Қазақстан Президенті таза ауыз суды әрбір қазақстандықтың негізгі құқығы деп атап өтті, ал Шымкентте бұл қала тұрғындарының күнделікті өмірінде су құбырының сапасынан бастап ауланың тыныштығына дейін сезілетін мәселе

Таңертең шүмекті бұрағанда су дәл уақытында, таза әрі жеткілікті ағып тұрса, бұл біз үшін қарапайым нәрсе сияқты көрінеді. Ал бұл қарапайымдықтың артында жер астындағы жүздеген шақырым құбыр, сорғы станциялары мен тазарту жүйелері тұр. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында дәл осы көрінбейтін, бірақ өмірлік маңызы зор саланы назардан тыс қалдырмады. Сапалы сумен қамтамасыз ету тұрған жеріне қарамастан әрбір қазақстандықтың негізгі құқығы деп жарияланды. Республикалық маңызы бар қала, елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис Шымкент үшін бұл сөздердің салмағы ерекше.
Жолдауда коммуналдық сектор бойынша нақты бағыттар айтылған. Біріншіден, барлық облыстарда су құбырларын, тазарту имараттары мен сорғы станцияларын салу және жаңғырту көзделеді. Су жолының бір буыны әлсіресе, бүкіл жүйенің тұрақтылығы төмендейтіні белгілі. Сондықтан магистральдық су жолдарынан бастап тазарту мен айдау қондырғыларына дейінгі тізбекті тұтас қарау маңызды. Шымкент сияқты халқы жылдан-жылға өсіп келе жатқан қалада мұндай тәсілдің қажеттілігі айқын.
Екінші бағыт – шалғай әрі халқы аз ауылдарға қатысты. Орталықтандырылған су құбырын тартуға техникалық мүмкіндік жоқ жерлерде заманауи блок-модульді су тазарту кешендері орнатылады. Бұл – алыс елді мекендердің тұрғындары да сапалы су ішуге құқылы екенін көрсететін шешім. Шымкент – республикалық маңызы бар қала болғанымен, оның іргесіндегі өңірлермен тығыз байланысы бар. Қала өмірі айналасындағы елді мекендердің тұрмыс жағдайымен де өлшенетіні сөзсіз. Сондықтан ауылдық жерлерге бағытталған бастама жанама түрде бүкіл оңтүстік өңірдің әл-ауқатына әсер етеді.
Үшінші бағыт – қала мен кенттердің ішіндегі тозған желілерді ауыстыру. Жолдауда бұл қадам тұрақты апаттарды жоюға және ауыз судың шығынын азайтуға мүмкіндік беретіні атап өтілген. Бұл – көпқабатты үйде тұратын да, жеке үйдің иесі де жақсы түсінетін мәселе. Құбыр жарылып, көшені су басқанда, бірнеше үй сусыз қалғанда, ең алдымен қарапайым отбасылар қиналады. Желіні жаңарту – тек құрылыс жұмысы емес, тұрғынның уақыты мен көңіл-күйін, қала көшелерінің жайлылығын сақтайтын шара. Сонымен қатар судың жолда жоғалмай, тұтынушыға толық жетуі ресурстарды үнемдеудің де тиімді жолы.
Жолдаудың бұл бөлігінде экономикалық талап та айқын айтылған. Мемлекет басшысы өмір сүру жүйелерін жаңартуда импортты қаржыландырмау қағидасы сақталатынын жеткізді. Құбыр төсеуге, қазандықтарды жаңғыртуға және тазарту станцияларын салуға тек қазақстандық полиэтилен және болат құбырлар, отандық сорғы жүйелері, кабель өнімдері мен резервуарлар сатып алынады. Бұл талап отандық машина жасау және химия өнеркәсібіне үлкен серпін береді деп күтіледі.
Бұл тұрғыдан алғанда су саласындағы жаңғыру тек коммуналдық мәселе емес, экономикалық мүмкіндік те болып отыр. Тапсырыс көлемі өссе, отандық кәсіпорындарға өндірісті кеңейтуге, жаңа жұмыс орындарын ашуға және өнім сапасын арттыруға негіз пайда болады. Шымкент – жас халқы көп, өнеркәсіптік әлеуеті бар қала. Сондықтан жергілікті бизнес пен жұмыс іздеген жастар үшін де мұндай бағыт қызықты болуы мүмкін. Алайда бұл мүмкіндіктің қаншалықты іске асатыны нақты жобалар мен орындалу барысына байланысты болады.
Қала тұрғындары үшін бұл бастамалардың мәні қарапайым тілмен айтқанда үш нәрсеге саяды: су сапасы, үзіліссіздік және сенім. Көпұлтты Шымкентте әр отбасы, мейлі ол қай ұлттан болсын, бір сұранысты күтеді: шүмектен таза су ағуы керек, көшеде апат болмауы тиіс. Жолдауда айтылған бағыттар осы күтуге жауап беруді мақсат етеді. Нақты Шымкент бойынша қандай жұмыстар жоспарланатыны жергілікті атқарушы органдардың келесі қадамдарына байланысты болады. Тұрғындар үшін ақпараттың ашық болуы, жұмыстың барысы туралы уақтылы хабардар етілуі де маңызды.
Қорыта айтқанда, таза ауыз суға қолжетімділікті негізгі құқық ретінде бекіту – қоғамның өмір сапасына деген көзқарасының өзгеріп жатқанын көрсетеді. Су құбырларын жаңарту, тазарту қондырғыларын заманауи етіп жабдықтау және отандық өндірісті қолдау – алдағы жылдарда қала өмірінің сенімділігін арттыруы мүмкін қадамдар. Шымкент тұрғындары үшін бұл – тек құрылыс жұмыстары емес, күнделікті тұрмыстың тұрақтылығына берілген уәде. Енді оның орындалуы жүйелі жұмыс пен қоғамдық бақылауға тіреледі.