Шымкентте газ берілуі екі күнге тоқтатылады: тұрғындар алдын ала дайындалуы тиіс

2026 жылдың 1 қыркүйегі. Шымкент қаласының бірнеше ауданы мен тұрғын алаптарының тұрғындары алдағы екі күнде газсыз отыруға мәжбүр болмақ. «QazaqGaz Aimaq» акционерлік қоғамының хабарлауынша, 2 және 3 қыркүйек күндері Тұран-1, Тұран-2 шағын аудандарында, Жолбарыс би көшесінде, «Адия» тұрғын кешенінде және Тассай өнеркәсіптік аймағында орналасқан өндірістік кәсіпорындарда газ беру уақытша тоқтатылады. Мұның себебі — күз-қыс мезгіліне дайындық жұмыстарының аясында газ құбырын қайта қосу жұмыстарын жүргізу қажеттілігі. Бұл шара мыңдаған тұрғынға тікелей қатысты болғандықтан, қала тұрғындары алдын ала дайындалуын сұрайды.
Газ беруді уақытша тоқтату — бұл Қазақстанның ірі қалалары үшін жыл сайын қайталанатын жоспарлы процедура. Ел бойынша күз-қыс маусымына дайындық жұмыстары дәстүрлі түрде тамыз айының соңы мен қыркүйектің басында жүргізіледі, себебі желтоқсан-қаңтар айларында газ торабына жүктеме күрт артады. Шымкент — халқы бір миллионнан асқан Қазақстанның үшінші ірі қаласы. Қаладағы газ инфрақұрылымының тұрақты жұмысы жүздеген мың адамның тіршілігін, үй-тұрмыс жайлылығын және ондаған өнеркәсіптік кәсіпорынның өндіріс ырғағын тікелей қамтамасыз етеді. Сондықтан профилактикалық жөндеу жұмыстары — бұл бүгінгі ыңғайсыздық емес, болашақтағы үлкен апаттардың алдын алу шарасы.
«QazaqGaz Aimaq» акционерлік қоғамының Шымкент өндірістік филиалының басшысы Серік Досымовтың айтуынша, газ құбырын қайта қосу жұмыстары жүйені толық жаңғырту мақсатында жүргізілуде: «Біз жыл сайын маусымдық профилактика жүргіземіз. Биылғы жылы Тұран алабы мен Тассай аймағындағы газ желісінің кейбір тораптары толық тексеруден өткізіліп, қажетті бөліктері ауыстырылады. Бұл жұмыстар қысқы маусымда үзіліссіз газ берілуін қамтамасыз ету үшін өте маңызды. Екі тәулік — бұл үлкен инфрақұрылымдық жұмыс үшін өте қысқа мерзім, алайда мамандарымыз бар күшін салып, белгіленген уақытта жұмысты аяқтауды жоспарлап отыр». Маман сонымен бірге тұрғындарды барлық газ жабдықтарын алдын ала өшіріп, газ крандарын бекітуге шақырды.
Статистикалық деректерге жүгінер болсақ, Қазақстанда газ апатқа байланысты үзілуге жол бермеу үшін жыл сайын мыңдаған шақырым газ желісі тексеруден өтеді. «ҚазМұнайГаз» холдингінің 2025 жылғы есебіне сәйкес, ел бойынша газ жеткізу инфрақұрылымының тозу деңгейі орта есеппен 38 пайызды құрайды, бұл профилактикалық жұмыстарды жоспарлы жүргізудің стратегиялық маңыздылығын айқын көрсетеді. Шымкент қаласында жыл бойы газ тұтынушыларының саны 320 мыңнан астам абоненттен тұрады. Соңғы бес жылда жоспарлы профилактика нәтижесінде авариялық оқыға жылына орта есеппен 23 пайызға азайғандығы мамандар тарапынан тіркелген.
Тұран-2 шағын ауданының тұрғыны Гүлнар Сейтқалиева осы хабарды алған бойда өз пікірімен бөлісті: «Бірінші рет емес, бізде мұндай жұмыстар жыл сайын болады. Жалғыз тілегім — жұмысты уақытында аяқтасын. Балаларым бар, бір күн электр плитасымен күн өткізуге болады, бірақ екі күн күнделікті ыңғайсыздық туғызады». Тассай аймағындағы кішігірім өндіріс кәсіпорнының директоры Марат Жақсыбеков та өз алаңдаулығын жеткізді: «Екі күн газсыз жұмыс жасау бізге белгілі бір шығынға алып келеді. Алдын ала хабарландырылғандықтан, біз өндіріс кестемізді қайта жоспарлаймыз, алайда осы секілді жұмыстарды демалыс күндерімен сәйкестіре жүргізсе, кәсіпкерлер үшін ыңғайлырақ болар еді».
Шындығында, осындай алдын ала жоспарланған профилактика жұмыстары кез келген жылы аяқталған жөндеу нәтижесінде апаттық жарылыс немесе газ ағымын болдырмайды. 2024 жылдың қаңтар айында Алматы облысындағы газ желісіндегі авариялық апат бірнеше мың үйдің жылуын қысқы суықта үш тәулікке кесіп тастаған болатын. Сол оқига бүкіл елде профилактикалық жұмыстардың жоспарлы жүргізілуінің маңыздылығын қоғам назарына айқын ұсынды. Осы тәжірибеден кейін Қазақстанның газ жеткізуші компаниялары маусымдық дайындыққа бұрынғыдан да мұқият қарайтын болды.
«QazaqGaz Aimaq» тұрғындарға бірқатар нақты нұсқаулар берді. Газ берілуі тоқтатылар алдында барлық газ жабдықтарын — газ плитасын, қазандықты, газ сарайын толық өшіру және газ крандарын мықтап бекіту міндетті. Жұмыс аяқталып, газ берілуі қайта басталғаннан кейін тұрғындар «QazaqGaz Aimaq» Шымкент өндірістік филиалының мамандарына үйге кіруге еркін мүмкіндік беруі тиіс. Себебі маман-техниктер газ жабдығын қайта іске қосу барысында қауіпсіздік тексеруін жүргізеді. Газ иісі сезілген жағдайда дереу 104 нөміріне хабарласу өмірлік маңызды мәселе болып табылады. Бұл нөмір тәулік бойы жұмыс жасайды және газ авариясына жауап беру бойынша дайындалған мамандар кезекшілік жасайды.
Аймақтың газ инфрақұрылымын дамыту перспективасына қатысты айтар болсақ, мемлекет болашақта Шымкент қаласының газ желісін кеңейту мен жаңғыртуға инвестиция салуды жоспарлап отыр. 2026–2030 жылдарға арналған ұлттық бағдарлама аясында Шымкент аймағындағы газ инфрақұрылымына жаңа инвестициялар тартылуы күтілуде. Бұл бағдарламаның негізгі мақсаты — газ желісін толық сандық басқару жүйесіне ауыстыру және барлық тұрғын аудандарда газ берілуінің үздіксіздігін қамтамасыз ету. 2 және 3 қыркүйектегі жоспарлы жұмыстар — осы үлкен жаңғырту жолының маңызды бір буыны.