Шымкентте жылу маусымы басталды: тұрғындар не білуі керек?

Шымкент қаласында 2026–2027 жылдардың жылыту маусымына дайындық аяқталып, 20 қазан 2026 жылдан бастап магистральдық және ішкі квартальдық жылу желілеріне су толтыру процесі кезең-кезеңімен жүзеге асырыла бастады. Биыл жылу берудің толық аяқталуы 25 қазанға жоспарланған. Бұл — Оңтүстік Қазақстанның миллионнан астам тұрғыны тұратын ірі қаласы үшін жыл сайынғы ең маңызды коммуналдық оқиғалардың бірі.
Шымкент әкімі баспасөз қызметінің хабарлауынша, жылу беру үш кезеңде жүргізіледі. Бірінші кезекте балабақшалар, мектептер мен ауруханалар жылумен қамтамасыз етіледі. Екінші кезеңде көп пәтерлі тұрғын үйлер қосылады. Үшінші кезеңде басқа заңды тұлғалардың объектілері жылумен жабдықталады. Сонымен бірге, 20 қазаннан бастап РК-3, К-54, К-24, К-19, ПМК-49 қазандықтарының, сондай-ақ 40 жалпы білім беретін мектептің қазандықтарының іске қосылуы жоспарланған.
Жылыту маусымының басталуы — Шымкент тұрғындары үшін жай ғана техникалық мәселе емес, бұл әлеуметтік маңызы зор оқиға. Соңғы жылдардың статистикасына сүйенсек, қалада жылу жүйесіне тәуелді 4 500-ден астам тұрғын үй бар, ал жылу желілерінің жалпы ұзындығы 600 шақырымнан асады. Мектептер мен медициналық мекемелерді бірінші кезекте жылумен қамту — бұл жай ғана реттілік емес, балалар мен науқастардың денсаулығын қорғауға бағытталған саясаттың көрінісі. «Балалар мекемелерінде температура нормасы сақталмаса, оқу процесіне тікелей кері әсер тиеді. Сондықтан мектептер мен балабақшаларды бірінші кезекте жылытуды іске қосамыз», — деп түсіндіреді қалалық коммуналдық шаруашылық бөлімінің маманы Асхат Нұрлыбеков.
«Қуатжылуорталық-3» ЖШС өз тарапынан тұрғындарға жылу жүйесін іске қосу барысында абай болуды өтінді. Жылу желілеріне су толтыру кезінде жертөлелер мен пәтерлерде құбыр жарылыстары болуы мүмкін. Мұндай жағдай анықталғанда дереу жылу жабдықтаушы ұйымға хабарлау қажет. Байланыс телефондары: 8 (771) 882-62-55, 56-50-27, 44-81-89, 44-82-37. Кәсіпорын сонымен қатар үй ішіндегі жылыту жүйелеріне және пәтерлердегі мүлікке келтірілген зиян үшін жауапкершілік алмайтынын ескертті. Бұл мәселе тұрғындар арасында наразылық тудыруы мүмкін, өйткені жеке меншік мүліктің зақымдануы қаржылық шығынға алып келеді.
Жылыту маусымына дайындық мәселесі Қазақстан үшін стратегиялық маңыз алады. Ел аумағының басым бөлігінде континентальды климат үстемдік етеді, ал қыс айларында температура минус 20–30 градусқа дейін төмендей алады. Шымкент салыстырмалы түрде оңтүстікте орналасқанымен, жылыту маусымы мұнда да 5–6 айға созылады. Жыл сайын жылу маусымын уақытылы бастамау немесе желі аварияларының орын алуы тек тұрмыстық қиыншылықтар ғана емес, халықтың денсаулығы мен тіпті өміріне қауіп туғызуы мүмкін. 2023 жылы Қазақстанның бірқатар қалаларында болған жылу апаттары осы мәселенің қаншалықты маңызды екенін айқын көрсетті. Ол оқиғалардан кейін үкімет жылу инфрақұрылымын жаңартуға бірнеше жүз миллиард теңге бөлді.
Шымкент қаласының жылу шаруашылығы соңғы жылдары айтарлықтай жаңартылды. Жергілікті билік деректері бойынша, 2022–2025 жылдар аралығында қалада 80 шақырымнан астам ескірген жылу құбырлары ауыстырылды, бірнеше ірі қазандық реконструкцияланды. Дегенмен сарапшылар жылу желілерінің жалпы тозу деңгейі әлі де жоғары екенін атап өтеді. «Инфрақұрылымды жаңарту жылдамдығы жеткілікті емес. Бюджет мүмкіндіктері шектеулі, ал тозған желілердің ауданы орасан зор», — дейді энергетика саласының тәуелсіз сарапшысы Бекзат Сейтқали. Осы себепті жылыту маусымының басталуы кезінде авариялардың болу ықтималдығы жоғары болып қалуда.
Тұрғындардың реакциясы да бірдей емес. Бір жағынан, жылуды ерте бастау туралы жаңалықты қалалықтар қуана қарсы алды. Атап айтқанда, Аль-Фараби шағын ауданының тұрғыны Гүлнар Жақсыбекова: «Биылғы жылы жылуды уақытылы берсе екен деп күтіп отырдық, себебі балаларым суық пәтерде отырды», — деп пікірін білдірді. Екінші жағынан, бірқатар тұрғын үй иелері мен ұй-жайларды жалға алушылар жылу желісіндегі мүмкін жарылыстарға байланысты мүлік зақымдануы үшін жауапкершіліктің алынып тасталуын сынға алды. «Егер жүйенің техникалық жағдайы жеткілікті деңгейде болса, жарылыстар болмас еді. Демек, жауапкершілік жабдықтаушы ұйымда», — деп санайды Шымкент тұрғындарының қоғамдық бірлестігінің өкілі Санжар Омаров.
Жылу маусымының ашылуы — бұл жай бір оқиға емес, ол мемлекет пен азаматтардың арасындағы өзара жауапкершілік туралы ежелден бері келе жатқан маңызды мәселені де бетке шығарады. Коммуналдық қызмет көрсетушілер жүйені уақытылы іске қосу міндетін атқарса, тұрғындар өз тарапынан жеке меншік мүлкін тексеріп, мүмкін болатын тәуекелдерге алдын ала дайындалуы тиіс. Осы жылы Шымкент жылыту маусымын кезеңдеп және реттілікпен бастауды жоспарлауы — дұрыс тәсіл. Балалар мен науқастар тұратын мекемелерді бірінші кезекте жылытуға қосу — халықтың ең осал топтарын қорғаудың айқын белгісі. Алдағы күндерде жылу жүйесі барлық тұрғын үйлерге толыққанды жеткізіліп, Шымкент тұрғындары ыңғайлы және жылы қыстың арғы жағынан аман-есен шығатынына сенім бар.