Шымкентте перинаталды орталық салу жұмыстары қарқынды жүргізілуде: денсаулық сақтау жүйесіндегі жаңа кезең

Шымкентте перинаталды орталық салу жұмыстары қарқынды жүргізілуде: денсаулық сақтау жүйесіндегі жаңа кезең

Қазақстанның оңтүстік өңірі үшін маңызды жаңалық — Шымкент қаласында 200 төсек орынға арналған ірі перинаталды орталықтың құрылысы жоспарлы түрде жалғасуда. 1 маусым 2026 жыл күні жарияланған ресми мәліметтерге сәйкес, бүгінгі таңда котлован қазу жұмыстары толық аяқталған, іргетас астына бетон құю процесі белсенді түрде жүргізілуде. Мамандар бұл кезеңді бүкіл құрылыс процесінің ең жауапты және техникалық жағынан күрделі бөлігі деп бағалайды. Себебі іргетастың беріктігі мен сапасы алдағы онжылдықтарда ғимараттың тұрақтылығын тікелей анықтайды.

Жобаның ауқымы мен маңыздылығы туралы айтатын болсақ, жоспарланып отырған перинаталды орталық үш қабатты медициналық кешен болмақ. Сарапшылардың айтуынша, мұндай масштабтағы нысанды салу өңір үшін айрықша маңызға ие. Медициналық кешеннің құрамына заманауи зертхана, тамақ блогы, бақылау-өткізу пункті, қазандық, медициналық газдар станциясы және шаруашылық аймағы кіреді. Бұлардың барлығы бір аумақта шоғырланған кешенді инфраструктура ретінде жұмыс істейді, бұл медициналық қызметтің тиімділігін айтарлықтай арттырады. Жобада 123 жеке автомобиль, 16 қызметтік көлік және 8 жедел медициналық жәрдем машинасы үшін тұрақ орны да қарастырылған. Сонымен қатар, аумақта 120 текше метрлік су резервуары, автокөлікті дезинфекциялау алаңы және абаттандырылған саябақ аймағы орналастырылады. Мұның бәрі болашақ перинаталды орталықтың тек медициналық ғана емес, сонымен бірге инфраструктуралық тұрғыдан да толыққанды нысан болатынын дәлелдейді.

Осы жобаның пайда болу тарихына назар аударсақ, соңғы онжылдықта Шымкент халқының саны ерекше қарқынмен өсті. Бүгінгі таңда бұл — Қазақстанның үш миллиондық қалалар тізімінде алдыңғы орындарды иеленетін мегаполис. Бала туу деңгейінің жоғары болуы және Оңтүстік Қазақстан мен Түркістан облысынан ағылатын ішкі көші-қон ағыны бар болатын медициналық инфрақұрылымға ауыр жүктеме салып отыр. Статистикалық деректер бойынша, Шымкентте жыл сайын 30 000-нан астам бала дүниеге келеді. Бұл — Орталық Азиядағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі. Осындай жағдайда жаңа, заманауи перинаталды орталықтың қажеттілігі күн өткен сайын артып келе жатқан болатын.

Жобаны іске асыру Мемлекет басшысының тапсырмасы аясында жүргізілуде. Бұл нысан ана мен баланы қорғауды жетілдіруге бағытталған мемлекеттік саясаттың нақты айғағы болып табылады. Осы орайда перинаталды орталықтың аймақтық маңызын атап өту орынды: жаңа нысан тек Шымкент тұрғындарына ғана емес, Түркістан облысының қалалары мен аудандарынан, тіпті шекараластас Өзбекстан аумағынан да жедел медициналық көмекке мұқтаж болатын науқастарды қабылдайды деп күтілуде. "Бұл — тек ғимарат емес, бұл аннаның мен баланың өміріне кепілдік беретін мекеме", — деп атап өткен жергілікті медицина мамандарының бірі.

Шымкент қаласының денсаулық сақтау басқармасының мәліметтері бойынша, қазіргі кезде өңірде акушерлік-гинекологиялық және неонаталдық көмек беретін мекемелердің техникалық жабдықталу деңгейі жоғары, алайда олардың сыйымдылығы ауыр жүктемемен жұмыс жасайды. Жаңа перинаталды орталық іске қосылғаннан кейін жоғары технологиялық медициналық жабдықпен жарақтандырылған мамандандырылған төсек орындардың саны айтарлықтай артады. Бұл, өз кезегінде, бала туу кезіндегі асқыну жағдайларының алдын алуға, жаңа туған нәрестелер арасындағы өлім-жітімді азайтуға және ана денсаулығын сақтауға тікелей ықпал етеді.

Халықаралық денсаулық сақтау тәжірибесіне сүйенер болсақ, мамандандырылған перинаталды орталықтардың ашылуы аймақтарда аналар мен нәрестелер өлім-жітімін 30–40 пайызға дейін азайтуға мүмкіндік береді деген дәлелденген статистика бар. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының ұсынымдарына сәйкес, халқы миллионнан асатын қалаларда кемінде екі жоғары деңгейлі перинаталды орталық болуы тиіс. Осы өлшеммен салыстырсақ, Шымкенттегі жаңа нысанның ашылуы халықаралық стандарттарға бір қадам жақындатады.

Жергілікті тұрғындар да болып жатқан өзгерістерді шын жүрекпен қолдап отыр. Социологиялық зерттеулер бойынша, Шымкент тұрғындарының 85 пайыздан астамы өңірдегі медициналық инфраструктураны жетілдіруді өмірдегі бірінші кезектегі мәселе деп санайды. Жас аналардың өздері де жаңа перинаталды орталықтың ашылуын үлкен үмітпен күтуде. "Осындай заманауи мекеме біздің қалада болса, бала туу — бақыт болу керек, үрей емес" — деп бөліседі өз ойымен Шымкент тұрғыны Айгүл Назарова.

Болашаққа қарасақ, перинаталды орталық іске қосылғаннан кейін ол өңірдегі медициналық білім беру мен ғылыми зерттеулердің де орталығына айналады деп болжануда. Мұнда жас дәрігерлер мен акушерлер тағылымдамадан өтеді, аймақтың барлық медицина мекемелері үшін кадрлар даярланады. Сонымен бірге, зертхана базасы неонаталдық скрининг пен генетикалық зерттеулер жүргізуге мүмкіндік береді. Бұл — алдағы ұрпақтың денсаулығына жасалған салым. Шымкенттегі перинаталды орталықтың құрылысы тек қала мен өңір тұрғындары үшін маңызды оқиға болып қоймайды — бұл Қазақстанның денсаулық сақтау жүйесін жаңа деңгейге шығаруға бағытталған жалпыұлттық стратегияның бір буыны.