпан, Құмжиек, Шежіре, Құмауыл, Қылыш, Сарыбұлақ көшелері, сондай-ақ Нұрлыкеш көшесіндегі бірнеше үй нөмірлері, Жейхун көшесіндегі тұрғын үйлер мен Ақжайық тұрғын алабының бір бөлігі осы шектеу аясына кірді. Жалпы алғанда, газ берілісі тоқтатылған аймақта 46 көпқабатты тұрғын үй, яғни 1 733 пәтер, 1 788 жеке тұрғын үй және сегіз өнеркәсіп кәсіпорны орналасқан. Бұл цифрлар аталмыш оқиғаның ауқымы қаншалықты үлкен екенін айқын аңғартады.
Шымкент — Қазақстанның оңтүстіктегі ірі мегаполисі және халқы жыл санап өсіп келе жатқан жас қала. Соңғы он жыл ішінде қаланың халқы елеулі түрде өсіп, бүгінде екі миллионнан асып кетті. Мұндай жедел урбанизация жағдайында газ, су, электр сияқты маңызды инфрақұрылымды жаңарту — уақыт талабынан туындаған қажеттілік. Алайда кез келген жаңарту жұмысы міндетті түрде тұрғындардың тұрмыстық жайлылығына уақытша ауыртпалық түсіретінін де жоққа шығаруға болмайды. Қала энергетикасы саласының сарапшысы Гүлнар Сейткалиева бұл тақырыпта пікірін ашық білдірді: «Шымкент секілді жылдам өсіп жатқан қалада инфрақұрылымды жаңарту үздіксіз жүріп отыруы тиіс. Жоғары қысымды жаңа газ желілерін тарту — тұрғындарды алдағы онжылдықтарда сапалы газбен қамтамасыз ету үшін міндетті шара», — деп атап өтті ол.
Тұрғындардың реакциясы екіге жарылды. Бір жағынан, газдың бірнеше сағатқа өшірілуі, әсіресе балалары бар отбасылар үшін, айтарлықтай қолайсыздық туғызды. Асар шағын ауданының тұрғыны Айгүл Нұрмағамбетова: «Таңертең тамақ пісіре алмадық, балаларды мектепке асығыс аттандырдық. Жақсысы, бұл бір күнге ғана болды», — деп жайын баяндады. Екінші жағынан, ұзақмерзімді инфрақұрылым жаңартуының қажеттілігін түсінетін тұрғындар да аз емес еді. Жергілікті белсенді Дамир Қасымов: «Мен осы ауданда жиырма жылдан бері тұрамын. Газ желілері ескірген, жаңарту керек болған. Бір күн шыдаймыз — болашақта жақсы болу үшін», — деді.
Газ берілісінің уақытша тоқтатылуы тек тұрмыстық ғана емес, аздаған өнеркәсіптік ауыртпалықты да туғызды. Аймақта орналасқан сегіз өнеркәсіп кәсіпорны жұмысын ішінара шектеуге немесе уақытша тоқтатуға мәжбүр болды. Оңтүстік Қазақстандағы кәсіпкерлер қауымдастығының өкілі Нұрлан Әбдіқалықов бұл жайлы: «Бір күндік тоқтату, әрине, шығынды, бірақ орнына орасан зор инфрақұрылымдық жаңарту алып отырмыз. Кәсіпкерлер де мұндай жағдайларда шыдамдылық танытуы керек», — деп мәлімдеді.
Қазақстанда газ берілісін уақытша тоқтату — жиі кездесетін, бірақ әрқашан дұрыс жоспарлануды талап ететін процедура. Ел бойынша газ желілерінің жалпы ұзындығы жүздеген мың шақырымды құрайды, олардың едәуір бөлігі кеңес дәуірінде тартылған ескі желілерден тұрады. «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясының есептеріне сәйкес, елдегі газ желілерінің шамамен 30–40 пайызы жаңартуды қажет етеді. Сондықтан Шымкенттегі бүгінгі жұмыс жалпыұлттық жаңарту бағдарламасының бір ұсақ буыны болып табылады.
«QAZAQGAZ AIMAQ» компаниясы тұрғындарға бірнеше маңызды ескерту жасады. Газ өшірілген кезеңде барлық газ жабдықтарының кранын жабу қажет. Маман-мерзімшілердің жұмысына кедергі жасамау, оларға еркін кіру мүмкіндігін беру де үлкен маңызға ие. Жұмыстар аяқталып, газ берілісі қайта іске қосылған кезде мамандар тұрғын үйлер мен кәсіпорындарды аралап, газды қауіпсіз ашу жөнінде нұсқаулық береді. Ең бастысы — газ иісі сезілсе, дереу 104 нөміріне хабарласу керек. Бұл қауіпсіздік ережесін барлық тұрғындар есте сақтауы тиіс.
Маман газ желісінің жаңартылуы аяқталғаннан кейін аталмыш аудандардағы газ қысымы мен сапасы айтарлықтай жақсарады деп күтілуде. Диаметрі 315 миллиметрлік жоғары қысымды полиэтилен құбыр ескі металл құбырларға қарағанда беріктігі жоғары, сыртқы жағдайларға төзімді және ұзақ мерзімге есептелген. Шымкент қала әкімдігінің инфрақұрылым бөлімі алдағы жылдарда қала бойынша газ желілерін кезең-кезеңімен жаңарту жоспарының жүзеге асырылатынын хабарлады. Бұл жоспар аясында тек Асар ауданы ғана емес, қаланың басқа да тез өсіп жатқан аудандары қамтылатын болады. Сарапшылардың бағалауынша, жаңа газ желісі кемінде елу жыл сенімді жұмыс істейді. Демек, бүгінгі бір күндік ыңғайсыздық ертеңгі ондаған жылдық тыныштықтың кепілі болмақ.