Шымкентте мүгедектерге арналған заманауи оңалту орталығы іске қосылды

6 қазан 2026 жыл. Шымкент қаласының «Бозарық» шағын ауданында мүгедектігі бар азаматтарға арналған жаңа оңалту орталығы салтанатты түрде ашылды. 150 орынға есептелген бұл кешен — республикадағы осы бағыттағы ең ірі және ең заманауи объектілердің бірі. Ашылу рәсіміне қала әкімдігінің өкілдері, денсаулық сақтау саласының мамандары, қоғамдық ұйымдардың өкілдері және болашақ пациенттердің туыстары қатысты.
Объектінің құрылысы 2024 жылдың желтоқсан айында басталып, белгіленген мерзімнен бұрын аяқталды. Кешен 5,3 гектар жер учаскесінде орналасқан, ғимараттардың жалпы ауданы шамамен 22 мың шаршы метрді құрайды. Сарапшылар бұл нысанды Оңтүстік Қазақстан өңіріндегі әлеуметтік инфрақұрылымның дамуындағы маңызды қадам ретінде бағалады. Шымкент қаласының әкімі Ғазиз Байтасовтың айтуынша, орталықтың іске қосылуы ондаған мыңдаған қала тұрғындары үшін сапалы оңалту қызметтерін алу мүмкіндігін айтарлықтай кеңейтеді. «Бүгін біз мүгедектігі бар азаматтарымыздың алдындағы борышымыздың бір бөлігін өтеп отырмыз. Бұл орталық тек ғимарат қана емес — бұл адамдардың өмір сүру сапасына деген нақты инвестиция», — деді ол ашылу рәсімінде сөйлеген сөзінде.
Оңалту орталығы бірінші және екінші топтағы мүгедектігі бар азаматтарға жартылай стационарлық форматта арнайы әлеуметтік қызметтер көрсетуге арналған. Кешен бес блоктан тұрады: медициналық, оңалту, спорттық, әлеуметтік және тұрғын үй инфрақұрылымы біртұтас жүйеге біріктірілген. Үш қабатты оңалту корпусы, емдік-сауықтыру бассейні, спорт және актовый залдар, екі қабатты стационар, асхана, шеберханалар және өзге де бөлмелер кешеннің негізгі компоненттері болып табылады. Оңалту корпусында дәрігерлер мен мамандар кабинеттері, физиотерапия, механотерапия, массаж, бальнеология, сондай-ақ логопедиялық және психологиялық көмек бөлмелері жабдықталған. Тігін, қыш және слесарь шеберханалары, шығармашылық сабақтарға арналған бөлмелер мен кітапхана әлеуметтік және еңбекке бейімделу үшін қарастырылған.
Кешеннің ерекшеліктерінің бірі — заманауи спорт және оңалту инфрақұрылымы. Емдік-сауықтыру бассейні бір мезгілде 46 адамды қабылдай алады, спорт залы — 25 адамға арналған. Актовый залдың сыйымдылығы 150 орынды құрайды, оның ішінде 40 орын инвалид арбасын пайдаланатын адамдар үшін арнайы жабдықталған. Уақытша тұруға арналған екі қабатты стационарда бір орынды және екі орынды бөлмелер бар, оның ішінде жылжымалылығы шектеулі азаматтар үшін арнайы жайластырылған бөлмелер де қарастырылған. Орталық отандық және шетелдік өндірістің заманауи медициналық жабдықтарымен жарақтандырылған.
Қазақстандағы мүгедектігі бар адамдар саны жыл сайын артып келеді. Денсаулық сақтау министрлігінің деректеріне сүйенсек, елде тіркелген мүгедектердің жалпы саны 700 мың адамнан асады, ал Шымкент қаласы бойынша бұл көрсеткіш 35 мың адамды құрайды. Алайда осы уақытқа дейін қалада оңалту қызметтерінің жеткіліксіздігі байқалып келді: көптеген азамат мамандандырылған медициналық және әлеуметтік көмек алу үшін Алматы немесе Астанаға баруға мәжбүр болды. Жаңа орталықтың ашылуы осы мәселені ішінара шешетіні күмәнсіз. Денсаулық сақтау мамандарының пікірінше, жартылай стационарлық форматтағы оңалту қызметтері — бүгінгі таңда ең тиімді тәсілдердің бірі, себебі ол пациенттерге отбасы ортасынан үзілмей емделу мүмкіндігін береді.
Оңалту орталығының бас дәрігері Айнұр Сейтқалиеваның айтуынша, мекеме тек медициналық көмек берумен ғана шектелмейді. «Біздің мақсатымыз — мүгедектігі бар адамдардың қоғамға толыққанды кіріктірілуіне жәрдемдесу. Оңалту — бұл тек дене қызметтерін қалпына келтіру ғана емес, сонымен қатар психологиялық тұрақтылықты нығайту, кәсіби дағдыларды дамыту және әлеуметтік белсенділікті арттыру», — деп түсіндірді ол. Орталықта жұмыс істейтін психологтар, логопедтер, физиотерапевтер және әлеуметтік жұмыскерлер — барлығы мамандандырылған дайындықтан өткен білікті мамандар.
Азаматтық қоғамның өкілдері де жаңа нысанды оң бағалады. Мүгедектердің құқықтарын қорғайтын «Жарқын болашақ» қоғамдық қорының жетекшісі Бақыт Дүйсенов: «Бұл орталықтың ерекшелігі — барлық инфрақұрылымның бірыңғай кешенде шоғырланғанында. Бұрын адамдар бір жерден физиотерапия алса, екінші жерге психологқа барса, үшінші жерде бассейнге баруға тырысатын. Енді бәрі бір орында», — деді ол. Орталыққа баласын алып келген Шымкент тұрғыны Сауле Нұрмағамбетова да қуанышын жасыра алмады: «Балам туылғалы бері осындай орталықты армандадым. Ең маңыздысы — ол үйге жақын, көлік мәселесі де болмайды».
Болашақта орталық Оңтүстік Қазақстан облысының аудан тұрғындарына да қызмет көрсете алады деп күтілуде. Мамандар бұл тәжірибені республиканың басқа ірі қалаларына да таратуды ұсынып отыр. Шымкенттегі оңалту орталығы — Қазақстанның инклюзивті қоғам құру жолындағы маңызды кезең. Мүгедектігі бар азаматтардың тең мүмкіндіктерін қамтамасыз ету, оларды еңбек нарығына тарту және психологиялық тұрғыдан қолдау — мемлекет алдындағы стратегиялық міндеттер қатарында. Бұл орталықтың іске қосылуы сол міндеттердің жүзеге асырылуына нақты үлес қосады, ал Шымкент бұл бағытта елге үлгі бола алатынын көрсетті. Қажетті рәсімдер аяқталған соң орталық алғашқы пациенттерін қабылдауды бастайды деп жоспарланып отыр.