Ақсүмбе көшесінің ұзартылуы: Қаратау ауданы жаңа даму кезеңіне қадам басты

Шымкент қаласының Қаратау ауданында маңызды инфрақұрылымдық жоба жүзеге асырылуда — Ақсүмбе көшесін ұзарту жұмыстары қызу қарқынмен жалғасуда. 17 қазан 2026 жылы аудан әкімдігі берген ресми мәліметке сәйкес, аталған жоба Бәйдібек би даңғылындағы тығырықты айтарлықтай азайтуға, жол қозғалысын оңтайландыруға және тұрғындардың ыңғайлы жүріп-тұруын қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл қадам аудан тұрғындары үшін ұзақ жылдар бойы өткір мәселеге айналған көліктік апатқа нүкте қойудың алғашқы нақты белгісі ретінде қабылданып отыр.
Қаратау ауданы — Шымкенттің ең жылдам дамып келе жатқан аймақтарының бірі. Соңғы он жылда бұл өңірдің халқы екі есеге жуық өскен, жаңа тұрғын үй кешендері, мектептер, сауда орталықтары мен өндірістік нысандар белсенді түрде салынуда. Алайда инфрақұрылымның дамуы, атап айтқанда жол желісінің кеңеюі, халық санының өсуімен бір қадам ілесе алмай, артта қалып отырды. Бәйдібек би даңғылы — бұл аймақтың басты тамыр жолы. Күн сайын мыңдаған жеңіл автомобиль, жүк көлігі және қоғамдық транспорт осы бір ғана магистраль арқылы өтіп, тұрғындар үшін орасан зор уақыт шығынына және жанармай ысырабына себепші болып келді. Соңғы бірнеше жылда Бәйдібек би даңғылындағы кептелістер таң атқаннан күн батқанша үздіксіз байқалатын болды.
Ақсүмбе көшесінің ұзартылуы осы мәселенің тікелей шешімі ретінде жобаланған. Жаңа жол учаскесі аудан ішіндегі ірі тораптарды бір-бірімен байланыстыра отырып, Бәйдібек би даңғылына альтернативті маршрут ұсынады. Сарапшылардың болжауынша, жоба аяқталған соң негізгі даңғылдағы көлік ағыны кемінде 25–30 пайызға азаяды. Аудандық инфрақұрылым бөлімінің бас маманы Нұрлан Сейітовтің айтуынша, "бұл жол жай ғана асфальт емес — бұл мыңдаған отбасының күнделікті өмірін жеңілдететін тіршілік жолы." Маман бұл жобаның тек көлік мәселесін ғана шешпей, аудандағы жер телімдерінің инвестициялық тартымдылығын арттыратынын да атап өтті.
Шымкент қаласы жалпы алғанда Қазақстанның ең ірі үшінші қаласы болып табылады. Халқының саны 1,3 миллион адамнан асқан бұл мегаполистің инфрақұрылымды дамыту мәселесі республикалық деңгейде де талқыланатын өзекті тақырыпқа айналған. 2018 жылы республикалық маңызы бар қала мәртебесін алған Шымкент сол сәттен бастап жергілікті бюджетін жеке қалыптастыратын болды, бұл мүмкіндік дәл осындай инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландыруға жол ашты. Статистика бойынша, Шымкент 2023–2026 жылдар аралығында жол-көлік инфрақұрылымына 45 миллиард теңгеден астам қаражат бөлді, бұл соңғы бес жылдың ішіндегі ең жоғары көрсеткіш болып табылады.
Жергілікті тұрғындар жобаны жалпы алғанда оң бағалауда. Ақсүмбе аймағының тұрғыны, үш баланың анасы Гүлнар Мұратова: "Менің балаларым күн сайын мектепке жаяу барады. Бұрын жолдың екі жағынан өтетін көліктер тіпті жүруге мүмкіндік бермейтін. Енді кем дегенде жол кеңейіп, баяу болса да жағдай жақсарар деп үміттенемін," — деді. Тұрғындардың бұл реакциясы кездейсоқ емес: аудан халқының арасында жүргізілген сауалнамаларда респонденттердің 78 пайызы Бәйдібек би даңғылындағы кептелісті өз ауданының ең өткір мәселесі ретінде атаған болатын.
Жобаны жүзеге асыру барысында техникалық қиындықтар да туындады. Ақсүмбе көшесінің ұзартылатын бөлігі жекеменшік жер телімдерімен шектесетін учаскелерден өтетіндіктен, мүліктік мәселелерді реттеуге қосымша уақыт кетті. Бұдан басқа, жол бойындағы бірнеше учаскеде жер асты коммуникациялары орналасқан, бұл инженерлік-геодезиялық жұмыстарды күрделендірді. Алайда ауданның жол-құрылыс бөлімі барлық бюрократиялық рәсімдерді уақытылы аяқтап, жұмыстарды белгіленген кестеде жалғастыруда. Жоба жетекшісі Бауыржан Қасымов: "Біз күнделікті прогресті қадағалап отырмыз. Күздің аяғына дейін негізгі учаскелердегі жол төсеу жұмыстарын аяқтауды жоспарлап отырмыз," — деп мәлімдеді.
Ақсүмбе көшесінің ұзартылуы тек Қаратау ауданы үшін ғана емес, Шымкенттің жалпы қалалық жоспарлауы үшін де маңызды прецедент жасап отыр. Бұл жоба — соңғы үш жылда аудандық деңгейде бекітілген инфрақұрылымдық бастамалардың ішіндегі ең ауқымдысы. Қала урбанисі, тәуелсіз сарапшы Асель Дюсенова бұл жобаны Шымкенттің "инфрақұрылымдық ойлаудың жаңа кезеңіне" өтуінің символы деп сипаттады. "Бұрын жол салу дегеніміз кептеліс болған жерді кеңейту дегенді білдіретін. Ал қазір перспективалық жоспарлауға бет бұру байқалады — алдағы он жылда пайда болатын жүктемені ескере отырып жол инфрақұрылымын жобалау," — деп атап өтті ол.
Ақсүмбе көшесін ұзарту жобасы аяқталған соң Қаратау ауданының тұрғындары жылына орта есеппен 40 сағатқа дейін жол жүру уақытын үнемдейді деп болжануда. Бұл жалпы аудан бойынша жыл сайын миллиондаған адам-сағаттың босатылуын білдіреді. Сонымен қатар жол кеңейтілуі аймақта шағын бизнестің дамуына, жаңа сауда нүктелерінің ашылуына және халықтың тұрмыс деңгейінің арттыруына тікелей ықпал ететіні сарапшылар арасында дау тудырмайтын тұжырым болып отыр. Бүгін Ақсүмбеде жүріп жатқан жол жұмыстары — бұл болашақ Шымкентке бүгін тартылып жатқан негіз.