Шымкентте 150 орындық заманауи оңалту орталығы ашылды: Президент тапсырмасы мерзімінен бұрын орындалды

6 қазан 2026 жылы Шымкент қаласы үшін тарихи маңызы бар оқиға болды — Бозарық шағынауданында мүгедектігі бар азаматтарға арналған 150 орындық жаңа оңалту орталығы салтанатты түрде өз есіктерін ашты. Іс-шараға қала әкімі Ғабит Сыздықбеков, медицина саласының өкілдері, қоғамдық ұйымдардың басшылары және бұл орталықтың болашақ пайдаланушылары қатысты. Ел тарихында мүгедектігі бар азаматтардың әлеуметтік қорғалуы мен денсаулығын қалпына келтіру мәселесі бұрын-соңды бұл деңгейде мемлекет назарына алынбаған еді — сондықтан бұл жоба ерекше мәнге ие.
Жаңа нысанның салынуы кездейсоқ шешім емес. Соңғы жылдары Қазақстанда мүгедектігі бар адамдардың саны тұрақты өсу үстінде: ресми мәліметтер бойынша, елімізде 700 мыңнан астам адам мүгедектік мәртебесіне ие, оның ішінде I және II топтағы адамдар ерекше назар мен қамқорлықты қажет етеді. Шымкент — Қазақстанның үш миллионнан астам тұрғыны бар ең ірі қалаларының бірі, бірақ осынау мегаполисте мүгедектігі бар азаматтарға арналған толыққанды, заманауи оңалту инфрақұрылымы бұрын жеткіліксіз деңгейде болды. Қала тұрғындарының бір бөлігі оңалту қызметтерін алу үшін Алматы немесе Нұр-Сұлтанға жетуге мәжбүр болды, бұл оларға үлкен қаржылық және физикалық ауыртпалық туғызатын. Бұл жағдай Мемлекет басшысының назарынан тыс қалмады.
Президенттің тапсырмасымен Қазақстан бойынша заманауи оңалту орталықтарының желісін дамыту бағдарламасы қолға алынды. Шымкенттегі нысан осы желінің маңызды буыны ретінде 2024 жылдың желтоқсанында құрылысқа кіріскен болатын. Тіпті маман-сарапшылардың болжауынша, бұндай ауқымды кешенді салу кемінде екі жыл уақытты қажет ететін еді. Алайда мердігерлер мен жобалаушылар белгіленген мерзімнен бұрын тапсырысты орындап, нысанды пайдалануға берді. Бұл факт мемлекеттік жобаларды жүзеге асырудағы жаңа стандарттардың белгіленіп жатқанын көрсетеді.
Оңалту орталығы 5,3 гектар аумақта орналасқан кешен болып табылады. Ғимараттардың жалпы ауданы шамамен 22 мың шаршы метрді құрайды. Кешен медициналық, оңалту, спорттық, әлеуметтік және тұрғын инфрақұрылымды біріктіретін бес блоктан тұрады. Оның ішінде үш қабатты оңалту корпусы, емдік-сауықтыру бассейні, спорт және актовый залдар, екі қабатты стационар, асхана, әр түрлі шеберханалар мен қосымша қызмет бөлмелері қарастырылған. Орталық I және II топтағы мүгедектігі бар азаматтарға жартылай стационарлық форматта арнаулы әлеуметтік қызмет көрсетуге толық бейімделген. Заманауи медициналық жабдықтармен, ерекше қажеттіліктері бар адамдар үшін арнайы пандустармен, лифтілермен және кең дәліздермен жабдықталған бұл кешен шын мәнінде инклюзивті кеңістікті іске асырудың үлгісі болып табылады.
Ашылу салтанатында сөз алған қала әкімі Ғабит Сыздықбеков орталықтың маңыздылығын атап өте отырып: «Президенттің тапсырмасына сәйкес Шымкентте мүгедектігі бар азаматтар кешенді көмек алып, қолайлы жағдайда оңалтудан өте алатын заманауи орталық ашылды. Мұнда денсаулықты қалпына келтіруге, әлеуметтік бейімделуге және белсенді өмірге оралуға барлық мүмкіндік жасалған», — деді. Орталықтың бас дәрігері Айгүл Нұрмағамбетова өз сөзінде мамандардың ерекше дайындықтан өткенін атай отырып: «Біз тек медициналық ғана емес, психологиялық және әлеуметтік оңалтуды да жүзеге асырамыз. Мақсатымыз — науқасты тек емдеу емес, оны қоғамдық өмірге толыққанды қайтару», — деп мәлімдеді. Мүгедектер ұйымының өкілі Серік Аманжолов та шаттығын жасыра алмай: «Осыны жылдар бойы күттік. Енді Шымкентте тіршілік ететін мүгедектігі бар адамдар алыс жаққа бармай-ақ жоғары сапалы медициналық және әлеуметтік көмек ала алады», — деп өз пікірін білдірді.
Аймақтың денсаулық сақтау саласының мамандары бұл орталықтың ашылуы Оңтүстік Қазақстан өңірі үшін жаңа кезеңнің басталуы деп бағалайды. Мамандар орталықтың аймақтағы мүгедектік деңгейін, яғни еңбекке қабілетсіздік мерзімін қысқартуға және жалпы өмір сапасын арттыруға тікелей ықпал ететінін болжайды. Бұрынғы тәжірибе бойынша, кешенді оңалту курстарынан өткен I–II топ мүгедектерінің шамамен 30–40 пайызы белсенді өмір салтына оралуға немесе жеңілдетілген жұмысқа орналасуға мүмкіндік алатынын дәлелдейді. Бұл жалпы экономикалық және демографиялық тұрғыдан алғанда да маңызды нәтиже болып есептеледі.
Жалпы алғанда, Шымкенттегі жаңа оңалту орталығының ашылуы — бұл тек бір ғимараттың іске қосылуы ғана емес, мемлекеттің мүгедектігі бар азаматтарына деген ұстанымының өзгергендігін айқын паш ететін белгі. Қоғамда бұл тақырыпқа қатысты хабардарлықтың артып, инклюзивті ортаны қалыптастыру идеясының мемлекеттік саясаттың өзегіне айналып жатқаны — оң бастаманың жемісі. Енді алдағы міндет — бұл орталықты толыққанды жұмыс режимінде ұстап, мамандармен жеткілікті қамтамасыз ету және жыл сайын жүздеген адамның осы қызметтен нәтижелі пайда алуына жол ашу. Шымкент тәжірибесі бүкіл Қазақстан бойынша ұқсас орталықтар желісін дамытуда үлгі ретінде қарастырылуы ықтимал — бұл ел ауқымында да мәні зор прецедент болып қала береді.