Венгриялық делегацияның Шымкентке сапары: халықаралық ынтымақтастықтың жаңа беті

13 қазан 2026 жылы Шымкент қаласы маңызды халықаралық оқиғаға куә болды. Венгрияның Дебрецен қаласынан келген ресми делегация «Оңтүстік» индустриялық аймағында орналасқан «Qaz Alpack» өндіріс орнына арнайы сапар жасады. Бұл кездесу екі ел арасындағы өнеркәсіптік ынтымақтастықты тереңдету жолындағы маңызды қадам ретінде бағаланды.
Дебрецен — Венгрияның екінші ірі қаласы және Шығыс Еуропадағы белгілі өнеркәсіп орталықтарының бірі. Соңғы онжылдықта бұл қала халықаралық инвестиция мен технологиялық серіктестік саласында ерекше белсенділік танытып келеді. Дебреценде Samsung, BMW және басқа да дүниежүзілік алпауыт компаниялардың зауыттары жұмыс істейді. Сондықтан бұл қаланың өкілдерінің Қазақстандағы өндіріс орындарына деген қызығушылығы кездейсоқтық емес — Орталық Азия нарығы Еуропалық бизнес үшін барған сайын тартымды бағытқа айналып отыр. Шымкент пен Дебрецен арасындағы іскерлік байланыстар соңғы екі жылда жандана бастаған болатын, ал бұл сапар сол ынтымақтастықтың логикалық жалғасы болды.
«Qaz Alpack» кәсіпорны — Қазақстандағы қаптама өндірісінің жетекші орталықтарының бірі. Зауыт «Оңтүстік» индустриялық аймағының инфрақұрылымдық жағдайын пайдалана отырып, пластик және полимерлік материалдардан жасалған қаптама өнімдерін шығарады. Кәсіпорын жылына мыңдаған тонна өнім өндіріп, ішкі нарықты қамтамасыз ете отырып, экспорттық мүмкіндіктерін де кеңейтіп келеді. Соңғы статистикаға сүйенсек, Қазақстандағы қаптама өнеркәсібі сегменті жыл сайын орта есеппен 12–15 пайызға өсуде, ал «Qaz Alpack» осы өсімнің алдыңғы қатарлы қозғаушыларының бірі болып табылады. Делегация мүшелері зауыттың өндірістік желілерімен, автоматтандырылған жүйелерімен және сапа бақылау механизмдерімен жан-жақты танысты.
Сапар барысында делегация басшысы, Дебрецен қалалық кеңесінің өнеркәсіп жөніндегі комитетінің төрағасы Миклош Варга өзінің таңдануын жасырған жоқ: «Біз Қазақстан өнеркәсібінің даму қарқынын бұрыннан білетінбіз, бірақ «Qaz Alpack» зауытының техникалық жабдықталу деңгейі біздің күтуімізден де асып кетті. Бұл кәсіпорын Еуропалық стандарттарға сай жұмыс істейтіні анық байқалады». Өз кезегінде «Qaz Alpack» компаниясының бас директоры Арман Сейтқали де екі жақтың ынтымақтастыққа деген жоғары ықыласын атап өтті: «Венгриялық серіктестермен технологиялық тәжірибе алмасу бізге өндіріс процестерімізді жетілдіруге, сондай-ақ еуропалық нарыққа шығудың жаңа жолдарын ашуға мүмкіндік береді». Бұл пікірлер сапардың сан жағынан ғана емес, сапалық тұрғыдан да маңызды болғанын дәлелдейді.
Аймақтық маңыздылығы тұрғысынан алғанда, бұл сапарды жалаң іскерлік байқаумен шектеп қарауға болмайды. Шымкент — Қазақстанның үшінші мегаполисі ретінде соңғы жылдары индустриялық даму стратегиясын белсенді жүзеге асырып келеді. Қалада 2020–2026 жылдар аралығында жиырмадан астам жаңа өндіріс орны ашылып, мыңдаған жұмыс орны құрылды. «Оңтүстік» индустриялық аймағы осы стратегияның негізгі тірегіне айналды. Еуропалық елдердің делегацияларының дәл осы аймаққа жиі келе бастауы — қаланың халықаралық аренадағы беделінің артып жатқанын көрсетеді. Шымкент әкімдігінің мәліметі бойынша, 2026 жылы ғана бес шетелдік делегация «Оңтүстік» аймағындағы кәсіпорындармен танысу сапарын жасаған, бұл өткен жылмен салыстырғанда екі есеге артық.
Тарихи тұрғыдан қарасақ, Қазақстан мен Венгрия арасындағы экономикалық қарым-қатынастар 2010 жылдары белсене бастаған болатын. Алматы мен Будапешт арасында сауда-экономикалық комиссия жұмыс істеп, екі ел арасындағы тауар айналымы тұрақты өсуді көрсетіп келді. 2025 жылғы деректер бойынша, Венгрия Қазақстанның Орталық Еуропадағы ірі сауда серіктестері қатарына кіреді, екіжақты сауда көлемі 650 миллион долларға жуықтады. Осы байланыстарды нығайту мақсатында жүргізілген дипломатиялық кездесулердің шеңберінде Шымкенттің де хаттамалық ынтымақтастыққа қосылуы үлкен перспективалар ашады.
Болашақ бағыттарға келетін болсақ, сарапшылар бұл сапардың нақты нәтижелерге ұласуы мүмкін деп болжайды. Атап айтқанда, «Qaz Alpack» пен Дебрецендегі венгриялық қаптама өнеркәсібі компанияларының арасында бірлескен жобалар, технологиялық лицензиялар немесе тіпті ортақ кәсіпорын құру мүмкіндіктері талқыланды деп хабарланады. Экономист-сарапшы Дінмұхамед Бектұров бұл туралы былай деді: «Еуропа мен Орталық Азияның қаптама секторлары бір-бірін толықтыра алады. Венгриялықтар технологиялық ноу-хауды ұсынса, қазақстандық жақ шикізат базасы мен Орта Азия нарығына қолжетімділікті қамтамасыз ете алады. Бұл — бір-бірін толықтыратын мүдделер». Шымкент қалалық әкімшілігінің өкілдері де сапардың серіктестік меморандумын жасасумен аяқталуы мүмкіндігін жоққа шығармайды.
Венгриялық делегацияның Шымкентке және «Qaz Alpack» зауытына жасаған бұл сапары — халықаралық іскерлік ынтымақтастықтың жаңа беті ашылып жатқанының айқын белгісі. Қазақстан үшін мұндай сапарлардың маңызы тек экономикалық пайдамен шектелмейді: олар еліміздің дүниежүзілік өнеркәсіп кеңістігіндегі орнын бекітеді, отандық кәсіпорындардың бәсекеқабілеттілігін растайды және жас мамандар мен инженерлер үшін озық еуропалық тәжірибемен танысудың есігін ашады. Шымкент пен Дебреценнің бастаған бұл диалогы алдағы уақытта нақты жобалар мен өзара тиімді серіктестік шарттарына ұласады деп үміт етуге барлық негіз бар.