Президент Жолдауы: Шымкенттің жеке инвестиция тарту мүмкіндіктері

Мемлекеттік қолдау мен жеке капиталдың арақатынасы – қазіргі экономикалық дамудың өзекті мәселесі. Осы сауал Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауда да басты назарда болды. Президент мемлекеттік ресурстармен ғана шектелуге болмайтынын, мемлекеттік қаржыға ғана арқа сүйеу экономикаға пайда әкелмейтінін айтты. Бұл ой республикалық маңызы бар, елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис саналатын Шымкент үшін де тікелей маңызды.
Жолдау тармағында ескертілген негізгі қауіп – патернализм. Яғни, азаматтар мен кәсіпкерлер мемлекеттің көмегіне үнемі үміт артатын, өз күшіне сенуден қалатын көзқарас. Мемлекет басшысының пайымдауынша, мұндай жағдай кәсіпкерлік белсенділікті төмендетеді. Бұл тек экономистердің ғана емес, әрбір тұрғынның күнделікті өміріне қатысты мәселе. Себебі кәсіпкерлік белсенділік жаңа жұмыс орындарын, жаңа тауарлар мен қызметтерді, табыс көздерін тудырады.
Жолдауда мемлекеттік қаражаттың рөлі жаңаша айқындалған. Ол жеке инвестицияларды тартудың кепілі болуы тиіс. Басқаша айтқанда, бюджет қаржысы бизнестің орнына жұмыс істемей, оған сенім беріп, бастамашыл кәсіпкерді алға жетелеуі керек. Шымкент секілді жас әрі еңбекке қабілетті халқы көп қалада бұл қағидат ерекше мәнге ие. Қала тұрғындарының бір бөлігі өз ісін бастауға ниетті, ал мұндай ниет көбіне бастапқы капиталдың жеткіліксіздігіне тіреледі.
Президент Үкіметке ұзақ мерзімді қорландыру көздерін жұмылдыруды міндеттеді. Бұл – қысқа мерзімді шешімдерден гөрі тұрақты, болжауға келетін қаржылық негіз қалыптастыру деген сөз. Кез келген қалада ірі жоба да, шағын кәсіп те ұзақ мерзімді қаржыға мұқтаж. Өндірістік кәсіпорын жабдық алуды, сауда мен қызмет көрсету саласындағы кәсіпкер айналым қаражатын, ал жаңа бастаған жас маман алғашқы жобасын жүзеге асыруды көздейді. Қаржы көздерінің кеңеюі осы талаптардың бәріне қолайлы жағдай жасай алады.
Жолдауда айтылған стратегиялық бағыттардың бірі – жеке капиталды ынталандыру. Мемлекеттік субсидиялар мен қорлар бизнестің орнын баспауы, керісінше, оның тәуекелдерін бөлісетін құралға айналуы тиіс. Сонымен қатар олар инвестиция көлемін еселеуге қызмет етуі керек. Мұны қарапайым тілмен түсіндірсек, мемлекет қолдау көрсеткенде кәсіпкер өз қаражатын да, банк пен инвестордың қаражатын да тартуға ынталансын. Сонда бір теңгелік қолдау бірнеше теңгелік жұмыс орнына, өндіріске, қызметке айналады деген үміт бар.
Шымкент үшін бұл қағидаттың практикалық мәні зор. Көп ұлтты, жас халқы бар қала ретінде ол тұтыну нарығының кеңдігімен, еңбек ресурстарының молдығымен ерекшеленеді. Осындай әлеуетті тиімді пайдалану үшін мемлекеттік қолдау құралдарының нәтижелі жұмыс істеуі маңызды. Тұрғын үшін бұл жергілікті бизнестің нығаюын, жаңа жұмыс орындарының ашылуын, қала экономикасының әртараптануын білдіреді. Дегенмен нақты бағдарламалар мен көрсеткіштер туралы әңгіме жергілікті билік пен салалық мамандардың түсіндірмесін қажет етеді.
Жолдау міндеттерінің жүзеге асуы тек мемлекеттің ғана емес, қоғамның да белсенділігіне байланысты. Кәсіпкер тәуекелге бара білуі, қаржы институттары бизнеспен ашық әрі сенімді серіктестікке дайын болуы, жергілікті басқару органдары қолдау құралдарын ашық әрі қолжетімді ету қажет. Мемлекеттік көмектің кімге, қандай мақсатқа беріліп жатқаны айқын болғанда ғана жеке инвестор қалаға сеніммен келеді. Ашықтық пен болжамдылық – инвестициялық ахуалдың басты шарттары.
Қорыта айтқанда, Жолдаудың осы тармағы мемлекет пен бизнес арасындағы қарым-қатынасты жаңа сатыға көтеруге бағытталған. Шымкент үшін бұл – тек бюджет қаражатына сүйенбей, жеке капитал мен бастамашылыққа кең жол ашу мүмкіндігі. Егер мемлекеттік қолдау шынымен тәуекелді бөлісетін, инвестицияны еселейтін құралға айналса, оның нәтижесін қала тұрғындары жаңа жұмыс орындары, кәсіпкерліктің өсуі және экономиканың тұрақтылығы түрінде сезінеді. Алдағы кезеңде осы міндеттің қаншалықты іске асатыны нақты қадамдар мен бірлескен жұмыс арқылы көрінетін болады.