ИНФЛЯЦИЯНЫ ТЕЖЕУ, ҚАРЖЫ РЕСУРСТАРЫН ТИІМДІ ПАЙДАЛАНУ ЖӘНЕ ЖАҢА АЗАМАТТЫҚ КОДЕКС: ПРЕЗИДЕНТ ЭКОНОМИКАЛЫҚ РЕФОРМАЛАРДЫҢ БАСЫМДЫҚТАРЫН БЕЛГІЛЕДІ

 

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев «Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері» атты Қазақстан халқына Жолдауында макроэкономикалық тұрақтылықты нығайту, халықтың табысын арттыру, қаржы жүйесінің мүмкіндіктерін экономиканы дамытуға бағыттау және құқықтық ортаны жаңғырту жөніндегі маңызды міндеттерді айқындады.
Мемлекет басшысының айтуынша, мемлекеттік саясаттың тиімділігі ең алдымен азаматтардың әл-ауқаты мен экономикалық белсенділігі арқылы бағалануға тиіс. Осы тұрғыдан алғанда, халықтың табысын ұлғайту және инфляцияны төмендету негізгі басымдықтардың қатарында қалады. Соңғы уақытта бағаның өсу қарқыны бәсеңдегенімен, инфляция деңгейі әлі де жоғары. Сондықтан Үкімет пен Ұлттық банктің үйлесімді жұмыс істеуі, бағаны тұрақтандыруға бағытталған шараларды жүйелі түрде жүзеге асыруы қажет.
Президент бюджет және салық саясатын байыппен жүргізудің маңызын атап өтіп, экономиканың өндірістік әлеуетін күшейтуге және бизнестің өнімділігін арттыруға қолайлы жағдай жасау қажеттігін жеткізді. Бұл міндеттер тұрақты экономикалық өсімге қол жеткізуге және оның нәтижесін халықтың тұрмыс сапасынан көруге мүмкіндік береді.
Жолдауда қаржы жүйесінің тұрақтылығын экономиканың нақты секторын дамытуға тиімді пайдалану мәселесіне де ерекше назар аударылды. Қасым-Жомарт Тоқаевтың мәліметінше, Қазақстандағы банктердің активтері 75 триллион теңгеден асып, депозит көлемі 52 триллион теңгеге жеткен. Салымдардың 78 пайызы ұлттық валютада сақталады. Бұл көрсеткіштер қаржы жүйесінің орнықтылығын сипаттайды.
Мемлекет басшысы жинақталған қаржы ресурстарын өндіріс пен экономиканың басқа да нақты секторларын дамытуға бағыттау қажеттігін айтты. Осыған байланысты Ұлттық банк баға және қаржы тұрақтылығын қамтамасыз етумен қатар, экономикалық өсімге серпін беретін бастамаларды іске асыруға да үлес қосуға тиіс.
Макроэкономикалық тұрақтылықты ұзақ мерзімге қамтамасыз ету үшін бюджет қаражатын жоспарлау мен басқару сапасын арттыру маңызды. Президент былтыр қабылданған Бюджет кодексі мемлекеттік қаржыны тиімді басқаруға және қаржылық тәртіпті нығайтуға негіз болғанын атап өтті. Сонымен бірге мемлекеттік шығындардың жыл сайын артып келе жатқанын ескеріп, орынсыз әрі тиімсіз шығыстардың алдын алу қажеттігін жеткізді.
Бұл бағытта жасанды интеллект технологияларын пайдалану және мемлекеттік қазына жүйесін толық цифрландыру маңызды рөл атқарады. Бюджет қаражатын басқарудың автоматтандырылған, бірыңғай тәсілдерге негізделген жүйесін қалыптастыру қаржының жұмсалуын бақылауға, жоспарлау сапасын арттыруға және мемлекеттік ресурстарды тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Президент Үкімет пен Ұлттық банктен осы бағыттар бойынша нақты ұсыныстар күтетінін айтты.
Экономиканы жаңғыртудағы тағы бір маңызды бағыт – құқықтық жүйені заман талабына бейімдеу. Мемлекет басшысы қолданыстағы Азаматтық кодекстің өткен ғасырдың 90-жылдарында қабылданғанын еске салып, оның нарықтық экономиканың негізгі институттарын қалыптастыруға, меншік құқығын қорғауға және азаматтық қатынастардың құқықтық негізін орнықтыруға зор үлес қосқанын атап өтті.
Алайда соңғы үш онжылдықта қоғам мен экономика түбегейлі өзгеріп, жаңа технологиялар мен цифрлық шешімдер кеңінен қолданыла бастады. Осыған байланысты Президент болашақ экономикасының дамуына құқықтық негіз болатын жаңа Азаматтық кодекс қабылдау қажеттігін көтерді. Жаңа құжат кәсіпкерлердің, инвесторлардың және азаматтардың құқықтық тұрақтылығын қамтамасыз етіп, экономикалық қызметті сенімді әрі болжамды ортада жүргізуге жағдай жасауға тиіс.
Мемлекет басшысы Құрылтай депутаттарына Үкіметпен бірлесіп, жаңа Азаматтық кодексті әзірлеу жұмысына жедел кірісуді ұсынды. Сондай-ақ құжатты келесі жылдың соңына дейін қабылдау жөнінде пікір білдірді.
Жалпы, Жолдауда белгіленген міндеттер экономикалық өсімнің сапасын арттыруға, мемлекеттік қаржының тиімділігін күшейтуге және кәсіпкерлік пен инвестицияға қолайлы құқықтық орта қалыптастыруға бағытталған. Инфляцияны төмендету, қаржы ресурстарын нақты секторға жұмылдыру, бюджетті цифрландыру және заңнаманы жаңғырту өзара сабақтас реформалар ретінде елдің ұзақ мерзімді тұрақтылығы мен азаматтардың әл-ауқатын арттыруға негіз болады.