Шымкент сити саябағы кеңейтілуде: «Алтын Орда», «Қазақ хандығы» және «Заманауи Қазақстан» тарихи кеңістіктері іске қосылмақ
Шымкент сити саябағы кеңейтілуде: «Алтын Орда», «Қазақ хандығы» және «Заманауи Қазақстан» тарихи кеңістіктері іске қосылмақ
Шымкент — Қазақстанның оңтүстігіндегі үшінші мегаполис, соңғы жылдары жылдам дамып, тұрғындар санының артуымен бірге қала инфрақұрылымына деген талаптар да күн санап өсуде. 29 мамыр 2026 жыл күні жарияланған мәліметтерге сәйкес, Шымкент сити шағынауданындағы ауқымды саябақтың аумағы кеңейтіліп, екінші кезеңінің құрылысы қарқынды жүргізілуде. Мердігер ұйым құрылыс-монтаж жұмыстарының 75 пайызын аяқтап, жобаны белгіленген мерзімде тапсыруға толық дайын екенін мәлімдеді.
Саябақтың тарихи тұрғыдан маңызды үш тақырыптық аймаққа бөлінуі — «Алтын Орда», «Қазақ хандығы» және «Заманауи Қазақстан» — ерекше назар аудартады. Бұл тәсіл тек демалыс кеңістігін жасап қана қоймай, тұрғындарға өз халқының тарихымен табиғи ортада терең танысуға мүмкіндік береді. Мамандардың пікірінше, тақырыптық саябақтар — заманауи қала жоспарлауының ең тиімді тәсілдерінің бірі, өйткені олар эстетикалық және білім берушілік қызметтерді бір мезгілде атқарады.
Жобаның мазмұнына үңілсек, аумақта шағын сәулеттік формалар, ақпараттық стендтер, арқалығы бар саябақ орындықтары, пикник үстелдері, шолу алаңдары, серуендеуге арналған ағаш соқпақтар, көгалдандыру және гүлзарлар қарастырылған. «Алтын Орда» аймағында орта ғасырлардағы сәулет өнерінің элементтері мен жазба деректері бар ақпараттық тақталар орнатылмақ. «Қазақ хандығы» бөліміне арналған экспозиция хандық дәуірдің мемлекеттік рәміздерін, батырлар тарихын, дала мәдениетін жарқын бейнелейтін арнайы инсталляциялар арқылы толықтырылады. «Заманауи Қазақстан» аймағы болса, тәуелсіздік жылдарындағы жетістіктерге, ұлттық жобаларға және болашаққа бағытталған дизайн концепциясымен безендірілетін болады.
Шымкент сити шағынауданы — 2010 жылдардың ортасынан бастап қарқынды дамып келе жатқан қала ішіндегі заманауи тұрғын алқап. Бүгінде ондаған мың тұрғын осы аймақта тіршілік етеді, балалар мен жастар, егде жастағы азаматтар үшін сапалы демалыс инфрақұрылымына деген сұраныс жыл өткен сайын артып келеді. Бірінші кезеңде салынған саябақ бөлігі тұрғындар арасында үлкен сүйіспеншілікке ие болып, демалыс пен серуен орны ретінде танымал бола бастаған еді. Сол себепті жергілікті биліктің екінші кезеңді іске қосу туралы шешімі тұрғындармен ынтымақты қолдау тапты.
«Бұл жоба — жай ғана саябақ емес, ол — тарихты кеңістікте жаңғырту», — дейді қала сәулетшілерінің бірі Ерлан Сейітжанов. «Біз балаларымыз бен жастарымыздың өз тарихын кітап беттерінде ғана емес, өз аяқтарымен жүріп, өз көздерімен көріп танысуын қалаймыз. Тақырыптық аймақтардың әрқайсысы — жеке мини-музей, бірақ ашық аспан астындағы, тірі, тыныстайтын музей». Шымкент қалалық мәслихатының депутаты Айгүл Нұрланова да жобаның маңыздылығын ерекше атап өтті: «Бұндай нысандар қаланың тек сыртқы бет-бейнесін ғана емес, тұрғындардың рухани әлемін де байытады. Тарихи сауаттылықты арттыру — бүгінгі кездің басты міндеттерінің бірі».
Сарапшылар саябақтың аяқталуы Шымкент туризміне де оң ықпал ететінін алға тартады. Оңтүстік өңір — Қазақстанның тарихи жүрегі. Түркістан мен Сайрам сияқты ежелгі қалаларға жақын орналасқан Шымкент туристік бағыт ретінде жыл сайын өсіп келеді. Қалалық туристік клатстер жобасы аясында жаңа саябақ ішкі туристерді де, шетелдік қонақтарды да тарта алатын маңызды нысанға айналуы мүмкін. 2025 жылғы деректерге сәйкес, Шымкентке жылына 1,2 миллионнан астам турист келеді, ал жаңа тарихи-тақырыптық кеңістіктер бұл санды одан әрі арттыруға ықпал ете алады деп күтілуде.
Жобаның экологиялық бөлігі де назар аудартады. Аумақта жалпы ауданы бірнеше гектарды алып жататын жасыл белдеу, жергілікті климатқа бейімделген өсімдік түрлері егіліп жатыр. Ағаш соқпақтар табиғи материалдардан — жергілікті ағаш шикізатынан жасалып, экологиялық таза стандарттарға сай болуы қамтамасыз етіледі. Саябақтың жасыл аймақтарында сирек кездесетін гүл түрлері мен шөптесін өсімдіктер отырғызылып, биоалуантүрліліктің сақталуына ерекше мән берілуде. Шымкент климаты үшін маңызды болып табылатын жайлы кеңістіктер мен көлеңкелі аймақтар жаздың аптап ыстығында тұрғындарға демалыс орны болып қызмет ететін болады.
Жалпы алғанда, Шымкент сити саябағының екінші кезеңі — заманауи қазақстандық қала жоспарлауының үздік үлгісіне айналуы ықтимал ірі жоба. Тарихи тақырыптар мен заманауи инфрақұрылымның ұштастырылуы, экологиялық таза материалдардың қолданылуы және тұрғындардың нақты қажеттіліктеріне бейімделген жобалау тәсілі — мұның барлығы саябақты ерекше қылады. Жақын арада 75 пайыздан 100 пайызға жеткізілетін жұмыстар аяқталып, саябақ толықтай пайдалануға берілген соң Шымкент тұрғындары тарихты жаңаша сезіне алатын бірегей кеңістікке ие болмақ. Осынау жобаны жүзеге асырып жатқан барлық ұжымға — сәулетшілерге, құрылысшыларға, жоспарлаушыларға — алғыс айтқан жөн, өйткені олар тасқа мен ағашқа ұлттық жадыны орнықтыруда маңызды еңбек сіңіріп жатыр.
