Шымкентте «QUQYQ TIMES» жобасы жастарды қаржылық сауаттылыққа үндеді

7 қараша 2026 жыл. Шымкент қаласында ауқымды білім беру жобасы — «QUQYQ TIMES» өтті. Бұл бастама қалалық жоғары оқу орындарының екі мыңнан астам студентін бір алаңға жинады. Іс-шараның мақсаты — жастар арасында қаржылық және құқықтық сауаттылықты арттыру, сондай-ақ интернет-алаяқтыққа қарсы тұруға дайындау болды.
Жобаның бастамашысы ретінде Шымкент қаласы бойынша экономикалық тергеу департаменті шықты. Кездесудің орталық тақырыбы — интернет-алаяқтықтың алдын алу, дропперлік және жас қазақстандықтар жиі кездесетін басқа да қаржылық тәуекелдер болды. Ұйымдастырушылар дәстүрлі дәріс форматынан бас тартып, күрделі мәселелерді юмор, әзіл және тұрмыстық мысалдар арқылы жеткізуді таңдады. Бұл тәсіл іс-шараны қарапайым оқу сабағынан мүлдем өзгеше етіп көрсетті.
Іс-шара барысында мамандар студенттерге кең таралған алаяқтық схемалары туралы егжей-тегжейлі айтып берді. Қатысушылар зиянкестердің заманауи технологияларды қалай пайдаланатынын, сондай-ақ бөгде ақшаны аударумен байланысты оңай табыс ұсыныстарына неліктен келісуге болмайтынын түсінді. Шымкент экономикалық тергеу департаментінің басқарма басшысы Даурен Тұрғынбай дропперлер кім екенін және олардың заңсыз қаржылық операциялардағы рөлін қатысушыларға нақты түсіндірді. Оның сөзіне сүйенсек, дроппер деп — өз банктік шоттарын беретін немесе үшінші тұлғалардың мүддесі үшін ақша аударымдарына қатысатын адамдарды атайды. Алаяқтар мұндай адамдарды заңсыз жолмен алынған қаражатты жылжыту үшін пайдаланады.
Кездесудің тағы бір өзекті тақырыбы — дипфейктер болды. Жасанды интеллект көмегімен жасалған жалған бейнелер, видеожазбалар мен аудиоматериалдар бүгінгі таңда алаяқтық схемаларда барған сайын жиі қолданылып жатыр. Мамандар студенттерге мұндай мазмұнды қалай танып-білуге болатынын және оған жауап ретінде қандай қадам жасау керектігін түсіндірді. Дипфейктер мен дропперлік тақырыптары ерекше назар аударды, өйткені дәл осы екі құбылыс жастар арасындағы алаяқтық схемаларда неғұрлым жиі кездесетін болып отыр.
Жиын қаржылық стендап форматында өтті. Талқылауға мамандармен қатар блогерлер мен жастарға танымал спикерлер де шақырылды. Олар күрделі қаржылық мәселелерді қарапайым тілмен, әзіл-қалжыңмен ұштастыра отырып жеткізді. 
Алаяқтық схемалардың алдын алу мәселесімен қатар жиында жұмысқа орналасу, бос уақытты тиімді пайдалану және жеке қаржыға жауапты қарау тақырыптары да қозғалды. Сонымен бірге іс-шара барысында интернет-алаяқтыққа қарсы іс-қимылда профильді мамандармен бірлесіп жұмыс жүргізетін қатысушылар марапатталды.
Ұйымдастырушылар «QUQYQ TIMES» жобасын жалғастырып, Шымкенттің одан да көп жас тұрғындарын ақпараттық-түсіндіру жұмысымен қамтуды жоспарлап отыр. Алаяқтыққа қарсы күреске бағытталған мұндай бастамалардың маңыздылығы — жастарды тек нұсқаулық беру арқылы емес, олар үшін қызықты болатын форматта тарту. Экономикалық тергеу департаментінің осы тәжірибесі болашақта қаржылық сауаттылық саласындағы жұмыстың үлгісіне айналуы мүмкін.